Conflict in leger Israël over 'oorlogsmisdaden' militairen

Binnen het Israëlische leger woedt een felle discussie over het al dan niet onderzoeken van mogelijke misdaden van militairen tijdens de Gaza-oorlog vorig jaar. Door de kwestie staan officieren en soldaten lijnrecht tegenover de hoogste juridische man van het leger, Danny Efroni.

Een gewond Palestijns kindje in het Palestijnse vluchtelingenkamp Jebaliya in Gaza. Een VN-school in het kamp werd in juli getroffen door het Israëlische leger. Beeld ap

Advocaat-generaal Efroni en zijn team legeradvocaten hebben ruim honderd klachten ontvangen over het offensief van vorig jaar. Hij wil ten minste tien incidenten onderzoeken, waaronder de dood van vier jongetjes op een strand in Gaza en de beschieting van een VN-school. Met de interne onderzoeken zou Efroni een zaak bij het ICC willen vermijden. Als de Palestijnen in de komende twee maanden worden toegelaten tot het Internationale Strafhof in Den Haag, kunnen ze aanklachten wegens oorlogsmisdaden indienen tegen Israël.

In de vijftig dagen durende strijd vorig jaar, werden volgens de VN meer dan 2.100 Palestijnen gedood, de meeste waren burgers. Aan Israëlische zijde vielen 72 doden, onder wie zes burgers. Israël zegt dat het hoge dodental de schuld is van de militante beweging Hamas, wier leden zich verschuilen onder de burgerbevolking. Maar critici betwijfelen of Israëls reactie op de raketbeschietingen proportioneel was.

De dood van vier jongens op het strand van Gaza, is een van de tien zaken die de advocaat-generaal van het leger wil onderzoeken. Beeld ap

Onderzoeken

Israël voert wel onderzoeken uit naar zijn eigen troepen, maar deze zaken leiden zelden tot veroordelingen. Na een offensief in Gaza in 2009 werden vier militairen schuldig bevonden aan diverse vergrijpen, waaronder plunderen, onjuist gebruik van een wapen en levensgevaarlijk gedrag. De zwaarst gestrafte militair kreeg een celstraf van nog geen vier maanden. 'Zodra we onderzoeken, zal het internationaal recht zich niet met ons bemoeien', zegt Ilan Katz, een voorganger van Efroni. 'Er zal geen onderzoek volgen en geen rechtszaak in Den Haag. Het ICC neemt geen zaken in behandeling die door een land goed zijn onderzocht.

Tegenstanders van Efroni zeggen dat militairen straks aan handen en voeten worden gebonden in nieuwe conflicten. Daarnaast zou het moraal van de troepen een flinke deuk oplopen en zou het vertrouwen waar de Israëlische dienstplicht op is gebaseerd worden geschonden. Brigadier-generaal Udi Simhony, een oud-commandant, zegt ook dat soldaten bewijs kunnen gaan wegmoffelen om zich te beschermen. 'Dit moet een halt worden toegeroepen, voordat we ongenadig worden getroffen door de gevolgen', aldus Simhony.

De chef-staf van het leger Benny Gantz, links, zou niet afwijzend staan tegenover de onderzoeken van advocaat-generaal Danny Efroni. Beeld epa

Doofpot

Het hevige debat in Israel volgt op een onderzoek naar een commandant die in Rafah vocht. Hij werd ervan verdacht strafbare feiten die door zijn soldaten zouden zijn gepleegd, in de doofpot te hebben gestopt. De militairen zouden zich onder andere schuldig hebben gemaakt aan sexuele delicten. De commandant maakt deel uit van dezelfde brigade die betrokken was bij de beschieting van Rafah in augustus. Israël bestookte de stad toen hevig na berichten dat een Israëlische soldaat was ontvoerd. Met de bombardementen, waarbij zo'n 200 Palestijnen werden gedood, wilde Jeruzalem voorkomen dat de ontvoerders ontkwamen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden