Copyright-strijd om dansende baby

Mag je een zelfgemaakt filmpje met de muziek van Prince op YouTube zetten? De Amerikaanse jurist Paul Goldstein vindt dat de entertainmentindustrie te snel moord en brand schreeuwt.

Juristen kijken niet snel ergens van op. Dus ook niet dat een Californische rechtbank zich volgend jaar buigt over een dansende baby. Niettemin gaat de dreumes een nieuw hoofdstuk toevoegen aan het complexe vraagstuk van copyright en piraterij op internet.


In 2007 zette Stephanie Lenz uit Pennsylvania een video van 29 seconden op YouTube, waarop haar 13 maanden oude zoontje Holden vrolijk meehopst op Let's Go Crazy van Prince. Vier maanden later eiste de platenmaatschappij van Prince, Universal, dat YouTube het filmpje verwijderde.


Lenz pikte dat niet. Ze spande een rechtszaak aan. Universal zou de wet misbruiken om alle muziek van Prince het internet af te krijgen zonder de vraag te stellen of het gebruik wellicht wel is toegestaan.


Een van de juristen die uitkijken naar de rechtszaak is Paul Goldstein. De hoogleraar recht aan de Stanford University was de afgelopen dagen op uitnodiging van zijn uitgever Wolters Kluwer in Amsterdam. Als specialist in intellectueel eigendom wordt hij vaak geraadpleegd over copyright, piraterij en internet.


Waarom downloaden we zonder gewetenswroeging illegaal films en muziek van internet?

'Voor een overheidscommissie waarin ik zitting had, hebben we een onderzoek laten doen onder tieners. We legden ze voor: als we je beloven dat je straffeloos een fles cola kunt stelen uit een winkel, zou je dat dan doen? 85 procent antwoordde nee. Toen we vroegen of ze een fotokopie zouden maken van een kort verhaal, zei 85 procent ja. Gevraagd naar de reden zeiden de tieners dat ze de winkelier duperen, omdat hij die fles cola niet meer kan verkopen. Maar het verhaal blijft gewoon bestaan.


'Het is dankzij internet eenvoudig om een kopie te maken van een digitaal werk. Daardoor ontstaat de indruk dat we niemand schade toebrengen als we iets zonder toestemming kopiëren. We lopen niet door iemands woonkamer heen omdat het de kortste weg is. Maar online hanteren we kennelijk andere normen en waarden.'


Hoe krijgen we de geest weer in de fles?

'Dat is een van de grootste uitdagingen voor het auteursrecht. Hoe voeden we de consument op? Als je een illegale kopie maakt, breng je een schrijver of muzikant niet meteen aan de bedelstaf. Maar als een hoop mensen illegaal dowloaden, ondermijnt dat het systeem voor de productie van romans, films en muziek.'


De platen- en filmmaatschappijen schreeuwen volgens u wel erg hard moord en brand.

'Steeds als het auteursrecht te maken kreeg met nieuwe technologie, riep de industrie dat dit het einde betekende. Dat gebeurde begin vorige eeuw toen de grammafoonplaat werd uitgevonden en niemand meer bladmuziek kocht. De uitgevers begonnen rechtszaken, maar na tien jaar zagen ze in dat de grammafoonplaat het beste was dat de muziekindustrie kon overkomen. Want iedereen begon nu muziek te kopen.


'Soortgelijke protesten volgden op de komst van de radio, de tv, de videorecorder. Maar elke keer ontstonden er nieuwe regelingen en groeide de taart die de makers mochten verdelen. Kijk naar diensten als Spotify en Netflix. Als consumenten de keuze krijgen, betalen ze wel voor muziek en films.'


Dat weegt niet op tegen de schade, menen muzikanten en filmers.

'Op de lange termijn zal iedereen ervan profiteren. Internetaanbieders zullen inzien dat de bestrijding van piraterij ook hun belangen het beste dient. Google doet al veel. Op YouTube worden videoclips na het uploaden afgezet tegen een database met bekende content. Als er een match is, kan de rechthebbende kiezen: de video verwijderen of laten staan en geld verdienen met advertenties die worden getoond voor de clip begint.


De entertainmentsector vindt dat Google meer moet doen.

'De uitgevers moeten het systeem wel een kans geven. Er zal altijd gebruik zijn waarvoor je geen compensatie krijgt, net zoals een winkelier moet leren leven met winkeldiefstal. Je moet niet elk misbruik willen bestrijden. Je moet de grote overtreders aanpakken. Het is goed dat de Amerikaanse platenmaatschappijen niet achter alle mensen zijn aangegaan die muziek downloaden, maar de groep aanpakken die muziek online zet.'


Paul Goldstein specialist eigendomsrecht

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden