Controverse

Woedend publiek of mensen die bravo roepen, alles is beter dan schouderophalen

De eerste ster voor het Holland Festival is binnen. Althans, zo kun je het van een positieve kant ook bekijken. Eén ster namelijk voor de opera Tragedy of a Friendship die vorige week bij de Vlaamse Opera in Antwerpen in première ging en half juni in het Holland Festival staat. In regie van Jan Fabre, controversieel theatermaker en beeldend kunstenaar. Er werden dit keer geen katten in de lucht gegooid en er hoefden ook geen spinnen over scheermesjes te lopen.


Maar wel op het programma : een ijzingwekkende verkrachtingsscène (twee mannen overweldigen met bruut geweld een vrouw die het krijsend uitschreeuwt), een demonstratie heftig masturberen en een man die druipend kaarsvet op zijn piemel laat vallen. Onder meer.


Jan Fabre dus. In een eigentijdse opera over de vriendschap tussen Wagner en Nietzsche en de tragedie daartussen. Eén ster had de muziekcriticus van deze krant er voor over. 'Tragedie van hoogmoed', stond er boven zijn recensie, die eindigt met: 'Boring!, klinkt het na tien minuten uit het publiek. Waarna dodelijk gelach'.


Daar zit je dan als Holland Festival. Aan de andere kant: de Vlaamse krant De Standaard heeft vier sterren voor Tragedy of a Friendship over en De Tijd kopt: 'Ode aan Wagners droomwereld'. Eigenlijk mag het Holland Festival blij zijn met zoiets controversieels, want controverse siert een festival dat behalve van hoog artistiek niveau ook avontuurlijk wil zijn.


Het zou mooi zijn als straks in de Stadsschouwburg Amsterdam, waar Tragedy of a Friendship wordt opgevoerd, mensen woedend weglopen en anderen juist op de stoelen gaan staan om bravo te roepen. Alles beter dan dat het publiek na drieënhalf uur schouderophalend wegloopt onder de verzuchting: 'Was dat nou alles? Een beetje rukken en trekken op gesampelde muziek uit de Lohengrin?'


Op de première in Antwerpen was trouwens ook Holland Festival-leider Pierre Audi aanwezig. Traditiegetrouw laat hij zich niet uit over een voorstelling die nog naar zijn festival moet komen, maar hij schijnt er geen moment aan gedacht te hebben Fabre te wippen. Om maar even in vaktermen van de eigentijdse opera te blijven. Misschien is de heftige beeldtaal van Fabre voor een aantal HF-diehards ook wel fantasie opwekkend.


In de vorige editie van het Holland Festival werden de zinnen geprikkeld door uiteenlopende kunstenaars en artiesten als Alain Platel, Marina Abromovic, William Kentridge en Antony. Zij zorgen weliswaar niet voor felle voor- en tegenstanders, maar maakten wel de tongen los. Dit jaar lijkt het programma, op papier althans, wat minder uitgesproken dan anders. Maar wel met onbekende grootheden uit verschillende continenten, van Australië tot Zuid-Amerika. En er is theater uit Duitsland, en daarmee zit je altijd goed. Die vijf sterren voor het Berliner Ensemble dat met Brechts 'Hitler-operette' Der aufhaltsame Aufstieg des Arturo Ui (titelrol: de fenomenale acteur Matthias Wuttke) naar het Holland Festival komt, zijn hierbij alvast binnen.


Dat zijn er dan in totaal toch al mooi zes. Voor een festival dat nog beginnen moet.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden