Column

Conflicten stapelen zich op in Bloemendaal

'De zaak met de gebroeders Slewe laat zien dat ook in Bloemendaal lokale politici het afleggen tegen gewiekste zakenlieden', schrijft Meindert Fennema.

Bloemendaal Beeld anp

In Bloemendaal was vorig jaar de gemiddelde verkoopprijs van een huis - midden in de huizencrisis - nog altijd 574.000 euro. Na Blaricum is Bloemendaal de gemeente met de meeste miljonairs. Het bestuur van zo'n gemeente is geen sine cure, dat heeft de huidige burgemeester, Ruud Nederveen, ondervonden. De Volkskrant deed afgelopen zaterdag verslag van zijn Waterloo, onder de kop: 'Politiek in Bloemendaal wespennest.'

Wat is het geval? De gebroeders Rob en Hans Slewe hebben vijf jaar geleden het landgoed Elswoutshoek gekocht en dat landgoed meteen gesplitst ('moest van de bank'). Rob Slewe zou het hoofdgebouw gaan bewonen. Hans zou een nieuw huis moeten krijgen op zijn deel van het landgoed.

Bouwplan afgekeurd
Vervolgens lieten de gebroeders een plan maken om het landgoed te renoveren. Onderdeel van dat prachtplan was natuurlijk een woning voor Hans Slewe, die moest komen in de duinrand van het landgoed, en een paardenbak. Klein probleem. Het landgoed vormt onderdeel van de ecologische hoofdstructuur en daarom mag er in de duinrand niet gebouwd worden. Volgens de provinciale normen mag er op het landgoed helemaal niet gebouwd worden. De gemeenteraad keurde het plan daarom af en de rapen waren gaar.

Er was daarvóór al het nodige voorgevallen tussen de gebroeders Slewe en het ambtelijk apparaat van de gemeente. De gebroeders namen nooit genoegen met een 'nee' van de gemeente. De ambtenaren reageerden, misschien wel mede daardoor, formeel. Rob Slewe mocht het hoofdgebouw niet herstellen zonder bouwplan. Ondertussen liep het water door het lekkende dak heen op de oude parketvloeren. Daarvan maakten de Slewes video-opnames die zij rondstuurden.

De conflicten stapelden zich op en dat leidde tot een onderzoek, waarin de gemeente op een aantal punten op de vingers getikt werd. Dat werd door de razende reporter van het Kennemer Weekblad breed uitgemeten. Burgemeester Nederveen had de gebroeders Slewe in een vertrouwelijke correspondentie met de VNG als 'nouveau riche' omschreven. Dat had hij niet moeten doen. In een door de Slewes aangespannen WOB procedure kwam deze mail boven water. De Slewes waren woedend en blij tegelijk. Got you!

Burgemeester Ruud Nederveen van de gemeente Bloemendaal tijdens een extra raadsvergadering in de raadzaal in Bennebroek. De gemeenteraad lastte de vergadering in als gevolg van een reportage van EenVandaag. Daarin wordt de gemeente onder meer beschuldigd van intimidatie en pogingen de lokale pers monddood te maken. Nederveen zou zich in een ver verleden schuldig hebben gemaakt aan oplichting. Beeld anp

Onderhandse eigendomswissel
Er werd vervolgens veel gesteggeld over een nieuw plan waarbij de Slewes Harry Borghouts, oud Commissaris van de Koningin, als bemiddelaar aanwezen. Die bemiddeling leidde tot een convenant waarin Hans Slewe het recht kreeg om, onder bepaalde voorwaarden, een huis te bouwen dat zou voldoen aan de maten van een 'gemiddelde eengezinswoning'. Bij uitwerking bleek dat die 'gemiddelde eengezinswoning' van Hans Slewe een woonoppervlak zou krijgen van bijna 400 m2. Dat vond de verantwoordelijk wethouder te gortig.

Maar voor B&W vormde een onderhandse eigendomswissel tussen Rob en Hans vlak voor de ondertekening van het convenant de limit. Dat convenant was gesloten met Hans Slewe, maar die had op het moment van tekening een weilandje waar hij een paardenbak wilde hebben, aan zijn broer Rob verkocht. In het convenant met Hans Slewe stond dat er op het weiland geen paardenbak zou komen, maar de weilandje was nu van Rob en die had de afspraken over de paardenbak niet getekend. Het convenant werd door B&W daarop vernietigd.

'Bedrog' oordeelde de wethouder. 'Dwaling' oordeelde de rechter die de gemeente in deze zaak volledig gelijk gaf. GroenLinks bracht een persbericht uit waarin gezegd werd dat B&W geen balletje meer zou moeten spelen met de gebroeders Slewe. Inmiddels was bekend geworden dat Rob Slewe een buurman in Haarlem herhaaldelijk fysiek bedreigd had. Diens regenpijp die uitkwam op de afvoer in Slewe's grond werd vernield. Het recht van overpad werd door Hans Slewe niet erkend. Ook de buren in Overveen werden uitgescholden.

Geïntimideerd
Ambtenaren in Bloemendaal voelden zich geïntimideerd door een niet aflatende stroom van e-mails en woedende telefoontjes van de Slewes, die een frequentie hadden van soms tien per dag. Daarop gaf de burgemeester opdracht telefoongesprekken met de Slewes op te nemen. Toen dat uitkwam was de conclusie snel getrokken: 'afluisterpraktijken'! Tot overmaat van ramp had de burgemeester aan een nieuwe communicatiemedewerkster gevraagd om eens met de pers te gaan praten over de niet aflatende stroom van negatieve berichtgeving. De razende reporter vatte dat op als een poging om hem monddood te maken. 'Maffiapraktijken' oordeelde professor Beunders.

Als laatste in een reeks van briljante zetten besloten de gebroeders Slewe in het verleden van Nederveen te duiken en zij vonden een onbetaalde rekening van een Friese aannemer en twee ontevreden klanten van het fiscaal adviesbureau Nederveen & partners. Dat moest genoeg zijn voor een TV uitzending en die kwam er ook. Twee zelfs: RTV Noord-Holland en EenVandaag besteedden aandacht aan de zaak.

Burgemeester niet geschorst
Er volgde een spoedzitting van de gemeenteraad, waar PvdA en Liberaal Bloemendaal een motie van wantrouwen indienden die werd afgestemd. 'Er zijn burgemeesters voor minder naar huis gestuurd' schreef het Haarlems Dagblad op 2 augustus. 'Toch blijft de Bloemendaalse burgemeester Ruud Nederveen op zijn plek.'

Dat laatste is liegen met de waarheid: Nederveen werd niet geschorst, dat is waar, maar een verlenging van zijn ambtstermijn, die dit jaar afloopt, zit er niet in. Dat weet het Haarlems Dagblad heel goed.
De hamvraag blijft natuurlijk: krijgen de gebroeders Slewe hun zin? Ik vrees van wel. Het jonge VVD-raadslid Martijn Bolkestein vertelde mij: 'Het besluit om onze landgoederen groen te houden is destijds genomen door een ruime raadsmeerderheid en om valide redenen.'

Gewiekste zakenlieden
Hij heeft volkomen gelijk, maar ook in Bloemendaal leggen de lokale politici het meestal af tegen gewiekste zakenlieden. Met dank aan EenVandaag, de lokale pers en mediaprofessor Henri Beunders, die de burgemeester op gezag van één journalist beschuldigde van maffiapraktijken.

Het einde van het landgoed Elswoutshoek is in zicht. Dan blijven er in Bloemendaal nog tien landgoederen over die ook gesplitst en verkaveld zullen worden of omgetoverd tot commerciële recreatieparken. De ecologische hoofdstructuur legt het af tegen het grote geld.

Meindert Fennema is emeritus hoogleraar en columnist voor Volkskrant.nl. Fennema was vier jaar duo-raadslid voor GroenLinks in de gemeente Bloemendaal, tot mei 2014.

Beeld anp

Reactie van de heer Rob Slewe:
'Er is geen enkel feitelijk bewijs voor de hierboven door de heer Fennema genoemde beschuldigingen aan mijn adres. Mijn inziens maakt deze column onderdeel uit van een politieke wraakactie naar aanleiding van de uitzending van EenVandaag over het functioneren van de Bloemendaalse burgemeester Nederveen in dit dossier. Om twee burgers (niet publieke figuren) neer te zetten als maffia is uiterst beschadigend. Er is reeds aangifte gedaan tegen het College van de gemeente Bloemendaal wegens smaad en laster en tegen de GroenLinks wethouder.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.