Conflict rond PKK in politieker vaarwater

In het hoog opgelopen conflict tussen Turkije en de PKK lijken alle partijen voor een politieke oplossing te opteren....

Van onze verslaggever Henk Müller

De VS willen dat de gevechten in het grensgebied tussen Irak en Turkije niet uit de hand lopen. Washington dringt daarom bij de Turkse regering, de Iraakse regering en de Koerdische regionale regeringen van de Patriottische Unie van Koerdistan (PUK) en de Koerdische Democratische Partij (KDP) aan op terughoudendheid. De diplomatieke machine draait op volle toeren om te vermijden dat er een conflict ontstaat waarin alleen maar verliezers en geen winnaars zullen zijn. Veel opties zijn niet voorhanden.

Washington loopt op eieren. Het moet enerzijds de Turkse legertop – een betrouwbare bondgenoot – te vriend houden en anderzijds premier Erdogan niet te hard vallen gezien de belangrijke strategische ligging van het land. Het leger wil invallen maar weet ook dat spierballenvertoon nog geen overwinning impliceert. Erdogan zelf wil graag een politieke oplossing. Hoewel rechtstreeks onderhandelen met de PKK vloeken in de kerk is, bewandelt hij wegen die daar op den duur toe kunnen leiden. Zo praat de regering met de pro-Koerdische Democratisch Turkije Partij (DTP) waarvan leden als ‘onafhankelijken’ in het parlement zitten. Het leger ziet de DTP als politiek verlengstuk van de PKK.

De VS kunnen wat gemakkelijker druk proberen uit te oefenen op de Iraakse regering, maar dat helpt niet veel. Want veel zeggenschap over het semi-autonome Noord-Irak heeft Bagdad niet.

De VS kunnen proberen enige druk uit te oefenen op de KDP, geleid door Massoud Barzani, die ook redelijke banden met Turkije heeft. Maar ongelukkigerwijs heeft de PKK veel betere banden met concurrent PUK dan met Barzani. PUK en PKK hebben een deal gesloten. De PKK, uitgeweken naar ‘de Koerdische broeders’ in Noord-Irak, mocht in de bergen kampen oprichten in ruil voor de belofte de strijd tot Turkije te beperken en de PUK met rust te laten. Vanuit de kampen bewegen PKK-strijders zich tussen Iran en Irak. Turkije is ervan overtuigd dat de VS de strijders op Iraans gebied steunen bij pogingen Teheran te destabiliseren.

Ironisch genoeg is Jalal Talabani, de grondlegger van de PUK, nu president van Irak. Hij staat onder immense druk zijn bondgenoot de wacht aan te zeggen. Maar zijn mogelijkheden zijn logischerwijs miniem. De PKK is een probleem maar ook deel van de oplossing.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden