‘Condoleezza Rice belde een paar keer per dag’

Onderhandelen met Noord-Korea is geen sinecure. Maar na het Akkoord van Peking is de leider van de Amerikaanse delegatie optimistisch gestemd....

Van onze correspondent Jan Tromp

Hij prijst de steun in de rug die hij krijgt van Condoleezza Rice. ‘Toen ik in Peking aan de overeenstemming werkte, belde ze een paar keer per dag. Toen het er echt op aankwam, belde ze nog om vier uur ’s nachts.’

Christopher Hill heeft een van de interessantste banen in de Amerikaanse diplomatie – en een van de meest wankele. Hij was eerder ambassadeur in Polen en op de Balkan. Maar nu onderhandelt hij met Noord-Korea, een van de laatste hermetisch gesloten staten in de wereld. Tot zeer kort geleden was onderhandelen ondenkbaar. Noord-Korea hoort naar het woord van president Bush tot de ‘As van het Kwaad’. En het kwaad zoek je niet op, dat ga je uit de weg.

Er zijn in de Amerikaanse regering en in het Congres sterke krachten die onveranderd vinden dat onderhandelen met Noord-Korea een buiging is voor een verderfelijk regime. Maandag nog schreef de oud-ambassadeur bij de VN, John Bolton, een groot stuk in The Wall Street Journal waarin hij de naïviteit op de hak nam van hen die denken dat Noord-Korea te genezen is.

Dus wordt er geloerd op Christopher Hill – en op zijn minister Condoleezza Rice. Beiden zijn zich daarvan bewust, ze bellen voortdurend met elkaar. Hill omschrijft zijn baan als die van een honkbalcoach. ‘Zolang je wint is iedereen gelukkig.’

Christopher Hill is een beminnelijke man, vrolijke ogen in een rond gezicht. Hij heeft als leider van de Amerikaanse delegatie maandag en dinsdag in het hart van New York met de Noord-Koreanen gesproken over normalisatie van de betrekkingen. Het is op zichzelf een klein wonder.

Sinds 2000 hebben de twee landen elkaar niet op hoog niveau getroffen. Washington heeft nooit een ambassade gehad in Noord-Korea. Nu praten ze. Over diplomatieke betrekkingen en over dat andere Noord-Koreaanse verlangen, verwijderd te worden van een Amerikaanse lijst van staten die het terrorisme sponsoren.

Het is een uitvloeisel van een beginselakkoord, half februari in Peking gesloten tussen enerzijds Noord-Korea, anderzijds de VS, China, Japan, Zuid-Korea en Rusland. De kern van de overeenkomst is dat het Noord-Koreaanse bewind zijn nucleaire aspiraties opgeeft, in ruil voor economische steun en politieke erkenning. Het hoge doel is het Koreaanse schiereiland atoomwapenvrij te houden – en in het verlengde daarvan ook Japan.

Alles bevindt zich nog in een beginfase. De verhoudingen zijn breekbaar, het is eerder geprobeerd en mislukt. Toch is Christopher Hill optimistisch. Hij spreekt van ‘erg goede discussies’ die ‘alomvattend’ waren. En wat hem vooral moed geeft, zegt hij, is dat de Noord-Koreanen bereid bleken nu al te discussiëren over ‘de volgende fase’.

De uitwerking van het beginselakkoord van Peking is in stukken geknipt. De bedoeling is dat stap voor stap het einddoel dichterbij komt. Elke nieuwe fase is lastiger. Hill: ‘Het is net als een videogame; naarmate je verder komt wordt het moeilijker.’

De stapsgewijze benadering is er gekomen op aandrang van de VS. Het houdt druk op de ketel. ‘Zo wordt ook snel duidelijk wanneer de Noord-Koreanen zich niet aan de afspraken houden’, aldus Hill.

Des te ‘bemoedigender’ is het volgens hem dat de afgelopen dagen al is gesproken over wat er moet gebeuren in de volgende fase, na de sluiting van de kerncentrale in Yongbyon: de ontmanteling van de centrale en toelating van inspecteurs van het Internationaal Atoom Agentschap. Er zijn berichten dat Noord-Korea zijn kernwapenprogramma niet alleen voedt met plutonium, maar ook met verrijkt uranium. ‘Tot op de bodem’ moet dat worden uitgezocht, zegt Hill.

Wat is eigenlijk het verschil met eerdere pogingen om tot een vergelijk te komen? Die liepen stuk op een kat en muisspel.

Dat weet Hill wel, de verschillen zijn aanzienlijk. ‘Nu hebben we strakke tijdschema’s waarin welomschreven doelen moeten worden bereikt. Als het tijdschema niet wordt gehaald, is er een probleem. En deze keer is het niet een bilaterale zaak tussen de VS en Noord-Korea, maar een akkoord van zes landen.’

Hij roemt de rol van China. Hij geeft te kennen dat de Chinezen hun buurland kort aan de lijn houden en hun strategie nauwgezet overleggen met de VS. Hill: ‘Ik geloof echt dat het van buitengewoon groot belang is dat de Verenigde Staten en China samenwerken, tot in de details.’

Een paar keer zegt Hill dat het streven naar een eigen kernwapen Noord-Korea alleen maar ellende heeft gebracht. ‘Het lijdt geen twijfel dat er mensen zijn in Noord-Korea die menen dat op een of andere manier kernwapens in het belang van het land zijn. Wat mij drijft, is mijn overtuiging dat Noord-Korea erachter komt dat het omgekeerde het geval is. Ze moeten van die wapens af als ze nog een toekomst willen. Ik heb het hen al vaak verteld: als ze een toekomst willen hebben, als ze uit hun isolement willen, moeten ze uit die kernwapenhandel stappen.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden