Nieuwsbesmettingen coronavirus

Corona grijpt nu ook om zich heen in geïsoleerd Gaza

Het heeft bijna een half jaar geduurd, maar het coronavirus slaat nu ook hard toe in de Gazastrook, een van de dichtstbevolkte gebieden ter wereld. De blokkade van de Palestijnse kustenclave door Israël en Egypte heeft niet verhinderd dat sinds eind augustus het aantal besmettingen snel oploopt. 

Een arts behandelt een Palestijnse baby in een kliniek van de VN in de Gazastrook, waar corona is uitgebroken.Beeld Ibraheem Abu Mustafa / Reuters

Tussen maart en augustus werden in totaal slechts honderd besmettingen geregistreerd in Gaza, maar sinds eind augustus zijn dat er honderd per dag. Er zijn vooralsnog tien geregistreerde coronadoden, maar de vrees is dat dat aantal snel zal toenemen.

De regerende Hamas-beweging heeft de bevolking opgedragen thuis te blijven; men mag alleen voor hoogst noodzakelijke boodschappen (voedsel, medicijnen) de deur uit. In delen van Gaza geldt een avondklok. De scholen, die deze week open zouden gaan, blijven ‘tot nader order’ dicht. Bewoners spreken cynisch over een ‘blokkade binnen een blokkade’, maar houden zich over het algemeen wel aan de voorschriften.

‘Ik zie vanuit mijn woning alleen maar ambulances en politiewagens, en een enkele voetganger’, zegt de 57-jarige Saud Abu Ramadan, die een mediabedrijf heeft in Gaza-Stad, via de telefoon. ‘Ik heb diabetes en behoor dus tot een risicogroep, ik kom het huis niet uit.’ Op Palestijnse websites zijn beelden te zien van uitgestorven straten.

‘Het zorgsysteem in Gaza kan eigenlijk niet meer dan enkele tientallen patiënten met corona aan’, zei Ignacio Casares Garcia, hoofd van het Internationale Rode Kruis in Gaza, kort na de uitbraak van eind augustus. Hij sprak over tekorten aan vrijwel alles: apparatuur voor de ic, beschermende middelen voor het zorgpersoneel, medicijnen, testapparatuur (door de karige testcapaciteit is het werkelijke aantal besmettingen waarschijnlijk veel hoger dan het officiële cijfer van ruim 1.100). ‘De bevolking leefde al onder enorme druk, en nu komt daar nog eens een lockdown bij.’

Betonblokken

Hamas heeft met name vluchtelingenkampen – verpauperde, overbevolkte woonwijken waar veel besmettingen plaatsvonden – afgesloten. Er zijn aarden wallen opgeworpen en betonblokken geplaatst om transport van en naar de geïsoleerde gebieden  tegen te gaan. Ordetroepen zien toe op de naleving, en gebruiken volgens een Palestijnse mensenrechtenorganisatie soms buitensporig geweld om overtreders aan en op te pakken.

Hamas wist het aantal besmettingen aanvankelijk te beperken door (de weinige) personen die Gaza binnenkwamen drie weken lang in quarantaine te plaatsen. ‘We hadden de situatie een half jaar onder controle, maar nu er sprake is van een uitbraak, is er dringend behoefte aan allerlei medische middelen’, zegt een hoge Hamas-functionaris per telefoon. 

Oud-minister dr. Basim Naim wijst met beschuldigende vinger naar Israël, dat het grensverkeer controleert. ‘De internationale gemeenschap moet druk uitoefenen op Israël om te voorkomen dat de toch al miserabele situatie hier nog verder verslechtert’. Maandag verwelkomde Naim de steun van VN-organisaties bij het weghalen van patiënten uit Gaza voor een medische behandeling elders in de regio. ‘Maar waar we echt behoefte aan hebben, is de opheffing van de belegering die twee miljoen mensen in gijzeling houdt.’ De blokkade van Gaza door Israël en Egypte duurt al meer dan een decennium.

Wrang genoeg is de recente uitbraak van corona waarschijnlijk terug te voeren op een vrouw die met haar zieke baby Gaza verliet en naar Jeruzalem ging. Via haar eveneens besmette echtgenoot, die een supermarkt heeft aan een doorgaans drukke snelweg, verspreidde het virus zich snel.

Schermutselingen

De toch al barre levensomstandigheden in Gaza verslechterden deze zomer door een reeks schermutselingen tussen Hamas-militanten en het Israëlische leger. Vanaf Palestijns grondgebied werden ballonnen met brandbaar materiaal naar Israël gestuurd; Israël  bombardeerde stellingen van Hamas en staakte de toevoer van brandstof voor de enige elektriciteitscentrale in Gaza. 

Terwijl Hamas-leider Ismail Haniyeh pocht dat ‘zijn’ raketten de Israëlische metropool Tel Aviv kunnen bereiken (hij zei dat zondag in Libanon), vragen veel inwoners zich af of de machthebbers het geld niet beter kunnen besteden dan aan wapentuig. Werknemers in de zorg bijvoorbeeld ontvangen meestal maar zo’n veertig procent van het salaris waarop ze recht hebben. Een deel van het medisch personeel kampt zelf ook met besmettingen, waardoor een deel van de zorg stilligt.

De 37-jarige medicus Ahmed el-Rabii is de eerste arts in Gaza die positief werd getest. Hij werkte in het grootste ziekenhuis, maar brengt zijn quarantaine door in een ander medisch centrum. ‘Moderne zorgsystemen in de wereld hebben de uitbraak niet kunnen bedwingen’, zei hij deze week tegen persbureau AP. ‘Hoe moeten wij met ons fragiele en verouderde systeem dan omgaan met deze crisis?’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden