reportage

Corona is terug in het verpleeghuis: ‘Moeten we nu wéér mensen opsluiten op hun verjaardag?’

Daar gáán we weer, denken de verpleeghuismedewerkers in Twente nu het eerste coronageval van de vierde golf is geconstateerd. En dan komt er ook nog een ongekend heftig griepseizoen aan. Hoogste tijd voor de boosterprik.

Fleur Damen
Een bewoonster die in quarantaine zit omdat ze in contact is geweest met een coronapatient, krijgt fysiotherapie.  Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant
Een bewoonster die in quarantaine zit omdat ze in contact is geweest met een coronapatient, krijgt fysiotherapie.Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Boven de powerpointslides in woonzorgcentrum Krönnenzommer in Hellendoorn staat: ‘Nu weer bouwen’. De slides horen bij het praatje dat Ina Kerkdijk (58) hier donderdag houdt voor het voltallig personeel van het centrum.

Terugblikken op het afgelopen jaar en bespreken hoe de terugweg naar ‘normaal’ eruitziet, dat is de bedoeling van de bijeenkomst. Scholing, fte’s, kosten, er was de afgelopen tijd noodgedwongen geen aandacht voor. Dat moet nu veranderen, vertelt Kerkdijk, directeur van twaalf woonzorglocaties van het Twentse ZorgAccent.

Maar de vraag is of het coronavirus dat toelaat. Woensdag hing Kerkdijk voor het eerst sinds het voorjaar weer ’s avonds aan de telefoon bij specialist ouderen Monique van Hattem (54). Er was een besmette bewoner, dus van Hattem en haar crisisteam moesten toch weer in actie komen. ‘Wie moeten we testen, wat doen we met de afdeling, met het bezoek?’ beschrijft van Hattem de machinerie die ze had gehoopt niet meer te hoeven aanzwengelen.

Hoogste aantal besmettingen sinds februari

De afgelopen week testten bijna 800 bewoners van verpleeghuizen positief, het hoogste aantal in een week, sinds februari. In 12,8 procent van de verpleeghuizen, 313 locaties, werden afgelopen maand coronabesmettingen geconstateerd.

Het feit dat zo’n 95 procent van de bewoners in Hellendoorn is gevaccineerd, stelt Kerkdijk en van Hattem maar een klein beetje gerust. In gemeenten in de regio, zoals het gereformeerde Rijssen-Holten en het stedelijke Enschede, ligt de vaccinatiegraad onder de 80 procent en nemen de besmettingen toe. En grijpt het virus ergens om zich heen, dan slaat het de verpleeghuizen niet over, waarschuwde de vereniging voor specialisten ouderengeneeskunde Verenso deze week nog.

Bovendien kregen verpleeghuisbewoners- en medewerkers als eersten een vaccin, en zijn ze dus ook de eersten bij wie de opgebouwde bescherming weer afneemt, benadrukt verpleeghuisarts van Hattem. De besmette bewoner was volledig gevaccineerd, en dat geldt ook voor de zes medewerkers die de afgelopen twee maanden corona kregen.

‘Je kunt die bewoner niet afzonderen’

‘We houden ons hart vast’, vertelt van Hattem, lichte ogen achter een donkere bril. Het angstscenario in Hellendoorn: een herhaling van vorig jaar, toen één dwalende bewoner die ongemerkt corona had meegenomen uit het ziekenhuis, alle bewoners en medewerkers van de revalidatieafdeling besmette.

Hoewel de woonzorglocaties van ZorgAccent zijn opgedeeld in aparte woongroepen en het virus zich dus niet door hele gebouwen kon verspreiden, bleven slechts 3 van de 12 locaties vrij van besmettingen. 49 van de 650 bewoners overleden tijdens de eerste, tweede en derde golf.

Vraag van Hattem wat haar het meest is bijgebleven van ruim anderhalf jaar corona, en haar vlotte zinnen worden hakkelig. ‘Ik had de opdracht ervoor te zorgen dat corona zo min mogelijk vat kreeg op onze huizen en moest dus beslissingen nemen. Maar ik hoorde ook van medewerkers: dat kan niet, die bewoner afzonderen. Hij heeft nog maar een jaar te leven.’

Dit soort keuzes tussen het collectieve belang en de kwaliteit van leven van het individu behoren nog niet tot het verleden, hoe graag iedereen in Hellendoorn nu ook wil ‘bouwen, normaliseren, dóór’. ‘Binnenkort kijken we weer samen met de hygiëniste welke maatregelen we moeten treffen’, verzucht van Hattem. ‘Ik zie op tegen de komende maanden.’

Zware griepgolf

Maatregelen zijn niet alleen nodig omdat de coronagolf aan kracht wint. Er staat ouderen ook een ongekend zwaar griepseizoen te wachten, waarschuwde het Europees centrum voor de bestrijding van infectieziekten (ECDC) deze week.

Vrijwilliger Herman Mensink helpt een fysiotherapeut van woonzorgcentrum Krönnenzommer in beschermende kleding voordat deze een bewoner in quarantaine behandelt. 
 Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant
Vrijwilliger Herman Mensink helpt een fysiotherapeut van woonzorgcentrum Krönnenzommer in beschermende kleding voordat deze een bewoner in quarantaine behandelt.Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Het ECDC waarschuwt ook de voor corona ingevoerde afstands- en hygiënemaatregelen te behouden. Maar de weerstand tegen iedere maatregel die een terugkeer naar de normale gang van zaken belemmert, groeit. Van Hattem: ‘Deze week sprak ik een verpleegkundige in tranen: moeten we nu wéér mensen opsluiten op hun verjaardag, wéér iedere snotneus testen?’

Testen, daar heeft vrijwilliger Herman Mensink (59) er genoeg van gezien. Op het hoogtepunt reed hij zes keer per dag met zo’n 60 testen naar het lab in Hengelo, zo’n 30 kilometer verderop.

‘Ik sliep met de telefoon onder m’n kussen. Als ze belden, stapte ik in de auto.’ Alles om de uitslagen zo snel mogelijk terug te krijgen. En om zijn gedachten af te leiden van zijn zieke vrouw, die hij maandenlang niet kon bezoeken toen de deuren van Krönnenzommer dicht bleven.

Boosterprik

We doen het samen, met familie en vrijwilligers, vertelt Ina Kerkdijk de groep van zo’n 45 medewerkers donderdagochtend nog maar eens. Maar tijdens de coronagolven stonden die medewerkers er – afgezien van de ritjes van Mensink – grotendeels alleen voor. Voor vrijwilligers en familie bleven de deuren dicht. Kerkdijk: ‘Wat hebben jullie dat fantastisch gedaan.’

Maar zonder kleerscheuren was het niet. Met 7,1 procent ligt het ziekteverzuim hoger dan ze hier gewend zijn. En dat is nog zonder de pak ’m beet 25 medewerkers die thuiszitten met langdurige covid.

Tijdelijke verlichting kan komen van een ‘boosterprik’, denken Kerkdijk en van Hattem. In de Verenigde Staten krijgen nu al meer mensen een derde prik dan een eerste of tweede prik.

In Nederland buigt de Gezondheidsraad zich over zo’n derde prik voor kwetsbare mensen en zorgmedewerkers. Minister de Jonge wil voor de persconferentie van 2 november een advies, maar of dat ook lukt, kan een woordvoerder van de Gezondheidsraad niet zeggen. ‘Daar is tijd voor nodig’.

‘Zo snel mogelijk graag, we organiseren het wel weer!’, zegt van Hattem monter. ‘Het draaiboek ligt klaar’.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden