Conte, Taylor, Kabbah, vrienden voor (het l)even

HET LEEK allemaal als vanzelf te gaan. Ze vlogen naar Marokko, op uitnodiging van koning Mohammed. Ze keken elkaar eens diep in de ogen....

Op de achtergrond, zo leek het wel, klonk een Nederlandstalig lied: 'Vrienden, waren wij niet altijd vrienden?' Zo was het, zo moest het ook zijn, liet een van de meegereisde ministers donderdag weten: 'We hebben de pagina omgeslagen.' Alles zou anders worden in een van West-Afrika's roerigste regio's.

Het klinkt te mooi om waar te zijn. Precies. Het is dan ook waarschijnlijk voor het grootste deel gelogen. Als Lansana Conte van Guinee, Charles Taylor van Liberia en Ahmad Tejan Kabbah van Sierra Leone zeggen dat zij uit zijn op vrede en stabiliteit in hun gebied, dan is er alle reden tot achterdocht. Als die boodschap unisono uit drie kelen klinkt, is het eerder alsof drie leeuwen de lofzang aanheffen over een lammetje, om het dan aan stukken te rijten en ook elkaar een flinke knauw te geven.

De tekst van het Nederlandse liedje kan hiervoor een nadere verklaring geven. 'Vrienden, waren wij niet altijd vrienden?' En dan: 'Ook toen we nog geen ene moer verdienden.' Ja, toen misschien nog wel. Maar inmiddels heeft ieder van de drie presidenten een aardige cent op zak. En wie leuk verdient, wil graag nog meer. Dat kan in de drie landen ook prima, dankzij de winning van diamanten. Maar van eerlijk delen is geen sprake. Het is ieder voor zich.

'Diamonds are a rebel's best friend', zo wordt in West-Afrika wel gezegd. Illegaal gewonnen diamanten. Ieder van de drie presidenten heeft daarmee ervaring, want ieder van de drie heeft hetzij geprofiteerd, hetzij te lijden gehad van de wapens die rebellen in ruil voor diamanten weten te bemachtigen. En iemand als Liberia's Charles Taylor kent beide kanten van de diamanten medaille maar al te goed.

De steun van Taylor, ooit zelf een rebel in eigen land, aan het opstandige Revolutionair Verenigd Front (RUF) in Sierra Leone is hem op VN-sancties komen te staan. In Sierra Leone zelf is onlangs de burgeroorlog officieel ten einde verklaard. Over 2,5 maand worden er verkiezingen gehouden.

Maar in deze West-Afrikaanse regio is het als met een waterpas, waarvan de luchtbel meteen een andere kant opschiet zodra het apparaat gekanteld wordt. Nog maar nauwelijks was in Sierra Leone de vrede afgekondigd, of in Guinee en Liberia begon de boel te schuiven. Op dit moment, zo wil in elk geval president Taylor doen geloven, staan de rebellen van de Verenigde Liberianen voor Verzoening en Democratie (LURD) op slechts enkele tientallen kilometers van zijn hoofdstad Monrovia.

De rebellen zouden worden aangevoerd door ene Sekou Damata Konneh, een voormalige Liberiaanse autohandelaar. Konneh zou zijn getrouwd met een dochter van Lansana Conte, de president van Guinee. En dus is Conte momenteel de kwade genius. Dat klopt voor een deel, zeggen de kenners, maar vergeet niet dat Conte zelf ook nog steeds te maken heeft met een binnenlandse opstand, die juist weer de steun heeft van Taylor.

In de regio heeft op dit moment alleen president Kabbah van Sierra Leone relatief schone handen. Maar dat is vooral omdat hij in eigen land druk bezig is zijn herverkiezing veilig te stellen. Dat 'werkloos' geworden RUF-strijders zich dezer dagen buiten de grenzen van Sierra Leone begeven en zich bijvoorbeeld aansluiten bij de strijd tegen Taylor in Liberia, zal Kabbah werkelijk geen enkele zorg zijn.

Taylor zelf heeft alle reden tot zorg, maar juist daarom ook alle reden om te liegen. Zo is het maar de vraag of de huidige strijd in het noordwesten van zijn land enkel een strijd van LURD-rebellen tegen het leger is. Vermoedelijk zijn in het gebied ook militairen actief die loyaal zijn aan de president en er enkel op uit zijn de wereld een rad voor ogen te draaien, in een poging een einde te maken aan de strafmaatregelen van de VN.

En ook president Conte van Guinee heeft in het verleden ruim bewezen de leugen niet te schuwen als het erop aankomt zijn eigen macht te verdedigen. Dat alles maakt de bijeenkomst deze week in Marokko zo verdacht. De presidenten klopten elkaar op de schouder, spraken unaniem veroordelend over de rebellen en sloegen 'de pagina' om. Volgende week, als het een van hen zo uitkomt, kan het verhaal weer heel anders blijken te zijn.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden