ReportageEen weekend in Amersfoort

Corona en Amersfoort: zo gaat de ‘gewoonste stad’ van het land met de regels om

Op de parkeerplaats naast Sportpark De Dollardstraat in Amersfoort kijken zaterdag enkele aanhangers naar de voetbalwedstrijd tussen KVVA en VOP. Op het veld zijn geen toeschouwers toegestaan, maar de parkeerplaats hoort officieel niet bij het sportpark.Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Afgelopen weekend golden in Nederland voor het eerst de aangescherpte coronamaatregelen. Voor Amersfoort betekent dat geen toeschouwers op de voetbalvelden, niet joelen in de theaterzaal en niet zingen in de kerk. Maar binnen de lijntjes vinden de Amersfoorters daar wel wat op.

De lange lijst stafleden die het eerste elftal van VOP begeleidt tijdens de Amersfoortse derby tegen KVVA, roept in de gesloten voetbalkantine zaterdagmiddag wel wat vragen op. Maar liefst drie teammanagers, voor een amateurploeg in de vierde klasse, de blauwe shirtjes sinds dit weekend gesponsord door onderhoudsschilder Dirk van de Kooij?

Toeschouwers zijn niet meer welkom langs de sportvelden, vrijwilligers die zich nuttig maken wel. Dus zijn er ineens flink wat nieuwe functies gecreëerd in de amateursport. Ze hebben zeker ook nog een fysiotherapeut en een blessurearts bij zich, klinkt het schamper, plus een assistent die de bidons vasthoudt en iemand voor de kleding?

Feit is dat alle 27 man van VOP keurig via de regels van de bond zijn aangemeld, en dus opent een KVVA-vrijwilliger de ijzeren ketting om het hek om de tegenstanders met hun hele entourage binnen te laten op het sportpark.

Creatief met coronaregels

Het is het eerste weekend dat Nederland sport, uitgaat en winkelt met de aangescherpte coronamaatregelen. Hoe creatief wordt er omgesprongen met de regels in Amersfoort, de gemeente die zichzelf bij monde van de eigen burgemeester er graag op laat voorstaan de ‘gewoonste stad’ van het land te zijn?

In parkeergarage Flintplein in het centrum volgt al bij het trekken van een kaartje een ‘dringend advies’: mondkapje op. In het naastgelegen Flint Theater moet evenementencoördinator Tessa Harkema vanachter haar groene mondmasker toegeven dat het er niet gezelliger op wordt om een voorstelling te bezoeken. ‘De bar is gesloten en na afloop wordt iedereen door onze medewerkers zo snel mogelijk naar buiten geloodst. Dat is niet hoe je normaal je werk wilt doen, maar we zijn heel blij dat we open konden blijven.’

Bezoekers van Flint Theater gaan na de voorstelling op aanwijzing van een medewerker van het theater in kleine groepjes de zaal uit.Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Slapeloze nachten bij Badabounce

Dat besluit kwam pas op donderdag, toen de Veiligheidsregio Utrecht bekendmaakte dat Flint Theater wordt gezien als zaal ‘van groot belang’ waarvoor een uitzondering geldt op het maximale bezoekersaantal van dertig. Bij dansschool Badabounce hadden ze er de hele week slapeloze nachten van, vertelt eigenaresse Jantina Klompenhouwer even later op het podium. De eindpresentaties streetdance, waarop honderden kinderen zo hard hebben geoefend, werden in juni ook al eens afgelast.

‘Tot gisteravond hebben we getwijfeld of we het nu wel door konden laten gaan’, zegt Klompenhouwer. ‘De één vond dat we teveel regels hebben, de ander te weinig. Maar als je dan de blije koppies van de kinderen vandaag ziet, weet je weer waar je het voor doet.’

Gaten in de choreo’s

Mogelijk zitten er straks ‘wat gaten in de choreo’s’, waarschuwt ze vlak voordat de eerste tieners in zwarte leggings het podium betreden. Best wel wat ouders besloten hun kind toch thuis te houden. Zo niet Marjanne van Panhuis, die op rij 15 zit te wachten op het optreden van haar 12-jarige dochter. Ze werd een beetje overvallen door al die mondkapjes zojuist in de foyer. ‘Ik heb maar gezegd dat ik die van mij was vergeten.’

Even later knalt Rituals van Tiësto door de zaal en pakt Van Panhuis haar telefoon om het optreden van haar dochters groepje vast te leggen. De één heupwiegt nog aarzelend, anderen kronkelen in volle overgave alsof ze auditie doen voor een videoclip.

In de zaal, waar tussen elk duo twee stoelen zijn vrijgelaten, blijft de sfeer intussen noodgedwongen mat: klappen mag, joelen niet. Een enkeling waagt een voorzichtig bewonderend fluitje aan het eind van een nummer.

Een geoliede routine in van wegwijzende rode hesjes, looprichtingen en strategisch geplaatste stoelen in samenwerkingskerk Kruispunt in Amersfoort-Vathorst.Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Ingehouden zondagdienst

Ingehouden emotie kenmerkt zondag ook de ochtenddienst in Kruispunt Vathorst. Deze Amersfoortse kerk wordt bezocht door ChristenUnie-leider Gert-Jan Segers en kreeg vorige week lof tijdens Ruttes persconferentie, als kerk waar het allemaal ‘heel netjes’ is geregeld qua ‘afspraken die gelden voor het zingen en noem maar op’.

Er blijkt bij Kruispunt sprake van een reserveringsapp en een geoliede routine van wegwijzende rode hesjes, looprichtingen, strategisch geplaatste stoelen en een ventilatiesysteem naar de modernste inzichten. Predikant Wim Quist pompt op het podium nog even nadrukkelijk wat ontsmettingsmiddel in zijn handen, voor hij de Bijbel openslaat bij Numeri 11, vers 4, waarin de Heer in woede ontsteekt tegenover het klagende volk in de woestijn.

Harteklop van de kerk

Muziek is de harteklop van deze kerk, had bestuurslid Anne Marie Zwaan vlak voor het begin van de eerste dienst gezegd. Maar dat is nu dus even eenrichtingsverkeer. Als de band het nummer Jezus overwinnaar inzet, moet een aantal gelovigen zichtbaar moeite doen zelf de stem niet te verheffen. Het blijft bij zachtjes, geluidloos meedeinen.

Kruispunt heeft ervoor gekozen het meezingen voorlopig in de ban te doen, zegt coördinator Schelte Halma van de Werkgroep Anderhalve Meter. ‘Volgens de RIVM-regels zou zingen hier wel veilig zijn, omdat we zo’n goede ventilatie hebben. Toch nemen we liever het zekere voor het onzekere.’ Het is volgens Halma balanceren tussen meningen, waarbij het ene kerklid het liefst uit volle borst zou zingen en anderen zich zo onveilig voelen dat ze niet durven komen. ‘En voor ons is ook een afweging: kun je het uitleggen aan de buitenwereld?’

Hoon en onbegrip

Niet alle kerken lijken zich daar iets van aan te trekken. Zo oogst de Hersteld Hervormde Kerk in Staphorst dit weekend hoon en onbegrip door diensten te organiseren voor zeshonderd leden tegelijk, zonder mondkapje, met gezang. ‘Als je kijkt naar de grootte van hun kerkgebouw, dan doen ze niets wat volgens de regels niet mag’, zegt Halma. ‘Maar je kunt je ook afvragen hoe zo’n besluit overkomt. Ik denk dat wij er hier liever voor kiezen ons niet teveel te isoleren van de rest van de maatschappij.’

Dat wil niet zeggen dat het zingen niet hartstochtelijk wordt gemist. Bestuurslid Zwaan verwijst naar de woorden van Johannes Calvijn, die zei dat zang de woorden als een trechter naar de ziel leidt. Natuurlijk kan een preek je ook raken, valt Halma haar bij. ‘Maar het risico is dat je in de ratio blijft hangen. Als je dezelfde woorden zingt, komt er een extra dimensie bij.’

‘Stukje sfeer’

Die extra dimensie mist nu ook op het voetbalveld van KVVA, zegt Jeroen van Flier, al praat hij meer in termen van het ontbreken van ‘een stukje sfeer’. Anderzijds roept voetbal soms ook emoties op die je prima kunt missen, weet hij als zogenoemde convenant-vrijwilliger, waarbij hij helpt de veiligheid  op de club te bewaren. Als een vader tegen een zoon roept dat hij de tegenstander voor zijn donder moet schoppen, is Van Flier er bijvoorbeeld om zo’n heerschap tot kalmte te manen.

In die zin hebben de nieuwe maatregelen ook voordelen, denkt hij. ‘Je zag vanochtend bij de jeugd dat kinderen vrijer het veld op gingen, zonder de druk van papa of mama in de nek.’

Secretaris en kantinebeheerder Martin Beauveser van KVVA is minder enthousiast. De derby tegen VOP op zaterdagmiddag was normaal gesproken goed geweest voor een paar honderd man langs het veld en een euro of 3.000 in de kassa van de club. ‘Dat is veel geld voor deze vereniging.’

Sixpack uit de scooter

Intussen verzamelen zich op de parkeerplaats aanhangers van beide teams. ‘De parkeerplaats hoort officieel niet bij het sportpark’, zegt Beauveser. ‘Dus daar geldt het verbod op toeschouwers niet.’ De sfeer zit er in de eerste helft nog prima in bij een groepje dat zichzelf ‘de harde kern van VOP’ noemt. ‘Het is wel een beetje alsof je in de bajes zit’, zegt Emre over het kijken door een hek. Zijn maatje Ilias is intussen op de fietsenstalling geklommen om de wedstrijd beter te kunnen volgen. Uit het laadvak van een scooter tovert iemand een sixpack Heineken.

Vlak voor rust, als VOP tegen een 1-0 achterstand aankijkt, stopt een kale toeschouwer een jongere medesupporter een bankbiljet toe: ‘Haal jij zo even wat extra bier.’ Ze blijken het nog nodig te hebben. In de drenzende regen wordt VOP uiteindelijk ingemaakt door KVVA: 6-1.

Illegale feesten

De politie heeft zaterdagavond en zondag op diverse plekken in het land illegale feesten beëindigd. In het Limburgse Weert moest de Mobiele Eenheid er zondagmorgen aan te pas komen. Aan dat feest deden volgens de politie honderden mensen mee, ook uit Duitsland en België. Hier werden geen boetes uitgedeeld. Bij Cadier en Keer deelde de politie 25 bekeuringen uit aan feestgangers die in de nacht van zaterdag op zondag op een weiland bij het Zuid-Limburgse plaatsje een illegaal feest hielden. Ook in Zaltbommel en Haarlem werden illegale feesten gestopt. In het Utrechtse Griftpark zorgde een grote groep jongeren zaterdagavond voor grote overlast. Ondanks meerdere waarschuwingen van agenten weigerden ze te vertrekken en voldoende afstand te houden. Enkelen van hen werden bekeurd. De gemeente Utrecht overweegt de verkoop van alcohol na 22.00 uur aan banden te leggen. Het ministerie van Justitie en Veiligheid wil niet reageren op de verschillende manieren waarop de politiekorpsen de illegale feesten afhandelen. Dat in sommige gevallen iedereen een boete krijgt en in andere gevallen niemand, is een lokale afweging, zegt een woordvoerder.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden