Cool in de schaduw

Beyoncé heeft een zus - en die is heel erg hipster.

Ze moet gedacht hebben: vergelijkingen komen er toch. Dus om al die criticasters met hun oordeel voor te zijn, de scherpslijpers met het vergrootglas in de aanslag, zong ze het zelf maar:


I'm not her and never will be. Two girls gone in different directions striving towards the same galaxy. Let my star light shine on its own.


Zo klinkt dus je onafhankelijkheidsverklaring als je het jongere zusje van Beyoncé bent. Solange Knowles (26) zong het in God Given Name op haar tweede album. Enneh, tja, het klinkt ook enigszins als zuslief, zij het dat Solange een milder, meer ingehouden stemgeluid heeft, dat zich in een andere muzikale context ophoudt.


Dat krijg je wanneer je als zus, broer, zoon, dochter hetzelfde artistieke pad verkiest als je wereldberoemde familielid. Je zult in eerste instantie beoordeeld worden aan de hand van de verrichtingen van die succesvolle ander. En bij Solange, die een klein stuk van haar muzikale geschiedenis deelde met Beyoncé als tijdelijke Destiny's Child, is daar natuurlijk geen ontkomen aan.


Op 14-jarige leeftijd al viel ze in voor Kelly Rowland. Ze ging solo in 2003 - hetzelfde jaar dat Beyoncé haar eigen weg ging - met het ietwat voorbarig getitelde Solo Star. Het mocht wat kosten - The Neptunes, Timbaland en Linda Perry werden ingehuurd - maar dat bracht niet veel op. Hetzelfde gold voor het tweede album, Sol-Angel and the Hadley St Dreams in 2008. Veel meer dan welwillende recensies scoorde de plaat niet. Je hoort het een beetje eraan af. Sol-Angel is een muzikale exercitie die eerder wil behagen dan overtuigen en nergens de shock and awe etaleert van de militaire funkoperaties van Beyoncé.


Al is Solange een tikkie meer uitgesproken dan Beyoncé. Probeer je maar eens voor te stellen dat de ongenaakbare perfecte schoonheid zich zou wagen aan een nummer getiteld Fuck The Music Industry (Signed Sincerely). Deed Solange, in eigen beheer en na veel onvrede en gedoe met platenmaatschappij Geffen die haar tweede plaat uitbracht vier jaar nadat hij voltooid was. Geffen dropte Solange.


Het werkte wonderwel in haar voordeel. De zangeres wier imago nog niet verder ingevuld was dan 'de zus van' promoveerde tot 'de wildere, coolere zus van'. Het hielp dat Solange, met inmiddels een huwelijk en een scheiding achter de rug, naar Brooklyn in New York verhuisde, dat walhalla voor indie aficionado's, waar ze verklaarde er zelf een van te zijn. En toen ze haar zus en zwager wat van haar hipheid leende door ze mee te nemen naar een Grizzly Bear-concert, werd dat breed uitgemeten op Twitter.


Solange, wier haardos net als haar voorkeuren en interesses alle kanten opgaat, snoepte overal van. Ze draaide als dj op modeshows en afterparty's. Nam een cover op van het nummer Stillness is the Move van indielievelingen Dirty Projectors. En haar vorig jaar verschenen ep True kwam uit op het onafhankelijke Terrible-label waarvan Grizzly Bear's Chris Taylor mede-eigenaar is. Zo werd Solange liefdevol opgenomen in de hedendaagse grootstedelijke alternatieve cultuur in Brooklyn. Tik haar naam in op Google en je ziet als behulpzame suggestie verschijnen 'Solange Knowles hipster'.


Kun je zeggen dat Knowles zich daarmee in dezelfde muzikale wateren begeeft als de door haar bewonderde Brooklyn-bandjes? Nou, nee. True is een ep die nog steeds als basis dansmuziek heeft, zij het dat ze ver verwijderd is van de gespierde staccato funk van Beyoncé. De single Losing You roept herinneringen op aan disco van de jaren tachtig, dat tijdvak waarin vintage synthesizers, handclaps en slaggitaartjes gebroederlijk naast elkaar leefden. Maar het nostalgisch zweem dat over de zoete liedjes van True ligt, verwijst ook naar de zang van meidengroepen uit de jaren zestig. Er loopt een lijn van Martha & the Vandella's naar Madonna's True Blue naar Solange.


True klinkt dromerig op een doordachte manier maar ook gedwee. Irrelevant misschien. Belangrijker is dat So met True een niche gevonden heeft die niet meteen associaties oproept met Bee. Toen haar producer Dev Hynes, die ook al voor Florence and the Machine en Chemical Brothers schreef, wat van zijn werk liet horen, wist ze meteen dat ze dat soort muziek wilde maken.


Berekenend, beweerden bloggende sceptici. Hipster Run Off, een satirisch cultuurblog, noemde Solange een 'alt hipster blipster songstress' op een eeuwige zoektocht naar haar niche in de indiesphere. En dat allemaal om aan de slagschaduw van Je Weet Wel te ontkomen.


Vorig jaar in The New York Times verdedigde ze zich tegen door te zeggen 'dat het altijd een mysterie zal blijven hoe twee kinderen die opgroeiden in hetzelfde huishouden verschillende interesses hebben.'


Een oprechte drijfveer lijkt aan de basis te liggen. En die competitie met haar oudere zus speelt zich alleen af in de hoofden van de heren en dames critici. Aan het begin van Fuck the Record Industry maakte ze meteen korte metten met dat gehele gedonder door open en bloot toe te geven dat ze nooit zo perfect zal zijn als haar zuster. Wie dan nog niet is overtuigd, moet dan maar het eind van het nummer ter harte nemen. 'If you don't like it, it's probably because you don't get it.'


Solange speelt zaterdag in Bitterzoet in Amsterdam (uitverkocht). bitterzoet.com


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden