InterviewConny Helder, ouderenzorgorganisatie tanteLouise

Corona in verpleeghuizen: ‘Iemand met dementie langdurig opsluiten is geen optie’

In verpleeghuizen wonen veel zeer kwetsbare mensen bij elkaar, waardoor het coronavirus voor hen extra gevaarlijk is. En het doet een groot beroep op het toch al schaarse personeel, zegt Conny Helder, bestuursvoorzitter van de ouderenzorgorganisatie tanteLouise.

Een inwoonster van een verzorgingshuis wast haar handen voor het eten. Beeld AP
Een inwoonster van een verzorgingshuis wast haar handen voor het eten.Beeld AP

Het coronavirus is inmiddels ook in Nederlandse verpleeghuizen opgedoken. Een inwoner van een woon-zorg-complex in Tilburg is afgelopen weekend naar een ziekenhuis overgebracht, in Goirle overleed maandag een 78-jarige cliënt van een verpleeghuis. Bij de ouderenzorgorganisatie tanteLouise, met zeventien locaties in Noord-Brabant, is er bij twee cliënten sprake van een verdenking van het coronavirus. Zij zijn in staat instructies op te volgen en zijn geïsoleerd.

Conny Helder, bestuursvoorzitter van de zorgorganisatie en directielid van branchevereniging Actiz, maakt zich zorgen over de snelheid waarmee het virus op de verpleeghuizen afkomt.

Waarom is het virus voor verpleeghuizen nog gevaarlijker dan voor andere instellingen?

‘In de eerste plaats natuurlijk omdat er veel heel kwetsbare mensen bij elkaar wonen. Ouderen hebben een grotere kans om ziek te worden door het virus of om erdoor te overlijden.

‘Voor iemand met dementie is bovendien een eenvoudige instructie van het RIVM al niet te volgen. Je kunt iemand met dementie niet uitleggen dat je in je elleboog moet niesen en daarna je handen moet wassen.

‘En ook isoleren gaat lastiger. Het is eigenlijk onmogelijk om iemand met dementie en dwaalgedrag te vragen op de eigen kamer te blijven: dan zit je dus direct aan een isolatie per woongroep, van meestal acht personen, soms nog meer. Dat maakt de situatie complexer dan bij andere burgers in Nederland.’

Hoe voorkom je dat één zieke de zeven andere bewoners van zo’n woongroep ook besmet?

‘De instructie van het RIVM is dat iemand in principe op de woongroep moet blijven, om ook verdere verspreiding te voorkomen. Maar er zijn allerlei redenen waarom dat niet zou kunnen. Die verschillen per persoon: als iemand gewend is de medebewoners doorlopend om de hals te vliegen, is het de vraag of het verstandig is iemand op de woongroep te houden.

‘Maar iemand met dementie langdurig in een kleine woonruimte opsluiten, is ook geen optie. Dat geeft ook niet de beste resultaten van zorg. Zij worden erg onrustig als zij zo worden beknot, hun vrijheid wil je zo min mogelijk verstoren.

‘We zullen van persoon tot persoon moeten bekijken, samen met de familie, hoe we daarmee omgaan. Ik kan nu geen wet van Meden en Perzen geven. Maar als de aantallen oplopen, moeten we met elkaar kijken wat kan. Misschien moeten we een omgeving creëren waarin we meerdere patiënten bij elkaar zetten. Zo kunnen we ook patiënten met dwaaldrang nog wat bewegingsruimte geven.’

Verpleeghuizen hebben toch al ervaring met hoe je een virus buiten de deur houdt? Ook de griep of het norovirus wil je er niet hebben.

‘Natuurlijk zetten we die ervaring in. Ook bij iemand met het influenzavrius nemen we beschermende maatregelen. Onze bewoners hebben vaak hulp nodig bij het eten, dat doen we in het geval van griep ook met een mondkapje op en handschoenen en een beschermende jas aan. Maar de snelheid waarmee dit op ons afkomt, baart me zorgen. Ik merk de onrust onder familie en medewerkers toenemen. Alle angsten die mensen hebben, gelden in de zorg ook.’

Nu is er al een personeelstekort in de zorg. Heeft u wel voldoende mensen nu iedereen met een kuchje thuis moet blijven?

‘Ook dat is een groot punt van zorg. Wij moeten schipperen in het dilemma tussen continuïteit en veiligheid van zorg en het virus. De bewoners aan hun lot overlaten is geen goede zorgen het risico op corona is ook geen goede zorg.

‘Daarom volgen wij dezelfde richtlijn die geldt voor het ziekenhuispersoneel. Als er alleen maar sprake is van een verkoudheid, zonder verdenking van corona, komen de medewerkers gewoon naar het werk. Maar we zijn wel alerter dan normaal, bij het geringste vermoeden zullen wij gaan testen.

Op het moment dat er meer ziektegevallen komen, zal de zorg voor de patiënten intensiever worden én hebben we minder medewerkers. Dan zullen we personeel moeten herverdelen, mensen vragen meer uren te werken, ook niet-zorgpersoneel voor de zorg moeten inzetten, en in het uiterste geval zullen we de bewoners minder zorg kunnen leveren.’

Hoeveel coronapatiënten kan Nederland aan?
Ter voorbereiding op een mogelijke crisissituatie zoals in China of Italië heeft de vereniging van intensive care-artsen maandag een ‘draaiboek pandemie’ aan de leden gestuurd. ‘In het uiterste geval kunnen we mensen van ­ouder dan 80 niet meer opnemen.’

In dit dossier leest u alles wat u moet weten over het coronavirus. De laatste ontwikkelingen worden bijgehouden in ons liveblog.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden