Cornwells Ripper

OM NOU TE zeggen dat het boek als een bom is ingeslagen, gaat misschien wat erg ver. Maar zeker is dat de wereld vele Jack the Ripper-experts kent - er zijn honderden boeken over deze seriemoordenaar geschreven - en die zijn het allemaal fundamenteel oneens met Patricia Cornwell....

Binnen enkele maanden werden in het Londen van 1888 vijf prostituees vermoord. De dader sneed zijn slachtoffers open, mutileerde gezichten en geslachtsdelen, en legde uitgegraaide organen naast de lijken. Hij schreef sliep-uit-brieven naar het radeloze Scotland Yard, ondertekend met 'Jack the Ripper'. Even plotseling als het begonnen was, bleek het voorbij. Jack werd nooit gevonden.

De Amerikaanse misdaadauteur Patricia Cornwell had tot voor kort nog nooit van de Ripper gehoord. Ze werd zo diep gegrepen door deze klassiekste aller whodunits dat ze miljoenen dollars uit eigen zak spendeerde aan onderzoek: DNA-tests, handschriftonderzoeken, papierproeven, archieven uitspitten. Ze kocht zelfs een aantal schilderijen van Sickert en liet die aan stukken scheuren om daar spoortjes uit te kunnen peuren. Om dat laatste zijn (vooral Britse) kunsthistorici laaiend.

Het resultaat is een spannend boek, want mevrouw Cornwell kan best schrijven. Maar overtuigd raakt de lezer niet. Al te veel 'had gekund', al te veel psychologie van de kouwe grond. Walter Sickert was, zegt Cornwell, hopeloos gefrustreerd, omdat zijn penis door een operatie op jeugdige leeftijd zodanig misvormd was dat hij er seksueel niet mee uit de voeten kon. Misschien hád Sickert zelfs helemaal geen penis, draaft Cornwell door. En hij schilderde zo graag hoeren! Maar dat deed hij pas ver na de activiteiten van Jack the Ripper. Bovendien is daar dat schilderij waarop een geklede man gebogen zit naast een naakte vrouw op een bed, de 'Camden Town Murder'. Die vrouw lijkt te slapen, maar zou ook best dood kunnen wezen.

Sickert maakte dat schilderij weliswaar pas dik twintig jaar na de Ripper-episode, maar dat, zo construeert Cornwell, komt natuurlijk doordat hij zo verstandig was dat niet meteen te doen. Dat zou te veel aandacht hebben getrokken. Geen woord over het feit dat Sickert zijn schilderijen af en toe andere namen gaf. Dit schilderij noemde hij na enige tijd: `Wat kunnen we doen om de huur te betalen?' En dan kijk je er heel anders tegen aan: de vrouw legt de diep nadenkende man troostend een hand op zijn been.

Geen woord daarover van Patricia Cornwell. Je moet aan je eigen zaak natuurlijk vooral geen afbreuk doen. Misschien is non-fictie toch niet helemaal haar stiel.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden