Consument kan voedsel niet kiezen

Het Europarlement beslist vandaag over het etiketteren van gemanipuleerd voedsel. CDA-parlementariërs in Brussel willen die plicht afzwakken, aldus Geert Ritsema....

Genetische modificatie of manipulatie van voedsel, is een lastig onderwerp. De afgelopen jaren zijn er verhitte debatten over gevoerd. Is genvoedsel goed voor de Derde Wereld of bedreigt het juist de positie van de armen? Hoe staat het met de voedselveiligheid ? Is het goed of slecht voor het milieu ?

Deskundigen, politici en vertegenwoordigers van maatschappelijke organisaties vallen regelmatig over elkaar heen en blijven van mening verschillen. Een door de overheid ingestelde commissie onder leiding van Jan Terlouw, die een maatschappelijk debat organiseerde, ontmoette vorig jaar veel scepsis en kwam in haar eindconclusies niet tot een eenduidig 'ja' of 'nee' tegen genetisch veranderd voedsel.

Bij al deze onenigheid zijn bijna alle partijen in het debat het over één ding wél eens: de consument moet zelf kunnen beslissen of hij wel of geen genetisch veranderd voedsel wil eten.

Het idee genetisch gemanipuleerd voedsel te etiketteren ontmoet dan ook brede maatschappelijke en politieke steun. Uit recente opiniepeilingen blijkt dat 90 procent van de Nederlanders er vóor is.

In de meeste verkiezingsprogramma's, zowel links als rechts van het politiek spectrum, wordt labelling van gen-voedsel omarmd. Het is tevens een van de weinige punten waarop de Commissie-Terlouw met een duidelijke aanbeveling kwam, namelijk: 'etikettering van voedingsmiddelen waarbij tijdens het productieproces gebruik is gemaakt van ggo's'(genetisch gemodificeerde organismen).

De beslissingbevoegdheid over de labelling van genetisch veranderd voedsel ligt bij de Europese Unie. Vandaag stemt het voltallig Europees Parlement, in zitting bijeen in Straatsburg, er voor het eerst over. Gezien de grote consensus die er in Nederland heerst, ligt het voor de hand dat Nederlandse Europarlementariërs zullen instemmen met twee wetsvoorstellen van de Europese Commissie om in de toekomst veel meer producten die van ggo's zijn afgeleid, te labellen.

Maar die schijn bedriegt. De fractie van het CDA in het Europarlement heeft diverse amendementen ingediend, die een verplichte en volledige labelling van genetisch veranderd voedsel onderuit dreigen te halen. In die amendementen stelt mevrouw Oomen-Ruijten (CDA) voor om alleen producten te etiketteren waarin genetisch veranderd DNA te traceren valt.

Als deze amendementen wordt aangenomen zal de overgrote meerderheid van de naar schatting 30.000 ingrediënten die van ggo's afgeleid kunnen zijn, in de toekomst niet geëtiketteerd hoeven worden. De voorstellen van het CDA in Brussel komen erop neer dat het labellingssysteem voor gen-voedsel blijft zoals het nu is. Over dit systeem zei de Nederlandse regering twee jaar geleden al in de Integrale Nota Biotechnologie dat het 'een echte keuze door de consument, die gentech-vrij voedsel wil eten, onmogelijk maakt.'

De Nederlandse regering constateerde daarbij dat de verplichte informatie over de aanwezigheid van ggo's of hun producten in voedingsmiddelen momenteel 'niet sluitend is geregeld' en wijst erop dat veel ingrediënten die van ggo's zijn afgeleid (zoals sojaolie en suiker) van de etiketteringsplicht zijn uitgezonderd. Ook beloofde de regering in de genoemde nota zich te zullen inzetten voor een zo volledig mogelijke etikettering van genetisch veranderd voedsel.

De inspanningen van de Nederlandse en andere Europese regeringen hebben er inmiddels toe geleid dat de Europese Commissie nu voorstelt om alle voedselproducten die van ggo's zijn afgeleid te labellen, ook als in het eindproduct via chemische testen geen ggo's meer te detecteren zijn. Via deze bepaling zouden ook producten als suiker en soja-olie gelabelled moeten worden.

Begin dit jaar gaf het CDA in de Tweede Kamer nog haar steun aan deze visie, toen zij instemde met de Integrale Nota Biotechnologie. Maar inmiddels zijn de parlementaire vertegenwoordigers in Brussel omgedraaid.

In plaats van een verplichte labelling van alle voedselproducten die van ggo's zijn afgeleid, stellen zij nu voor om een 'ggo vrij' label in te voeren. Op het eerste gehoor klinkt dat best redelijk, maar er zit een addertje onder het gras. Een label voor producten die ggo-vrij zijn kan alleen op vrijwillige basis worden ingevoerd. De consument blijft dan in het duister tasten over alle voedselproducten die zo'n label niet bevatten.

Het Europarlement en de Europese Commissie staan onder grote druk van de Verenigde Staten om de labellingswetten voor gen-voedsel af te zwakken. De VS -verreweg de grootste exporteur van genetisch veranderde maïs en soja- vreest blijkbaar dat een sluitende etikettering ertoe zal leiden dat Europeanen geen gen-voedsel meer kopen.

Reeds diverse malen heeft de VS Europa gedreigd met een klacht bij de wereldhandelsorganisatie WTO. Zo'n klacht zou ertoe kunnen leiden dat Amerika beperkingen aan de Europese Unie oplegt voor de export naar de VS. Het is echter een slechte zaak wanneer Europarlementariërs zich door dit soort dreigementen laten beïnvloeden. In plaats daarvan zouden zij het recht op informatie boven handelsbelangen moeten stellen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden