Conservatieven opgezadeld met omstreden lid Hogerhuis

Voormalig premier Macmillan noemde het Hogerhuis ooit 'de beste club in Europa'. Het lidmaatschap van de Britse Eerste Kamer was vrijblijvend: de leden (vooral erfelijke adel) kwamen vaak uitsluitend naar het Hogerhuis voor een goed glas whisky in de lounge....

Maar sinds Blair de House of Lords eind vorig jaar heeft hervormd, is het uit met de pret. Nu het automatische lidmaatschap van de erfelijke adel is afgeschaft, moeten de leden echt aan de bak.

Die oproep is niet aan dovemansoren gericht. Het Hogerhuis, waarin de Conservatieve partij meer zetels heeft dan Labour, is een luis in de pels van het kabinet-Blair. Het heeft een fors aantal voorstellen van het kabinet verworpen. Vorige week torpedeerde het voor de tweede keer een regeling voor seksuele voorlichting op scholen.

Nadat de eerste keer het voorstel met een verschil van 45 stemmen was verworpen, kwam het aangepaste voorstel 15 stemmen te kort. Extra pijnlijk voor Blair was dat van de 194 Labour-leden 66 schitterden door afwezigheid.

Blair is niet van plan nog langer zoveel oppositie en absentie te tolereren. Daarom werden gisteren 33 nieuwe leden voor het Hogerhuis benoemd: twintig Labour, negen Liberaal-democraten en vier Conservatieven. Blair heeft de nieuwe Hogerhuisleden van Labour meteen te verstaan gegeven dat hij ze minimaal drie avonden per week bij de stemming aanwezig wil zien.

De Conservatieven beschuldigden Blair er gisteren van een Hogerhuis met 'jaknikkers' te creëren. Daarbij wezen ze erop dat hij in amper drie jaar 209 Britten in de adelstand heeft verheven, Margaret Thatcher was daar met 206 benoemingen in elf jaar aanzienlijk terughoudender mee.

Maar dankzij een magistrale manoeuvre hoefde Blair zich van deze kritiek weinig aan te trekken. De benoeming van de Labour-peers werd overschaduwd door die van een van de vier Conservatieve: de omstreden miljardair Ashcroft.

Michael Ashcroft was jarenlang penningmeester van de Conservatieve partij. Tien jaar geleden verhuisde hij, miljardair dankzij spectaculaire bedrijfsovernames, naar Florida, maar werd wegens het gunstige belastingklimaat formeel inwoner van het Midden-Amerikaanse Belize. Hier werd hij een belangrijke financier van de Verenigde Volkspartij PUP, die bij de jongste verkiezingen 26 van de 29 parlementszetels behaalde. Ashcroft kreeg zelfs een politieke functie: hij werd namens Belize ambassadeur bij de Verenigde Naties.

Maar ook de Conservatieve partij - en met name leider William Hague - in zijn oude vaderland bleef hij goedgezind. In de afgelopen drie jaar schonk hij ruim tien miljoen gulden aan de Tories. Hij stak niet onder stoelen of banken dat hij de ambassadeurszetel voor Belize graag wil opgeven voor een zetel in het Britse Hogerhuis. Het blad The Spectator suggereerde zelfs dat Ashcroft bezig was de 'Conservatieve partij te kopen'.

Vorig jaar werd Ashcroft al voorgedragen voor een Hogerhuiszetel, maar toen werd die aanvraag door een toelatingscommissie afgewezen. Ashcroft was gewikkeld in een proces wegens smaad tegen de Britse krant The Times, die hem had beschuldigd zwart geld te hebben witgewassen voor drugskartels. De zaak is inmiddels geschikt.

Dit keer keurde de toelatingscommissie de lidmaatschapsaanvraag wel goed, op voorwaarde dat Ashcroft weer in Groot-Brittannië gaat wonen en belasting gaat betalen. Zijn benoeming leverde gisteren echter felle discussies op in de Conservatieve partij. Viscount Cranborne, de vroegere leider van de Conservatieven in het Hogerhuis, noemde het een belediging. 'De toekenning van een adellijke titel betekent dat de ontvanger als een waardig persoon wordt beschouwd.' Cranborne vergeleek de benoeming van deze piraat-miljardair echter met de manier waarop in de Middeleeuwen pausen en koningen familieleden in het zadel hielpen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden