Controverse rond de paus: Benedictus lag vrijwel constant onder vuur

Paus Benedictus lag tijdens zijn pontificaat regelmatig onder vuur van critici. Waren het niet zijn eigen controversiële uitspraken, dan was het wel zijn butler of een bisschop die voor wereldwijde commotie zorgden. Een kleine selectie:

Benedictus in 2010 tijdens zijn bezoek aan Spanje. Beeld photo_news

'Condooms verergeren verspreiding aids'
2009

Tijdens zijn eerste reis naar Afrika in 2009 zei de paus dat niet condoomgebruik maar monogamie hèt middel is om de verspreiding van het hiv-virus dat aids veroorzaakt tegen te gaan. De kritiek op Benedictus was hevig: autistisch, onwetenschappelijke onzin, levensbedreigend. Het standpunt van het Vaticaan is niet bepaald verrassend, maar vooral dat de paus er nu aan toevoegde dat condoomgebruik het aidsprobleem zelfs vergroot, zette kwaad bloed.

'Homo's slecht voor de mensheid'
2012

Noemde hij in zijn 'vredestoespraak' het homohuwelijk al slecht voor de wereldvrede; in zijn kersttoespraak voor medewerkers van het Vaticaan een week later ging Benedictus nog een stapje verder. Homo's zijn slecht voor de mensheid, zo was de strekking. Het homohuwelijk zet het voortbestaan van het gezin op het spel en homoseksuelen vernietigen 'de essentie van het menselijk wezen'. Volgens de paus is het gezin de blauwdruk van het menselijk bestaan en zijn relaties tussen twee dezelfde seksen daarvoor een bedreiging. Het kwam hem wereldwijd op veel kritiek te staan. In Nederland regende het opzeggingen bij de katholieke kerk, vooral van al dan niet bekende homoseksuelen.

'Misbruikende priesters zijn ziek'
2010

De paus erkende in 2010 dat de katholieke kerk er 'niet in is geslaagd snel en besluitvaardig te reageren op het misbruik door haar priesters'. De kerk heeft verzuimd snel genoeg op te treden tegen geestelijken die zich aan kinderen vergrepen, klonk het. De paus ging niet eerder zo ver in de erkenning dat de kerk fouten heeft gemaakt in het misbruikschandaal, dat in 2010 een nieuwe uitbarsting beleefde met de onthulling van honderden gevallen in België. Priesters die zich aan misbruik schuldig maken, zouden wat de paus betreft 'nooit meer omgang met kinderen mogen hebben'. 'Zij lijden aan een ziekte, die met welwillendheid alleen niet te genezen is.'

Interne machtsstrijd op Vaticaan
2012

Begin 2012 bracht het 'Vatileaks'-schandaal het Vaticaan ernstig in verlegenheid. De afgelopen maanden lieten onbekenden geheime documenten lekken aan de pers. De vertrouwelijke stukken brachten verscheidene vooraanstaande kardinalen in verband met intriges en corruptie. Er zou geknoeid worden met de financiën van het Vaticaan. Uiteindelijk bleek Paolo Gabriele, de voormalige butler van Benedictus, achter het lek te zitten. Hij werd veroordeeld tot anderhalf jaar cel, maar kreeg rond Kerst alweer gratie van de paus. De paus zei verdrietig te zijn over het schandaal: 'Alle mensen moeten conflicten doorstaan in menselijke relaties, vaak binnen de eigen familie.'

Paus erkent fouten in zaak-Williamson
2009

En dan was er in 2009 nog de zaak-Williamson. De rel rond deze bisschop ontstond toen een interview op de Zweedse televisie opdook, waarin hij zei te geloven dat er in de Tweede Wereldoorlog niet één jood in een gaskamer was gedood. Ook waren er door de nazi's in de concentratiekampen geen zes miljoen joden vermoord, maar hooguit 300.000. Paus Benedictus XVI nam Willamson na een korte ban al snel weer in genade. Later erkende hij in een brief aan alle katholieke bisschoppen te snel te hebben gehandeld en 'fouten' te hebben gemaakt. Hij zei 'ten diepste te betreuren' dat daardoor 'zowel de vrede tussen joden en christenen als de vrede binnen de kerk voor een ogenblik werd verstoord'.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.