Conservatief die zijn land voor de Hongaren wil houden

Geef vluchtelingen niet de hoop dat ze een beter leven in de EU krijgen, is het devies van Viktor Orbán. Dat wordt hun dood.

Premier Victor Orban van HongarijeBeeld ANP

Ruim anderhalve eeuw lang waren Turken de baas in Hongarije: van 1541 tot 1699. 'Dus als het gaat om het samenleven met moslimgemeenschappen zijn we de enigen die er echt ervaring mee hebben', zo betoogde de premier Viktor Orbán begin deze maand in Brussel. Zijn gesprekspartner was EU-president Donald Tusk. Die katholieke Pool wees de protestantse Hongaar erop dat het christendom 'een plicht tot hulp aan onze broeders in nood (...) ongeacht ras, religie en nationaliteit' met zich meebracht. Maar daar had Orbán geen boodschap aan. 'Het is onze christelijke plicht om geen illusies te creëren', kaatste hij terug. Eerst de grenzen dicht, pas daarna valt er verder te praten, luidde zijn boodschap. Die zette hij deze week kracht bij met een spijkerhard immigratiebeleid dat door weldenkend Europa inmiddels van alle kanten onder vuur is genomen.

De 52-jarige conservatieve jurist zal daarvan geen moment wakker liggen. De controverse met Europa heeft hij nooit geschuwd, zoals hij eerder in zijn leven niet bang was de machtige Sovjet-Unie aan te vallen. Nog maar net afgestudeerd was hij in 1989 een van de eersten die het aandurfden vrije verkiezingen en het vertrek van de Sovjet-toepen uit zijn land te eisen. Ook toen al was 'Hongarije voor de Hongaren' zijn parool.

Kort daarop ging hij in de politiek, waarin hij met de rechtse partij Fidesz grote successen heeft beleefd. Al in 1998, op slechts 35-jarige leeftijd, werd hij premier. Geslaagd was dat niet, want zijn coalitieregering ging ten onder aan schandalen. Toch schonk het volk hem na acht jaar oppositie in 2010 weer het vertrouwen.

Robert Fico
Lees hier het interview met Orbáns medestander: premier Robert Frico van Slowakije.

Mediawet

Ditmaal beschikte hij over een tweederde meerderheid in het parlement - een machtspositie die zevenhonderd nieuwe wetten en een nieuwe grondwet tot gevolg had.

Spanningen met Brussel ontstonden door zijn nieuwe mediawet (vanwege de inperkingen van mediavrijheid) en door zijn aantasting van de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht. Orbán deed concessies, maar zijn diepe overtuiging verwoordde hij vorig jaar zomer: de 'liberale democratie' van het Westen heeft gefaald en een 'onliberale staat' zoals Rusland of Turkije heeft zijn voorkeur.

Zijn onmin met Brussel liep in 2014 opnieuw hoog op tijdens de Oekraïne-crisis, waarin hij voor zijn vriend Poetin opkwam. Nu lijkt zich een nog grotere clash met Europa aan te dienen. Zijn critici verwijten hem dat hij '1956' is vergeten: honderdduizenden Hongaren die voor Sovjet-tanks vluchtten en hartelijk werden ontvangen in westerse landen. Maar voor Orbán is er een groot verschil, nu zijn het moslims die massaal aankloppen: 'Wie wordt overlopen, kan geen hulp bieden.' Merkel en andere West-Europese politici noemt hij 'onverantwoordelijk', omdat zij 'asielzoekers hoop op een beter leven geven en hen aanmoedigen, alles achter te laten om met gevaar voor hun leven naar Europa op pad te gaan.'

Robert Fico (L) samen met zijn collega Victor OrbánBeeld EPA
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden