NieuwsOpenbaar vervoer

Conducteur mag straks niet meer fluiten voor vertrek, tot chagrijn van de vakbonden

Eerst de fluit uit de trein, dan de man of vrouw die erop blaast. Dat schrikbeeld heeft de bonden voor treinpersoneel in opstand gebracht tegen het plan van de Nederlandse Spoorwegen om het vertrek van treinen niet langer aan de hoofdconducteurs over te laten, maar aan de machinisten.

De conducteursfluit, icoon voor het treinpersoneel en de reizigers.  Beeld ANP
De conducteursfluit, icoon voor het treinpersoneel en de reizigers.Beeld ANP

De NS bezweert bij hoog en laag dat het fluitje van de ‘HC’ alleen verdwijnt uit de Airport Sprinter, een trein die vanaf 2023 acht keer per uur tussen Amsterdam, Schiphol en Hoofddorp gaat pendelen. Omdat ze elkaar zo snel opvolgen, op een toch al druk tracé, moeten deze luchthavensprinters nog strakker volgens het spoorboekje gaan rijden. Als de machinist en hoofdconducteur niet langer op elkaar hoeven te wachten, kunnen er tientallen seconden worden gewonnen, denkt de NS.

Smartwatch

Nog maar twee jaar geleden rustte de NS 1.900 conducteurs met een smartwatch uit om hen te helpen op tijd te rijden. Het horloge geeft kort voor vertrek een trilsignaal. Een jaar eerder kregen machinisten een tablet met daarop de app TimTim die hen voorziet van de meest actuele route-informatie. Die snufjes zijn kennelijk voor de Airport Sprinter niet toereikend.

De vakbond voor rijdend personeel (VVMC) denkt dat met de plannen de eerste stap wordt gezet om de HC van de sprinters te halen. Een NS-woordvoerder spreekt dat tegen. ‘Ook op de Airport Sprinter blijft een hoofdconducteur aanwezig om service te verlenen aan de reizigers.’

De bonden denken dat de functie wel degelijk wordt uitgekleed. Dat maken ze op uit de adviesaanvraag die bij de ondernemingsraad is ingediend. De NS zou spelen met de gedachte om op meer treinen de rol van de conducteur bij het vertrek van de trein te beperken. Zo wordt er in de aanvraag gesproken over aanpassingen van de specificaties voor álle nieuwe treinen ‘om de deur naar een technisch geleid vertrekproces open te houden’.

Meer beeldschermen

FNV Spoor vreest voor ongelukken als machinisten ook worden belast met de procedures rond het in- en uitstappen van reizigers en het sluiten van de deuren. De NS wil camera’s op de trein aanbrengen die machinisten in staat stellen om veilig weg te rijden. Zo kunnen ze zien of een reiziger zich op het laatste moment tussen de deuren stort en klem komt te zitten. De vakbond vreest ook dat machinisten mogelijk een rood sein over het hoofd zullen zien, als ze nog meer beeldschermen in de gaten moeten houden dan nu al het geval is.

Er is al een tracé, Alphen aan den Rijn – Gouda, waar NS een treindienst uitvoert zonder conducteur. Andere vervoerders als Arriva laten het in- en uitstappen en het vertrek ook al over aan de machinist. Britse en Europese studies hebben uitgewezen dat treinen zonder conducteur niet onveiliger zijn dan treinen met. Het aantal doden en zware verwondingen per miljard reizigerritten lag volgens Brits onderzoek van vijf jaar geleden op 1,37 voor treinen met conducteur en 0,87 voor treinen zonder.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden