Confetti, ballonnen en soms wat modder

Overal in het land waren de politieke partijen bijeen voor hun verkiezingscongressen. Een rondgang langs de zalen waar de lijsttrekkers hartstochtelijk werden toegejuicht....

CDA‘Kies voor toekomst, kies voor elkaar’‘Ik kom hier met zo’n warm gevoel uit’, verzucht een vrouw uit Rotterdam. Ze heeft net de apotheose achter de rug van de CDA-familiedag, tevens verkiezingscongres, in de Amsterdamse RAI: een podium vol Kamerkandidaten onder een regen van kleurige glitter, dansend op de optimistische tonen van Roger Glovers Love is all, de nieuwe campagnetune met de beginzin die het CDA-gedachtegoed adequaat samenvat: all you need is love and understanding. Ze slingeren hun boeketten de zaal in. In hun midden vooraan staat de glunderende lijsttrekker, Jan Peter Balkenende. ‘Kies voor toekomst, kies voor elkaar’, blijkt de CDA-leus voor 2006 te zijn. De zaal ziet op het grote scherm diverse beelden van gelukkige ouders, dollend met hun kinderen. Balkenende laat weten dat hij dit werk niet kan doen zonder zijn vrouw Bianca en dochter Amelie. En zelfs de stokoude heilssoldate majoor Bosshardt is door de campagneleiding de RAI binnengerold om het CDA-mantra van respect, aandacht en verantwoordelijkheid te onderstrepen. De majoor vertelt dat ze altijd CDA heeft gestemd en Balkenende ‘een heel aardige man’ vindt. Ook voetbaltrainer Louis van Gaal is er, en hij vertelt dat hij naar AZ is gegaan omdat dat een club ‘van normen en waarden’ is: ‘Aan regels moet je je houden.’PVDA‘Vandaag begint hier onze overwinning’Onder de klanken van het nieuwe huislied, Marco Borsato’s Rood, juichen de sociaal-democraten zondagmiddag hun voorman Wouter Bos minutenlang hartstochtelijk toe. Zojuist is hij in de Rotterdamse Van Nelle-fabriek al door de Amsterdamse wethouder Aboutaleb aangekondigd als ‘de toekomstige premier van Nederland’. Het is inderdaad een historisch moment op een historische plaats, vult Bos zelf aan: ‘Vier jaar geleden begon hier in Rotterdam onze nederlaag. Nu begint hier onze overwinning.’ Op het congres wordt duidelijk dat Aboutaleb en Bos’ nummer twee, het Kamerlid Nebahat Albayrak een belangrijke rol krijgen in de verkiezingscampagne. Aboutaleb haalt in zijn toespraak uit naar CDA-premier Balkenende die er volgens hem niet in is geslaagd een premier van alle Nederlanders te worden. ‘Ik voelde mij de afgelopen jaren door Balkenende niet vertegenwoordigd. Dat is pijnlijk. Bij Ruud Lubbers had ik dat gevoel niet.’ De PvdA-leden voeren na lang beraad enkele wijzigingen door in de kandidatenlijst. De zittende Kamerleden Waalkens en Arib worden alsnog bij de eerste veertig kandidaten gezet, zodat zij mogen rekenen op een Kamerzetel. VVDRutte: ‘Ik ben en blijf een blij kereltje’ Pas aan het eind van de zaterdag kan de VVD echt knallen. Met glitters, oranje confetti en een klaterend applaus op de maat van Mick Jaggers Let’s Work, verwelkomen de VVD-leden hun liberale sterrenteam: partijleider Mark Rutte en de overige 51 kandidaat-Kamerleden. ‘De handschoenen gaan uit, ik ben klaar voor de strijd’, roept Rutte zijn partijgenoten bemoedigend toe. De ontlading is nodig want het VVD-congres begint vrijdagavond met een domper. De politieke barometer van Interview-NSS geeft de VVD 27 zetels, vier minder dan de week ervoor en acht minder dan twee weken eerder. ‘Hè, bah’, verzucht Rutte. ‘Tegenvaller’, bromt de Rotterdamse burgervader Opstelten. ‘Een beetje maf’, stelt minister Hoogervorst, tevens campagneleider. Het wordt dus buffelen de komende campagneweken want de liberale partijcoryfeeën streven naar minimaal dertig zetels bij de verkiezingen op 22 november. ‘Wat moddergooien mag best’, vindt Hoogervorst. Opstelten valt hem bij: ‘We moeten het CDA hard aanpakken.’ ‘Doe mee, stem VVD’, is de slogan van de partij die volgens Zalm wordt aangevoerd door de ‘meest begeerde vrijgezel van Nederland’. Aangesprokene Rutte glundert: ‘Ik ben en blijf een blij kereltje.’GROENLINKS‘Vandaag hangt de lente in de lucht’ Al bij binnenkomst in Regardz Nieuwe Buitensociëteit in Zwolle is duidelijk dat dit een bijzonder GroenLinks-congres is. De arriverende leden moeten zich een weg banen door een haag van flyerende fans van kandidaat-Kamerleden: ‘Kies Ineke van Gent!’, ‘Je weet wel waarom: Mária van Veen’, ‘Zet Jup op zeven!’. De spanning hangt in de lucht deze zondag: het congres moet de lijst samenstellen. Zelfs ervaren rotten als Kees Vendrik en Wijnand Duyvendak zijn nog niet zeker van een plaats bij de eerste zes. De stemcomputer laat flink op zich wachten, maar de zittende Kamerleden zien tot hun opluchting hun inspanningen van de afgelopen jaren beloond. Op één Femke Halsema, op twee Kees Vendrik, drie Wijnand Duyvendak. Mariko Peters, de enige nieuwkomer in de top, belandt op vier. Halsema krijgt op het congres brede steun voor haar vernieuwende sociaal-economische ideeën. Vorig jaar stak een storm van kritiek op toen ze haar plannen presenteerde om de WW te verkorten naar een jaar, en de ontslagbescherming te versoepelen. Zondag blijft de kritiek beperkt tot enkele opgewonden interrupties. ‘Stop de afbraak! Zelfs GroenLinks gaat naar het Amerikaanse model’. Een gedesillusioneerd lid vraagt zich af of Kees Vendrik (schrijver van het verkiezingsprogramma, red.) dom, naïef of neoliberaal is. Maar het zijn slechts speldenprikken voor een van optimisme stralende Halsema. ‘Het dondert niet dat het straks november is, want wat hangt de lente in de lucht. Vandaag begint de toekomst.’CHRISTENUNIE‘We zullen met meer onredelijkekritiek te maken krijgen’De stemming is bijzonder goed, zaterdag op het congres van de ChristenUnie in Zutphen. Sinds de gemeenteraadsverkiezingen is de partij in de winning mood. Leden melden zich sindsdien met tientallen per week aan, en ook in de peilingen staat het koren van de christenen te bloeien. Op de Politieke Aandelenmarkt van de Volkskrant schatten beleggers de partij in op zeven zetels. De ChristenUnie oefent grote aantrekkingskracht uit op christen-democraten die teleurgesteld zijn in het beleid van Balkenende. Het CDA is zich terdege bewust van het gevaar. Niet toevallig waarschuwt CDA-fractievoorzitter Verhagen dat een stem op de ChristenUnie een ‘stem op Wouter Bos’ is. CDA-minister van Economische Zaken Joop Wijn deed er zaterdag nog een schepje bovenop door in een interview de ChristenUnie-leider ‘Rooie Rouvoet’ te noemen. Voor Rouvoet vormen de aanvallen een bewijs van de sleutelpositie die hij na de verkiezingen in kan nemen. ‘We zullen met meer onredelijke kritiek te maken krijgen’, voorspelt hij zijn gehoor in Zutphen. Maar daarna, als het meezit, gloort de grote prijs: meepraten over de vorming van een coalitie. De grote vraag is met wie Rouvoet dat het liefste zou doen: centrum-links met CDA en PvdA of centrum-rechts met de VVD? De partijleider houdt zijn kaarten voorlopig zorgvuldig tegen de borst: ‘Ik vind dat het nu niet aan mij is om me daar over uit te spreken. Van Balkenende heb ik nog niets gehoord.’LIJST VIJF FORTUYN‘Wel jammer, dat Varela weggaat’‘Het is alsof ik hem al jaren ken. Dat is een fantastische ervaring.’ Bert Snel, voorzitter van Lijst Vijf Fortuyn – voorheen LPF – spreekt zachtjes in de microfoon. Hij is blij met de nieuwe lijsttrekker, de 37-jarige Olaf Stuger. Enkele tientallen leden luisteren aandachtig. Ze zijn zaterdag bijeen gekomen in het Rotterdamse zalencentrum Engels. Stuger zorgt meteen voor opschudding: hij wil Snel en bestuurslid Simonis op de lijst. Kamerlid Varela (plaats zes) moet hogerop: die kent de Haagse procedures goed. Sommige leden reageren geïrriteerd. Wil Stuger de leden soms passeren? Na een schorsing verschijnt de voorzitter van de kiescommissie weer. Het amendement-Stuger telt niet mee, zegt hij, want het is te laat ingediend. Goed, zegt Snel dan. ‘Wie is voor de kandidatenlijst?’ Vrijwel iedereen is voor. De zojuist gekozen kandidaten krijgen het woord. Zo ook Varela. Hij hijst zijn broek op, doet zijn jasje dicht en zegt dan: ‘Het is tijd voor nieuw elan. Ik ga wat anders doen. Veel succes.’ Niemand wist van zijn besluit, vertelt hij na afloop, ook Stuger niet. Die reageert luchtig. ‘Wel jammer, dat hij weggaat. Ach, dat amendementje. Ik had het te laat ingediend. Kan gebeuren hè.’‘Kies voor toekomst, kies voor elkaar’

‘Ik kom hier met zo’n warm gevoel uit’, verzucht een vrouw uit Rotterdam. Ze heeft net de apotheose achter de rug van de CDA-familiedag, tevens verkiezingscongres, in de Amsterdamse RAI: een podium vol Kamerkandidaten onder een regen van kleurige glitter, dansend op de optimistische tonen van Roger Glovers Love is all, de nieuwe campagnetune met de beginzin die het CDA-gedachtegoed adequaat samenvat: all you need is love and understanding. Ze slingeren hun boeketten de zaal in. In hun midden vooraan staat de glunderende lijsttrekker, Jan Peter Balkenende.

‘Kies voor toekomst, kies voor elkaar’, blijkt de CDA-leus voor 2006 te zijn. De zaal ziet op het grote scherm diverse beelden van gelukkige ouders, dollend met hun kinderen. Balkenende laat weten dat hij dit werk niet kan doen zonder zijn vrouw Bianca en dochter Amelie.

En zelfs de stokoude heilssoldate majoor Bosshardt is door de campagneleiding de RAI binnengerold om het CDA-mantra van respect, aandacht en verantwoordelijkheid te onderstrepen. De majoor vertelt dat ze altijd CDA heeft gestemd en Balkenende ‘een heel aardige man’ vindt. Ook voetbaltrainer Louis van Gaal is er, en hij vertelt dat hij naar AZ is gegaan omdat dat een club ‘van normen en waarden’ is: ‘Aan regels moet je je houden.’

PVDA‘Vandaag begint hier onze overwinning’Onder de klanken van het nieuwe huislied, Marco Borsato’s Rood, juichen de sociaal-democraten zondagmiddag hun voorman Wouter Bos minutenlang hartstochtelijk toe. Zojuist is hij in de Rotterdamse Van Nelle-fabriek al door de Amsterdamse wethouder Aboutaleb aangekondigd als ‘de toekomstige premier van Nederland’. Het is inderdaad een historisch moment op een historische plaats, vult Bos zelf aan: ‘Vier jaar geleden begon hier in Rotterdam onze nederlaag. Nu begint hier onze overwinning.’ Op het congres wordt duidelijk dat Aboutaleb en Bos’ nummer twee, het Kamerlid Nebahat Albayrak een belangrijke rol krijgen in de verkiezingscampagne. Aboutaleb haalt in zijn toespraak uit naar CDA-premier Balkenende die er volgens hem niet in is geslaagd een premier van alle Nederlanders te worden. ‘Ik voelde mij de afgelopen jaren door Balkenende niet vertegenwoordigd. Dat is pijnlijk. Bij Ruud Lubbers had ik dat gevoel niet.’ De PvdA-leden voeren na lang beraad enkele wijzigingen door in de kandidatenlijst. De zittende Kamerleden Waalkens en Arib worden alsnog bij de eerste veertig kandidaten gezet, zodat zij mogen rekenen op een Kamerzetel. VVDRutte: ‘Ik ben en blijf een blij kereltje’ Pas aan het eind van de zaterdag kan de VVD echt knallen. Met glitters, oranje confetti en een klaterend applaus op de maat van Mick Jaggers Let’s Work, verwelkomen de VVD-leden hun liberale sterrenteam: partijleider Mark Rutte en de overige 51 kandidaat-Kamerleden. ‘De handschoenen gaan uit, ik ben klaar voor de strijd’, roept Rutte zijn partijgenoten bemoedigend toe. De ontlading is nodig want het VVD-congres begint vrijdagavond met een domper. De politieke barometer van Interview-NSS geeft de VVD 27 zetels, vier minder dan de week ervoor en acht minder dan twee weken eerder. ‘Hè, bah’, verzucht Rutte. ‘Tegenvaller’, bromt de Rotterdamse burgervader Opstelten. ‘Een beetje maf’, stelt minister Hoogervorst, tevens campagneleider. Het wordt dus buffelen de komende campagneweken want de liberale partijcoryfeeën streven naar minimaal dertig zetels bij de verkiezingen op 22 november. ‘Wat moddergooien mag best’, vindt Hoogervorst. Opstelten valt hem bij: ‘We moeten het CDA hard aanpakken.’ ‘Doe mee, stem VVD’, is de slogan van de partij die volgens Zalm wordt aangevoerd door de ‘meest begeerde vrijgezel van Nederland’. Aangesprokene Rutte glundert: ‘Ik ben en blijf een blij kereltje.’GROENLINKS‘Vandaag hangt de lente in de lucht’ Al bij binnenkomst in Regardz Nieuwe Buitensociëteit in Zwolle is duidelijk dat dit een bijzonder GroenLinks-congres is. De arriverende leden moeten zich een weg banen door een haag van flyerende fans van kandidaat-Kamerleden: ‘Kies Ineke van Gent!’, ‘Je weet wel waarom: Mária van Veen’, ‘Zet Jup op zeven!’. De spanning hangt in de lucht deze zondag: het congres moet de lijst samenstellen. Zelfs ervaren rotten als Kees Vendrik en Wijnand Duyvendak zijn nog niet zeker van een plaats bij de eerste zes. De stemcomputer laat flink op zich wachten, maar de zittende Kamerleden zien tot hun opluchting hun inspanningen van de afgelopen jaren beloond. Op één Femke Halsema, op twee Kees Vendrik, drie Wijnand Duyvendak. Mariko Peters, de enige nieuwkomer in de top, belandt op vier. Halsema krijgt op het congres brede steun voor haar vernieuwende sociaal-economische ideeën. Vorig jaar stak een storm van kritiek op toen ze haar plannen presenteerde om de WW te verkorten naar een jaar, en de ontslagbescherming te versoepelen. Zondag blijft de kritiek beperkt tot enkele opgewonden interrupties. ‘Stop de afbraak! Zelfs GroenLinks gaat naar het Amerikaanse model’. Een gedesillusioneerd lid vraagt zich af of Kees Vendrik (schrijver van het verkiezingsprogramma, red.) dom, naïef of neoliberaal is. Maar het zijn slechts speldenprikken voor een van optimisme stralende Halsema. ‘Het dondert niet dat het straks november is, want wat hangt de lente in de lucht. Vandaag begint de toekomst.’CHRISTENUNIE‘We zullen met meer onredelijkekritiek te maken krijgen’De stemming is bijzonder goed, zaterdag op het congres van de ChristenUnie in Zutphen. Sinds de gemeenteraadsverkiezingen is de partij in de winning mood. Leden melden zich sindsdien met tientallen per week aan, en ook in de peilingen staat het koren van de christenen te bloeien. Op de Politieke Aandelenmarkt van de Volkskrant schatten beleggers de partij in op zeven zetels. De ChristenUnie oefent grote aantrekkingskracht uit op christen-democraten die teleurgesteld zijn in het beleid van Balkenende. Het CDA is zich terdege bewust van het gevaar. Niet toevallig waarschuwt CDA-fractievoorzitter Verhagen dat een stem op de ChristenUnie een ‘stem op Wouter Bos’ is. CDA-minister van Economische Zaken Joop Wijn deed er zaterdag nog een schepje bovenop door in een interview de ChristenUnie-leider ‘Rooie Rouvoet’ te noemen. Voor Rouvoet vormen de aanvallen een bewijs van de sleutelpositie die hij na de verkiezingen in kan nemen. ‘We zullen met meer onredelijke kritiek te maken krijgen’, voorspelt hij zijn gehoor in Zutphen. Maar daarna, als het meezit, gloort de grote prijs: meepraten over de vorming van een coalitie. De grote vraag is met wie Rouvoet dat het liefste zou doen: centrum-links met CDA en PvdA of centrum-rechts met de VVD? De partijleider houdt zijn kaarten voorlopig zorgvuldig tegen de borst: ‘Ik vind dat het nu niet aan mij is om me daar over uit te spreken. Van Balkenende heb ik nog niets gehoord.’LIJST VIJF FORTUYN‘Wel jammer, dat Varela weggaat’‘Het is alsof ik hem al jaren ken. Dat is een fantastische ervaring.’ Bert Snel, voorzitter van Lijst Vijf Fortuyn – voorheen LPF – spreekt zachtjes in de microfoon. Hij is blij met de nieuwe lijsttrekker, de 37-jarige Olaf Stuger. Enkele tientallen leden luisteren aandachtig. Ze zijn zaterdag bijeen gekomen in het Rotterdamse zalencentrum Engels. Stuger zorgt meteen voor opschudding: hij wil Snel en bestuurslid Simonis op de lijst. Kamerlid Varela (plaats zes) moet hogerop: die kent de Haagse procedures goed. Sommige leden reageren geïrriteerd. Wil Stuger de leden soms passeren? Na een schorsing verschijnt de voorzitter van de kiescommissie weer. Het amendement-Stuger telt niet mee, zegt hij, want het is te laat ingediend. Goed, zegt Snel dan. ‘Wie is voor de kandidatenlijst?’ Vrijwel iedereen is voor. De zojuist gekozen kandidaten krijgen het woord. Zo ook Varela. Hij hijst zijn broek op, doet zijn jasje dicht en zegt dan: ‘Het is tijd voor nieuw elan. Ik ga wat anders doen. Veel succes.’ Niemand wist van zijn besluit, vertelt hij na afloop, ook Stuger niet. Die reageert luchtig. ‘Wel jammer, dat hij weggaat. Ach, dat amendementje. Ik had het te laat ingediend. Kan gebeuren hè.’‘Vandaag begint hier onze overwinning’

Onder de klanken van het nieuwe huislied, Marco Borsato’s Rood, juichen de sociaal-democraten zondagmiddag hun voorman Wouter Bos minutenlang hartstochtelijk toe. Zojuist is hij in de Rotterdamse Van Nelle-fabriek al door de Amsterdamse wethouder Aboutaleb aangekondigd als ‘de toekomstige premier van Nederland’. Het is inderdaad een historisch moment op een historische plaats, vult Bos zelf aan: ‘Vier jaar geleden begon hier in Rotterdam onze nederlaag. Nu begint hier onze overwinning.’

Op het congres wordt duidelijk dat Aboutaleb en Bos’ nummer twee, het Kamerlid Nebahat Albayrak een belangrijke rol krijgen in de verkiezingscampagne. Aboutaleb haalt in zijn toespraak uit naar CDA-premier Balkenende die er volgens hem niet in is geslaagd een premier van alle Nederlanders te worden. ‘Ik voelde mij de afgelopen jaren door Balkenende niet vertegenwoordigd. Dat is pijnlijk. Bij Ruud Lubbers had ik dat gevoel niet.’

De PvdA-leden voeren na lang beraad enkele wijzigingen door in de kandidatenlijst. De zittende Kamerleden Waalkens en Arib worden alsnog bij de eerste veertig kandidaten gezet, zodat zij mogen rekenen op een Kamerzetel.

VVDRutte: ‘Ik ben en blijf een blij kereltje’ Pas aan het eind van de zaterdag kan de VVD echt knallen. Met glitters, oranje confetti en een klaterend applaus op de maat van Mick Jaggers Let’s Work, verwelkomen de VVD-leden hun liberale sterrenteam: partijleider Mark Rutte en de overige 51 kandidaat-Kamerleden. ‘De handschoenen gaan uit, ik ben klaar voor de strijd’, roept Rutte zijn partijgenoten bemoedigend toe. De ontlading is nodig want het VVD-congres begint vrijdagavond met een domper. De politieke barometer van Interview-NSS geeft de VVD 27 zetels, vier minder dan de week ervoor en acht minder dan twee weken eerder. ‘Hè, bah’, verzucht Rutte. ‘Tegenvaller’, bromt de Rotterdamse burgervader Opstelten. ‘Een beetje maf’, stelt minister Hoogervorst, tevens campagneleider. Het wordt dus buffelen de komende campagneweken want de liberale partijcoryfeeën streven naar minimaal dertig zetels bij de verkiezingen op 22 november. ‘Wat moddergooien mag best’, vindt Hoogervorst. Opstelten valt hem bij: ‘We moeten het CDA hard aanpakken.’ ‘Doe mee, stem VVD’, is de slogan van de partij die volgens Zalm wordt aangevoerd door de ‘meest begeerde vrijgezel van Nederland’. Aangesprokene Rutte glundert: ‘Ik ben en blijf een blij kereltje.’GROENLINKS‘Vandaag hangt de lente in de lucht’ Al bij binnenkomst in Regardz Nieuwe Buitensociëteit in Zwolle is duidelijk dat dit een bijzonder GroenLinks-congres is. De arriverende leden moeten zich een weg banen door een haag van flyerende fans van kandidaat-Kamerleden: ‘Kies Ineke van Gent!’, ‘Je weet wel waarom: Mária van Veen’, ‘Zet Jup op zeven!’. De spanning hangt in de lucht deze zondag: het congres moet de lijst samenstellen. Zelfs ervaren rotten als Kees Vendrik en Wijnand Duyvendak zijn nog niet zeker van een plaats bij de eerste zes. De stemcomputer laat flink op zich wachten, maar de zittende Kamerleden zien tot hun opluchting hun inspanningen van de afgelopen jaren beloond. Op één Femke Halsema, op twee Kees Vendrik, drie Wijnand Duyvendak. Mariko Peters, de enige nieuwkomer in de top, belandt op vier. Halsema krijgt op het congres brede steun voor haar vernieuwende sociaal-economische ideeën. Vorig jaar stak een storm van kritiek op toen ze haar plannen presenteerde om de WW te verkorten naar een jaar, en de ontslagbescherming te versoepelen. Zondag blijft de kritiek beperkt tot enkele opgewonden interrupties. ‘Stop de afbraak! Zelfs GroenLinks gaat naar het Amerikaanse model’. Een gedesillusioneerd lid vraagt zich af of Kees Vendrik (schrijver van het verkiezingsprogramma, red.) dom, naïef of neoliberaal is. Maar het zijn slechts speldenprikken voor een van optimisme stralende Halsema. ‘Het dondert niet dat het straks november is, want wat hangt de lente in de lucht. Vandaag begint de toekomst.’CHRISTENUNIE‘We zullen met meer onredelijkekritiek te maken krijgen’De stemming is bijzonder goed, zaterdag op het congres van de ChristenUnie in Zutphen. Sinds de gemeenteraadsverkiezingen is de partij in de winning mood. Leden melden zich sindsdien met tientallen per week aan, en ook in de peilingen staat het koren van de christenen te bloeien. Op de Politieke Aandelenmarkt van de Volkskrant schatten beleggers de partij in op zeven zetels. De ChristenUnie oefent grote aantrekkingskracht uit op christen-democraten die teleurgesteld zijn in het beleid van Balkenende. Het CDA is zich terdege bewust van het gevaar. Niet toevallig waarschuwt CDA-fractievoorzitter Verhagen dat een stem op de ChristenUnie een ‘stem op Wouter Bos’ is. CDA-minister van Economische Zaken Joop Wijn deed er zaterdag nog een schepje bovenop door in een interview de ChristenUnie-leider ‘Rooie Rouvoet’ te noemen. Voor Rouvoet vormen de aanvallen een bewijs van de sleutelpositie die hij na de verkiezingen in kan nemen. ‘We zullen met meer onredelijke kritiek te maken krijgen’, voorspelt hij zijn gehoor in Zutphen. Maar daarna, als het meezit, gloort de grote prijs: meepraten over de vorming van een coalitie. De grote vraag is met wie Rouvoet dat het liefste zou doen: centrum-links met CDA en PvdA of centrum-rechts met de VVD? De partijleider houdt zijn kaarten voorlopig zorgvuldig tegen de borst: ‘Ik vind dat het nu niet aan mij is om me daar over uit te spreken. Van Balkenende heb ik nog niets gehoord.’LIJST VIJF FORTUYN‘Wel jammer, dat Varela weggaat’‘Het is alsof ik hem al jaren ken. Dat is een fantastische ervaring.’ Bert Snel, voorzitter van Lijst Vijf Fortuyn – voorheen LPF – spreekt zachtjes in de microfoon. Hij is blij met de nieuwe lijsttrekker, de 37-jarige Olaf Stuger. Enkele tientallen leden luisteren aandachtig. Ze zijn zaterdag bijeen gekomen in het Rotterdamse zalencentrum Engels. Stuger zorgt meteen voor opschudding: hij wil Snel en bestuurslid Simonis op de lijst. Kamerlid Varela (plaats zes) moet hogerop: die kent de Haagse procedures goed. Sommige leden reageren geïrriteerd. Wil Stuger de leden soms passeren? Na een schorsing verschijnt de voorzitter van de kiescommissie weer. Het amendement-Stuger telt niet mee, zegt hij, want het is te laat ingediend. Goed, zegt Snel dan. ‘Wie is voor de kandidatenlijst?’ Vrijwel iedereen is voor. De zojuist gekozen kandidaten krijgen het woord. Zo ook Varela. Hij hijst zijn broek op, doet zijn jasje dicht en zegt dan: ‘Het is tijd voor nieuw elan. Ik ga wat anders doen. Veel succes.’ Niemand wist van zijn besluit, vertelt hij na afloop, ook Stuger niet. Die reageert luchtig. ‘Wel jammer, dat hij weggaat. Ach, dat amendementje. Ik had het te laat ingediend. Kan gebeuren hè.’Rutte: ‘Ik ben en blijf een blij kereltje’

Pas aan het eind van de zaterdag kan de VVD echt knallen. Met glitters, oranje confetti en een klaterend applaus op de maat van Mick Jaggers Let’s Work, verwelkomen de VVD-leden hun liberale sterrenteam: partijleider Mark Rutte en de overige 51 kandidaat-Kamerleden. ‘De handschoenen gaan uit, ik ben klaar voor de strijd’, roept Rutte zijn partijgenoten bemoedigend toe.

De ontlading is nodig want het VVD-congres begint vrijdagavond met een domper. De politieke barometer van Interview-NSS geeft de VVD 27 zetels, vier minder dan de week ervoor en acht minder dan twee weken eerder. ‘Hè, bah’, verzucht Rutte. ‘Tegenvaller’, bromt de Rotterdamse burgervader Opstelten. ‘Een beetje maf’, stelt minister Hoogervorst, tevens campagneleider.

Het wordt dus buffelen de komende campagneweken want de liberale partijcoryfeeën streven naar minimaal dertig zetels bij de verkiezingen op 22 november. ‘Wat moddergooien mag best’, vindt Hoogervorst. Opstelten valt hem bij: ‘We moeten het CDA hard aanpakken.’

‘Doe mee, stem VVD’, is de slogan van de partij die volgens Zalm wordt aangevoerd door de ‘meest begeerde vrijgezel van Nederland’. Aangesprokene Rutte glundert: ‘Ik ben en blijf een blij kereltje.’

GROENLINKS‘Vandaag hangt de lente in de lucht’ Al bij binnenkomst in Regardz Nieuwe Buitensociëteit in Zwolle is duidelijk dat dit een bijzonder GroenLinks-congres is. De arriverende leden moeten zich een weg banen door een haag van flyerende fans van kandidaat-Kamerleden: ‘Kies Ineke van Gent!’, ‘Je weet wel waarom: Mária van Veen’, ‘Zet Jup op zeven!’. De spanning hangt in de lucht deze zondag: het congres moet de lijst samenstellen. Zelfs ervaren rotten als Kees Vendrik en Wijnand Duyvendak zijn nog niet zeker van een plaats bij de eerste zes. De stemcomputer laat flink op zich wachten, maar de zittende Kamerleden zien tot hun opluchting hun inspanningen van de afgelopen jaren beloond. Op één Femke Halsema, op twee Kees Vendrik, drie Wijnand Duyvendak. Mariko Peters, de enige nieuwkomer in de top, belandt op vier. Halsema krijgt op het congres brede steun voor haar vernieuwende sociaal-economische ideeën. Vorig jaar stak een storm van kritiek op toen ze haar plannen presenteerde om de WW te verkorten naar een jaar, en de ontslagbescherming te versoepelen. Zondag blijft de kritiek beperkt tot enkele opgewonden interrupties. ‘Stop de afbraak! Zelfs GroenLinks gaat naar het Amerikaanse model’. Een gedesillusioneerd lid vraagt zich af of Kees Vendrik (schrijver van het verkiezingsprogramma, red.) dom, naïef of neoliberaal is. Maar het zijn slechts speldenprikken voor een van optimisme stralende Halsema. ‘Het dondert niet dat het straks november is, want wat hangt de lente in de lucht. Vandaag begint de toekomst.’CHRISTENUNIE‘We zullen met meer onredelijkekritiek te maken krijgen’De stemming is bijzonder goed, zaterdag op het congres van de ChristenUnie in Zutphen. Sinds de gemeenteraadsverkiezingen is de partij in de winning mood. Leden melden zich sindsdien met tientallen per week aan, en ook in de peilingen staat het koren van de christenen te bloeien. Op de Politieke Aandelenmarkt van de Volkskrant schatten beleggers de partij in op zeven zetels. De ChristenUnie oefent grote aantrekkingskracht uit op christen-democraten die teleurgesteld zijn in het beleid van Balkenende. Het CDA is zich terdege bewust van het gevaar. Niet toevallig waarschuwt CDA-fractievoorzitter Verhagen dat een stem op de ChristenUnie een ‘stem op Wouter Bos’ is. CDA-minister van Economische Zaken Joop Wijn deed er zaterdag nog een schepje bovenop door in een interview de ChristenUnie-leider ‘Rooie Rouvoet’ te noemen. Voor Rouvoet vormen de aanvallen een bewijs van de sleutelpositie die hij na de verkiezingen in kan nemen. ‘We zullen met meer onredelijke kritiek te maken krijgen’, voorspelt hij zijn gehoor in Zutphen. Maar daarna, als het meezit, gloort de grote prijs: meepraten over de vorming van een coalitie. De grote vraag is met wie Rouvoet dat het liefste zou doen: centrum-links met CDA en PvdA of centrum-rechts met de VVD? De partijleider houdt zijn kaarten voorlopig zorgvuldig tegen de borst: ‘Ik vind dat het nu niet aan mij is om me daar over uit te spreken. Van Balkenende heb ik nog niets gehoord.’LIJST VIJF FORTUYN‘Wel jammer, dat Varela weggaat’‘Het is alsof ik hem al jaren ken. Dat is een fantastische ervaring.’ Bert Snel, voorzitter van Lijst Vijf Fortuyn – voorheen LPF – spreekt zachtjes in de microfoon. Hij is blij met de nieuwe lijsttrekker, de 37-jarige Olaf Stuger. Enkele tientallen leden luisteren aandachtig. Ze zijn zaterdag bijeen gekomen in het Rotterdamse zalencentrum Engels. Stuger zorgt meteen voor opschudding: hij wil Snel en bestuurslid Simonis op de lijst. Kamerlid Varela (plaats zes) moet hogerop: die kent de Haagse procedures goed. Sommige leden reageren geïrriteerd. Wil Stuger de leden soms passeren? Na een schorsing verschijnt de voorzitter van de kiescommissie weer. Het amendement-Stuger telt niet mee, zegt hij, want het is te laat ingediend. Goed, zegt Snel dan. ‘Wie is voor de kandidatenlijst?’ Vrijwel iedereen is voor. De zojuist gekozen kandidaten krijgen het woord. Zo ook Varela. Hij hijst zijn broek op, doet zijn jasje dicht en zegt dan: ‘Het is tijd voor nieuw elan. Ik ga wat anders doen. Veel succes.’ Niemand wist van zijn besluit, vertelt hij na afloop, ook Stuger niet. Die reageert luchtig. ‘Wel jammer, dat hij weggaat. Ach, dat amendementje. Ik had het te laat ingediend. Kan gebeuren hè.’‘Vandaag hangt de lente in de lucht’

Al bij binnenkomst in Regardz Nieuwe Buitensociëteit in Zwolle is duidelijk dat dit een bijzonder GroenLinks-congres is. De arriverende leden moeten zich een weg banen door een haag van flyerende fans van kandidaat-Kamerleden: ‘Kies Ineke van Gent!’, ‘Je weet wel waarom: Mária van Veen’, ‘Zet Jup op zeven!’.

De spanning hangt in de lucht deze zondag: het congres moet de lijst samenstellen. Zelfs ervaren rotten als Kees Vendrik en Wijnand Duyvendak zijn nog niet zeker van een plaats bij de eerste zes. De stemcomputer laat flink op zich wachten, maar de zittende Kamerleden zien tot hun opluchting hun inspanningen van de afgelopen jaren beloond. Op één Femke Halsema, op twee Kees Vendrik, drie Wijnand Duyvendak. Mariko Peters, de enige nieuwkomer in de top, belandt op vier.

Halsema krijgt op het congres brede steun voor haar vernieuwende sociaal-economische ideeën. Vorig jaar stak een storm van kritiek op toen ze haar plannen presenteerde om de WW te verkorten naar een jaar, en de ontslagbescherming te versoepelen. Zondag blijft de kritiek beperkt tot enkele opgewonden interrupties. ‘Stop de afbraak! Zelfs GroenLinks gaat naar het Amerikaanse model’.

Een gedesillusioneerd lid vraagt zich af of Kees Vendrik (schrijver van het verkiezingsprogramma, red.) dom, naïef of neoliberaal is. Maar het zijn slechts speldenprikken voor een van optimisme stralende Halsema. ‘Het dondert niet dat het straks november is, want wat hangt de lente in de lucht. Vandaag begint de toekomst.’

CHRISTENUNIE‘We zullen met meer onredelijkekritiek te maken krijgen’De stemming is bijzonder goed, zaterdag op het congres van de ChristenUnie i

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden