Congolese rebellenleider schuldig aan moord

Het Internationaal Strafhof (ICC) in Den Haag heeft de voormalige Congolese rebellenleider Germain Katanga vrijdag schuldig bevonden aan moord en oorlogsmisdaden, waaronder het aanvallen van burgers. De strafmaat volgt later. Katanga kan maximaal dertig jaar krijgen.

AMSTERDAM - Het is pas de tweede keer in het ruim twaalfjarig bestaan van het ICC dat een verdachte werd veroordeeld. De rechters waren niet unaniem in hun oordeel. Een van de drie meende dat Katanga (35) geen eerlijk proces heeft gekregen, omdat de aanklachten tegen hem tijdens de rechtsgang werden gewijzigd. Daarom, en omwille de duur van het proces (ruim vier jaar), had hij volgens rechter Christine Van den Wyngaert vrijspraak verdiend.


Katanga, bijgenaamd Simba ('de leeuw'), was in februari 2003 betrokken bij het uitmoorden van 200 mannen, vrouwen en kinderen in het dorp Bogoro. Rechter Bruno Cotte, president van de strafkamer die de zaak-Katanga behandelde, sprak vrijdag over een gerichte aanval op burgers, gezien 'het tijdstip van de aanval en de methoden: de omsingeling van de slapende bevolking, het gebruik van machetes, en willekeurige schietpartijen.' Het was Katanga die voor de wapens had gezorgd, en daarmee 'een belangrijke bijdrage' leverde aan het bloedbad. De rechters achtten niet bewezen dat de rebellenleider opdracht had gegeven tot de moordpartij. Katanga werd vrijgesproken van enkele aanklachten, waaronder de inzet van kindsoldaten en verkrachting.


De advocaat van Katanga zinspeelde erop dat zijn cliënt in beroep gaat tegen de veroordeling. Hij putte hoop uit de afwijkende mening van de vrouwelijke Belgische rechter. 'Haar standpunt kan inderdaad van belang zijn bij de bepaling van de strafmaat, en in een hoger beroep,' meent juriste Géraldine Mattioli-Zeltner, verbonden aan de mensenrechtenorganisatie Human Rights Watch (HRW). Ze deelt niet de veelgehoorde mening dat de rechtsgang tegen Katanga en andere verdachten te lang duurt. 'Een eerlijke rechtsgang kost tijd, zeker op internationaal niveau.' Het Strafhof buigt zich over oorlogsmisdaden, misdaden tegen de menselijkheid en volkenmoord.


HRW deelt evenmin de kritiek dat het Strafhof zich concentreert op verdachten uit Afrika. Sommige Afrikaanse landen deden hun beklag over, wat ze noemden, neo-kolonialisme. Mattioli-Zeltner wijst erop dat menig Afrikaans land zelf 'zaken heeft aangebracht.' Katanga werd in 2005 in de Democratische Republiek Congo gearresteerd, en twee jaar later overgedragen aan het Strafhof. De eerste verdachte die werd veroordeeld, was een rivaliserende Congolese rebellenleider. Thomas Lubanga kreeg in 2012 een celstraf van veertien jaar opgelegd.


Lopende zaken betreffen onder anderen de Congolees Jean-Pierre Bemba. Een andere verdachte is de Ivoriaanse ex-president Laurent Gbagbo. Ook een zittende president, Uhura Kenyatta van Kenia, moet in Den Haag verantwoording afleggen. Hij heeft evenwel gezegd dat hij in eigen land niet kan worden gemist, omdat hij de strijd moet aanvoeren tegen de terroristische Al Shahaab-beweging die vorig jaar de aanslag op een winkelcenrtum in Nairobi opeiste. Het ICC worstelt met de vraag of en hoe de president kan worden berecht. Gedacht wordt aan een videoverbinding, waardoor de president in zijn land kan blijven.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden