Conflict in de maak over nieuwe WAO-reparatie

Vakbeweging en werkgevers koersen af op een groot conflict over de WAO. De vakbeweging wil het inkomensverlies voor gedeeltelijk arbeidsongeschikten met verzekeringen afdekken....

Dit blijkt uit de eerste reacties op de hoofdlijnen van het advies van de commissie Donner. Die commissie werkt op verzoek van het kabinet aan moderniseringsvoorstellen voor de WAO.

Donner wil de WAO alleen in stand houden voor volledig arbeidsongeschikten. Het gaat dan om een puur medische keuring. Gedeeltelijk arbeidsgeschikten blijven in de nieuwe opzet in dienst van hun werkgever en moeten meewerken aan een zoektocht naar aangepast of nieuw werk met eventueel lager salaris. In principe mag het loon in de nieuwe functie niet lager zijn dan 70 procent van het oude loon. Als de zoektocht faalt, kan ontslag volgen.

De vakbeweging wil het salaris van gedeeltelijk arbeidsgeschikten via verzekeringen aanvullen tot het oude niveau. 'Natuurlijk gaan we het dreigende inkomensverlies verzekeren', zegt A. Jongerius van de FNV, 'Dat kan met fondsen per sector. De verzekering kan als invaliditeitspensioen bij pensioenfondsen worden ondergebracht of bij verzekeraars.'

De Unie MHP zit op dezelfde lijn. 'Als het inkomensverlies niet met een publieke verzekering wordt gedekt, dan maar privaat', zegt bestuurder H. Vroon.

CNV-voorzitter D. Terpstra wil zich nu nog niet committeren aan een gegarandeerd inkomensniveau voor gedeeltelijk arbeidsgeschikten. 'We willen ons nog niet vastleggen op een niveau. Dat willen we per sector of bedrijf vaststellen afhankelijk van de omstandigheden en de wensen van mensen. Ook willen we de onderhandelingen met werkgevers zo open mogelijk voeren', zegt Terpstra.

De CNV-voorzitter vindt dat zijn centrale al eerder als 'breekijzer' in het WAO-debat heeft gefungeerd. 'Vorig najaar presenteerden we ons voorstel om de WAO te beperken tot volledig arbeidsongeschikten met een betere uitkering dan nu. Gedeeltelijk arbeidsgeschikten moesten eenzelfde behandeling krijgen als werklozen. Over het inkomensniveau hebben we ons ook toen niet vastgelegd. Dat komt nu.'

De werkgevers zijn hier echter op tegen. H. de Boer, voorzitter van MKB Nederland en J. Schraven van VNO-NCW hebben al aangekondigd niets voor collectieve bijverzekering te voelen.

'We moeten van collectieve voorzieningen naar vergroting van individuele verantwoordelijkheid, naar individuele arrangementen', aldus Schraven. 'Het louter en alleen vervangen van publieke collectieve arrangementen door private collectieve arrangementen is niet meer van deze tijd.'

Ook De Boer vindt dat door bijverzekering van bijvoorbeeld het WAO-gat in 1993 in de praktijk hoegenaamd niets is veranderd.

De vakbeweging eist in een nieuw WAO-stelsel ook een hogere uitkering voor volledig arbeidsongeschikten. 'Een absolute voorwaarde', noemt Jongerius van de FNV de hogere uitkering voor volledig arbeidsongeschikten. Zij denkt daarbij aan 80 procent van het laatst verdiende loon in plaats van 70 procent nu. Ook het CNV en de Unie MHP willen een hogere uitkering voor volledig arbeidsongeschikten invoeren.

De commissie Donner overweegt wel een hogere uitkering, maar worstelt nog met de vraag of dat rechtsongelijkheid oplevert met de huidige groep volledig afgekeurden, die genoegen moeten nemen met 70 procent. Als dat zo is, kan dat ondervangen worden door hen de keus te laten of zij zich volgens de nieuwe keuringssystematiek laten keuren om voor de hogere uitkering in aanmerking te komen. De commissie onderzoekt nog of door deze opting in niet een grote groep in de nieuwe keuringsopzet voor een volledige uitkering in aanmerking kan komen. Het nieuwe systeem zou dan onverwacht duur uitpakken.

De FNV voorziet ook nog een reeks praktische problemen bij het uitwerken van de voorstellen van de commissie Donner. 'Hoe moet het met flexwerkers, mensen met een tijdelijk contract en werknemers van bedrijven die failliet gaan? Ook voor die mensen moeten rechten en plichten goed geregeld worden', zegt Jongerius.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden