Congo

Zaïre is niet meer. De 'Democratische Republiek Congo' is een feit, nu de troepen van de voormalige rebellenleider Laurent Kabila de hoofdstad Kinshasa stevig in handen hebben....

Mobutu is in ballingschap gegaan. Zijn enorme rijkdommen bevinden zich nog in Frankrijk, Zwitserland en elders. De nieuwe regering zal ongetwijfeld alle mogelijke moeite doen om die miljarden terug te brengen naar het potentieel zeer rijke, maar door wanbeheer en corruptie sterk verarmde Congo. Dat streven verdient steun.

Mobutu verliet vrijdag de hoofdstad, zonder regeling voor een vreedzame machtsoverdracht. Dat bevestigt het misdadige karakter van zijn regime. Kinshasa heeft gevaarlijke dagen doorgemaakt.

Gelukkig is bij het binnentrekken van de troepen van Kabila's alliantie het gevreesde bloedbad uitgebleven. Wel is er hier en daar geplunderd en hebben er moorden en executies plaatsgevonden. Vast staat dat leden van Mobutu's intussen verslagen presidentiële garde zich hieraan hebben bezondigd; de rol van Kabila's manschappen op dit punt is nog onduidelijk. Over het algemeen schijnen zij zich correct te hebben gedragen. Ze zijn door de bevolking als bevrijders ingehaald.

Het nieuwe bewind is al door enkele landen officieel erkend, onder meer door Mandela's Zuid-Afrika, dat zich bijzonder heeft ingespannen voor een vreedzame ontknoping van de opstand. Dat geldt ook voor de VS, die evenals de EU-landen, met het besluit tot erkenning willen wachten tot Kabila zijn overgangsregering en politieke program bekend heeft gemaakt. Binnen de EU heeft Frankrijk zich in een lastige positie gemanoeuvreerd doordat het Mobutu tot het einde toe bleef steunen.

Diens ondergang is een gunstig gevolg van het einde van de Koude Oorlog. Mobutu kon zichzelf daardoor niet meer aanprijzen als een misschien onaangename, maar onontbeerlijke bondgenoot van het Westen. De regering-Clinton liet hem vallen en drong aan op en nieuw, democratisch bewind.

De vraag waarop het nu aankomt, is of ook de oud-marxist Kabila zich het 'nieuwe denken' van na de Koude Oorlog heeft eigen gemaakt. Het is te hopen dat president Kabila de mensenrechten (ook die van de ronddolende Hutu-vluchtelingen) respecteert en een brede overgangsregering benoemt, in afwachting van vrije verkiezingen. Als Kabila behalve een volhardend en succesvol rebellenleider ook democraat blijkt, gaat niet alleen het economisch en strategisch belangrijke Congo erop vooruit, maar heel Afrika.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden