Zes vragen overNieuwe besmettingen

Corona in Nederland: moeten we ons nou erg druk maken?

In Nederland zijn nu zeker tien mensen besmet met het nieuwe coronavirus uit Azië, en het aantal loopt naar verwachting op. Een aantal veelgestelde vragen.

Het protocol voor thuisisolatie van patiënten besmet met het coronavirus Covid-19 uitgegeven door het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM). Beeld ANP

Wat is nu de stand van zaken?

In Loon op Zand kwam donderdag aan het licht dat een 56-jarige man die naar Noord-Italië was geweest het virus heeft opgelopen. Ook zijn vrouw en kind zijn besmet. Een dag later werd duidelijk dat in Amsterdam nog een reiziger, een vrouw, het virus heeft opgelopen. Ze heeft haar man en jongste kind besmet. 

Dit weekeinde kwamen er vier gevallen bij. In Delft blijkt een jonge vrouw, ook terug uit Italië, het virus te hebben: ze is niet erg ziek en zit in thuisisolatie. Drie anderen lijken het coronavirus in Nederland te hebben opgelopen. Het gaat om een vrouw van middelbare leeftijd die met longontsteking was opgenomen in Gorinchem. Ze is ernstig ziek en is nu in isolatie opgenomen in het Erasmus MC. Ook een man van middelbare leeftijd uit Coevorden, die in Tilburg carnaval had gevierd, blijkt besmet. Tenslotte is een vrouw van niet nader genoemde leeftijd uit Altena, boven Tilburg, besmet.

Zo staat de stand op tien geïnfecteerden – vijf vrouwen, drie mannen en twee kinderen – van wie de meeste slechts lichte klachten hebben. Van drie patiënten is nog geen lijntje naar een risicogebied in het buitenland gevonden.

Ik heb carnaval gevierd in Tilburg. Moet ik me nu zorgen maken?

Gezondheidsdienst RIVM zegt van niet, maar spreekt zichzelf hierbij enigszins tegen. Dat zit zo. De huidige patiënten die carnaval vierden in Tilburg (de vrouw uit Altena en de man uit Coevorden) hadden nog geen symptomen tijdens carnaval en kunnen het virus dus ook niet hebben doorgegeven. Bovendien is er bij de huisartsen en ziekenhuizen in de regio geen golf van zieke carnavalsvierders binnengekomen. Dat kan betekenen dat de vrouw uit Altena én de man uit Coevorden toevallig iemand in hun omgeving hadden die in een risicogebied is geweest en hen heeft besmet.

Aan de andere kant hebben de twee, die elkaar niet kenden, de opvallende overeenkomst dat ze beiden carnaval vierden in Tilburg. Dat kan betekenen dat er in Tilburg een nog ongeïdentificeerde, ‘onderliggende’ patiënt rondliep, die beide mensen heeft besmet.

Hoewel er dus geen directe reden tot zorg is, zal niemand vreemd opkijken als er in de komende tijd meer patiëntenclusters opduiken met een lijntje naar het Tilburgse carnaval.

Is de ziekte nu besmettelijker dan gedacht?

Experts gaan nog steeds uit van een ziekte die niet overdreven besmettelijk is. Besmetting gaat via ‘druppelbesmetting’, waarbij een patiënt het virus van dichtbij overniest of -hoest. Een andere besmettingshaard zijn contactoppervlakken: als een geïnfecteerde in de hand hoest en vervolgens het virus ergens achterlaat, kan een voorbijganger het virus dan aan de handen krijgen en binnenkrijgen, via bijvoorbeeld de ogen of de neus.

Hoe erg is de ziekte ‘covid-19’?

Voor veruit de meeste mensen – ruim tachtig procent – is de ziekte niet meer dan een stevige verkoudheid of een griepje, met hoesten, keelklachten en, in sommige gevallen, koorts. Voor een minderheid kan de ziekte uitdraaien op een longontsteking, ziekenhuisopname en – in zo’n een tot twee op de honderd gevallen – de dood.

Daarbij horen wat slagen om de arm. Ten eerste is de ziekte nog zo nieuw dat de cijfers voorlopig zijn: experts nemen aan dat het sterftepercentage uiteindelijk lager uitpakt. Ten tweede is de ziektelast zeer ongelijk verdeeld. Volgens de eerste analyses van grote aantallen Aziatische patiënten lopen mensen van middelbare leeftijd de grootste kans ziek te worden en is de sterfkans sterk verhoogd bij zestig- en zeventigplussers en bij patiënten die al een andere ernstige aandoening hebben, zoals diabetes of een hartkwaal. Bij gezonde mensen van onder de vijftig en vooral kinderen is de kans om aan de ziekte te overlijden zeer klein.

Maken we ons dan niet te druk?

Nee. Ten eerste is de ziekte, natuurlijk, zonder meer ernstig. Met een sterftepercentage van een paar procent zou de ziekte twintig keer zo dodelijk zijn als de seizoensgriep (sterfte: rond de 0,1 procent) en in de buurt komen van de sterfte aan de beruchte Spaanse griep van 1918.

Het andere probleem is dat mensen er nog geen weerstand tegen hebben omdat de ziekte nieuw is. Dat betekent volgens sommige schattingen dat de ziekte ongehinderd al snel 40 tot zelfs 70 procent van de bevolking ziek kan maken. Dat zou enorme sterfte geven, maar ook het openbare leven volledig kunnen ontregelen.

Wat is nu het plan?

Het RIVM zal proberen het virus terug in zijn hok te krijgen: kom eventuele patiënten snel op het spoor, isoleer ze en houd contacten van patiënten goed in de gaten. Als het virus onbeheersbaar blijkt, zal het RIVM de minister aanraden een andere koers in te slaan: bescherm risicogroepen, en probeer met voorlichting de epidemie zo veel mogelijk binnen de perken te houden.

MEER OVER HET CORONAVIRUS

Waarom is de ene persoon zo bang voor het corona-virus en de andere totaal niet?

Liveblog – volg hier de laatste updates over het coronavirus

Wat begon als een mysterieus virus in de Chinese miljoenenstad Wuhan heeft zich over de hele wereld verspreid. In dit dossier leest u alles wat u moet weten over het virus.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden