Profiel John Ratcliffe

Conservatief en fervent aanhanger van Trump: dit is de nieuwe baas van de Amerikaanse inlichtingendiensten

Na twee jaar van moeizame relaties met Dan Coats als chef van de Amerikaanse inlichtingendiensten, krijgt president Trump een volgzamer persoon op een van zijn belangrijkste regeringsposten: het Republikeinse Congreslid John Ratcliffe. 

John Ratcliffe. Beeld AP

Trump droeg de Texaan dit weekeinde voor als opvolger van de 76-jarige Coats, die over twee weken zijn functie neerlegt. Ratcliffe komt uit een van de meest Republikeinse kiesdistricten van de Verenigde Staten. Hij gaat er prat op dat de conservatieve actiegroep Heritage Action for America hem op de tweede plaats zette op de ranglijst van conservatiefste leden van het Congres. Bij de presidentsverkiezingen van 2016 zat hij nog in het team van ex-gouverneur Mitt Romney, maar de afgelopen jaren heeft de 53-jarige Texaan zich ontpopt als een van de meest fervente aanhangers van Trump in het Congres.

Als directeur nationale inlichtingen (DNI) wordt Ratcliffe de baas van het hele Amerikaanse inlichtingenapparaat dat uit 17 verschillende diensten bestaat, waaronder de CIA en de afluisterdienst NSA. Ratcliffes benoeming moet nog worden goedgekeurd door de Amerikaanse Senaat, maar gezien de eerste reacties uit Republikeinse kring ziet het ernaar uit dat dit wel zal lukken. 

Wapenfeiten

Vergeleken met Coats, die 14 jaar in het Congres zat en als ambassadeur in Duitsland diende, heeft Ratcliffe aanzienlijk minder ervaring. Hij zit sinds vier jaar in het Huis van Afgevaardigden. Daarvoor was hij burgemeester van het stadje Heath (6.900 inwoners) en openbaar aanklager in Texas. Als een van zijn wapenfeiten noemde hij dat hij ooit op één dag ruim driehonderd illegale immigranten had opgepakt.

Als lid van de inlichtingencommissie van het Huis van Afgevaardigden onderscheidde Ratcliffe zich vooral door zijn felle kritiek op het onderzoek van speciaal aanklager Robert Mueller naar de banden tussen Trumps campagneteam en de Russen. Vorige week nog pakte hij Mueller keihard aan, toen deze op uitnodiging van de Democraten voor de commissie verscheen om zijn rapport over de kwestie toe te lichten. Daarin concludeerde Mueller dat er geen sprake was geweest van samenwerking tussen het Trump-team en de Russen, maar weigerde hij de president vrij te spreken van het belemmeren van de rechtsgang gezien zijn herhaaldelijke pogingen het onderzoek tegen te werken.

Dat kwam Mueller te staan op een uitbrander van Ratcliffe. Hij verweet Mueller dat die zich niet had gehouden aan de regel dat iedereen onschuldig wordt geacht totdat het tegendeel is bewezen. ‘Niemand staat boven de wet, ook de president niet. Maar hij zou ook niet onder wet wet moeten staan en dat is precies waar deel II van dit rapport hem neerzet’, zei Ratcliffe. ‘Het was niet de taak van de speciaal aanklager Donald Trumps onschuld te bewijzen of hem vrij te spreken’, verweet hij Mueller. Hij suggereerde ook dat het rapport niet door Mueller was geschreven, maar door aanhangers van Hillary Clinton. Volgens hem hebben juist Clinton en haar medewerkers met de Russen samengewerkt.

Auditie 

Volgens de Democraten kwam Ratcliffes optreden neer op een auditie voor zijn rol als chef van de inlichtingendiensten. ‘Het is duidelijk dat Ratcliffe is uitgekozen, omdat hij blijk gaf van een absolute loyaliteit aan Donald Trump met zijn demagogische vragen aan Mueller’, reageerde de Democratische senator Chuck Schumer. ‘Als de Republikeinen in de Senaat zo’n partijpolitieke figuur bevorderen tot een positie waarvoor kennis van inlichtingenkwesties en onpartijdigheid worden vereist, dan maken zij een grote fout.’

De Democraten zijn bang dat Ratcliffe het niet zal aandurven Trump de waarheid te vertellen. Coats deed dat vaak wél, tot ergernis van de president. Volgens Coats hebben de Russen zich bijvoorbeeld wel degelijk in de presidentsverkiezingen gemengd. Hij legde ook een verzoek van Trump naast zich neer om officieel te verklaren dat er geen sprake was geweest van samenwerking met de Russen. Dat was volgens Coats niet zijn taak als inlichtingenchef. Hij irriteerde Trump ook doordat hij openlijk betwijfelde of de Noord-Koreaanse leider Kim Jong-un ooit afstand zou doen van zijn kernwapens, omdat hij die als levensverzekering voor zijn regime beschouwt.  Trump is er juist van overtuigd dat hij de man is die Kim Jong-un kan overtuigen zijn kernarsenaal op te doeken, dankzij zijn persoonlijke band met de Noord-Koreaanse leider. 

De onafhankelijke senator Angus King uit Maine sprak ook zijn zorgen uit over de benoeming van een politiek gekleurde inlichtingenchef. ‘We zijn in het verleden als land in de problemen geraakt doordat er met inlichtingen werd gegoocheld om politieke redenen of om aan de wensen van de president te voldoen. Dat is het ergste dat kan gebeuren’, waarschuwde hij.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden