NieuwsCoronavirus

Corona en toekomstige pandemieën moeten gezamenlijk worden bestreden, als het aan Brussel ligt

Europese zorgagentschappen als het in Amsterdam gevestigde EMA (Europees Geneesmiddelenbureau) moeten worden versterkt om de coronapandemie en toekomstige epidemieën te bestrijden. De Europese Commissie wil dat het ECDC (het Europese RIVM) lidstaten gaat assisteren en controleren bij het opstellen van rampenplannen.

Beeld EPA

Volgens Europees commissaris Stella Kyriakides (zorg) is de les uit de coronapandemie dat meer Europese samenwerking onvermijdelijk is. Alleen dan krijgen de landen een pandemie onder controle. ‘Versnippering maakt ons allemaal zwakker’, aldus de commissaris.

De plannen die Kyriakides woensdag presenteerde, zijn de eerste stappen naar een Zorg Unie, een van prioriteiten van de Commissie. Nog dit jaar komen er een geneesmiddelenstrategie om de EU minder afhankelijk te maken van producenten buiten Europa en een plan om kanker te bestrijden. Begin volgend jaar volgt een voorstel voor een geheel nieuwe Europese pandemie-autoriteit, zoals die in de VS al bestaat.

Glad ijs

De Commissie weet dat ze zich op glad ijs begeeft met deze voorstellen. Zorg is een nationale bevoegdheid en lidstaten zijn allergisch voor een sluipende overdracht van soevereiniteit. Volgens Kyriakides is dat niet aan de orde. De EU-landen zullen – net als het Europees Parlement – de plannen nauwkeurig bestuderen, eer ze hun goedkeuring geven. Vorige maand zei premier Rutte dat ‘de EU geen toegevoegde waarde’ heeft bij de ‘acute bestrijding’ van de coronapandemie.

De Commissie wijst op de hoge tol die de coronapandemie eist, zowel in mensenlevens als door economische en sociale ontwrichting. Het zal niet bij het coronavirus blijven, aldus Brussel. Resistente bacteriën en virussen, klimaatverandering en de verwevenheid van landen maken de kans op nieuwe epidemieën groter. Dat vereist ‘een systematische aanpak’, aldus de Commissie.

Europese noodtoestand

De woensdag gepresenteerde plannen maken het mogelijk dat op EU-niveau de noodtoestand wordt uitgeroepen. In dat geval verplichten de lidstaten zich tot nauwere samenwerking en de gezamenlijke aankoop van medicijnen, medische apparatuur en vaccins. Dit gezamenlijk optrekken gebeurt inmiddels bij de aankoop van coronavaccins. De Commissie tekende woensdag een bestelling van 300 miljoen doses vaccin bij BioNtech-Pfizer die, bij goedkeuring van de EMA, over de lidstaten worden verdeeld.

Het ECDC (Europees Centrum voor Ziektepreventie en -bestrijding) gaat lidstaten helpen bij het opzetten en testen van nationale pandemiedraaiboeken. Lidstaten worden verplicht door te geven hoeveel ziekenhuisbedden, IC-eenheden, verpleegkundigen en artsen er zijn, zodat tekorten tijdig worden gesignaleerd en bij crises patiënten in een buurland terecht kunnen.

Extra geld en personeel

De EMA moet meer dan nu dreigende tekorten aan medicijnen en apparatuur (beademingsapparatuur, maskers, injectienaalden voor vaccinatie) in beeld brengen en sneller veelbelovende medicijnen en vaccins goedkeuren. De EMA en het ECDC krijgen extra personeel en geld, alles bij elkaar circa 100 miljoen euro.

‘Niemand mag zonder de benodigde medische behandeling blijven’, aldus Kyriakides. ‘De burger vraagt de EU op te treden.’ Ze riep de lidstaten op hun politieke gevoeligheden in deze crisistijden terzijde te schuiven.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden