Nieuws Handelsdeal

Congres zal Brits-Amerikaans handelsakkoord dwarsbomen als Goede Vrijdagakkoorden in het geding komen

De kersverse Britse premier Boris Johnson heeft van Amerikaanse Congresleden te horen gekregen dat zij een Brits-Amerikaans handelsakkoord zullen dwarsbomen indien de vrede in Noord-Ierland in gevaar komt.

De Britse premier Boris Johnson druipt af na mislukte gesprekken met de Noord-Ierse Conservatieve partijfunctionaris Julian Smith. Beeld Getty Images

Er is een nieuw obstakel opgedoken voor de plannen van de Britse premier Boris Johnson om een handelsakkoord met de Verenigde Staten te sluiten als het Verenigd Koninkrijk later dit jaar uit de Europese Unie stapt. Amerikaanse Congresleden hebben gewaarschuwd dat zij een handelsakkoord zullen tegenhouden als de Brexit de Goede Vrijdagakkoorden in gevaar brengt. In 1998 maakte dit akkoord een eind aan tientallen jaren van geweld in Noord-Ierland.

Johnson en andere voorstanders van het opzeggen van de banden met de EU zwaaien steeds met het vooruitzicht van een voordelig handelsakkoord met de VS als compensatie voor het wegvallen van de voordelen van de Europese interne markt. Deze week nog beloofde president Trump dat de VS klaarstaan om een handelsakkoord met Londen te sluiten, waardoor de onderlinge handel ‘vier tot vijf keer’ zo groot zou uitvallen.

Het is de vraag of zo’n akkoord er in het Amerikaanse Congres door komt als er geen oplossing wordt gevonden voor het openhouden van de grens tussen Ierland en Noord-Ierland. In het Brexit­akkoord dat Johsons voorgangster Theresa May met Brussel was overeengekomen had de EU een noodregeling, de backstop, ingebouwd om de grens open te houden, ook bij het uitblijven van een definitieve regeling. Die komt erop neer dat het Verenigd Koninkrijk voorlopig in de douane-unie blijft.

De brexiteers willen van die afspraak af, omdat zij vrezen dat de Britten dan tot in lengte van dagen vast blijven zitten aan de EU. Johnson heeft laten weten dat hij niet met de EU wil praten zolang die niet bereid zijn de backstop los te laten. Daarmee is de kans dat de Britten de EU op 31 oktober zonder akkoord verlaten, aanzienlijk toegenomen.

Rechtstreeks bestuur

Pro-Ierse politici in de Verenigde Staten maken zich zorgen over de mogelijkheid dat Londen in het geval van een no-deal het bestuur over Noord-Ierland weer in handen zal nemen. De nieuwe minister van Buitenlandse Zaken Dominic Raab bevestigde deze week dat de regering inderdaad overweegt Noord-Ierland weer onder rechtstreeks bestuur van Londen te stellen in het geval van een Brexit zonder akkoord. Dat is nodig omdat Noord-Ierland nog steeds in een politieke crisis verkeert sinds het uiteenvallen van de coalitie van de pro-Britse DUP en de pro-Ierse Sinn Fein. Het instellen van direct bestuur door Londen zou rechtstreeks indruisen tegen de Goede Vrijdagakkoorden.

Premier Johnson, woensdag op bezoek in Noord-Ierland om zijn Brexitplannen te verkopen, beloofde dat hij de komende tijd zijn uiterste best zal doen om de Noord-Ierse partijen bijeen te brengen. Maar het is de vraag of dat in het Brexitklimaat snel zal lukken. Het naderende vertrek uit de EU heeft de unionistische DUP en de pro-Ierse Sinn Fein juist gesterkt in hun tegengestelde opvattingen. De DUP hoopt als gevolg daarvan de banden met Londen te versterken, terwijl Sinn Fein de Brexit juist ziet als een aanleiding om de vereniging met Ierland weer aan de orde te stellen. Volgens Sinn Fein moet er na de Brexit een referendum komen over de vraag of de provincie bij het Verenigd Koninkrijk of Ierland wil horen.

De Ierse lobby in de VS ziet met zorg aan hoe de Goede Vrijdagakkoorden steeds meer onder druk komen te staan. Maar ook Nancy Pelosi, de voorzitter van het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden, liet weten dat het Congres nooit groen licht zal geven voor een handelsakkoord met Groot-Brittannië als de Goede Vrijdagakkoorden daardoor in gevaar komen, met het risico dat het geweld weer oplaait. Het pro-Ierse blok heeft een belangrijke stem in het Amerikaanse Congres. Liefst 10 procent van de Amerikanen is van Ierse afkomst.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden