Concurrentie op gympies bedreigt havenarbeider

'Mijn vader werkte al voor de oorlog bij de Haven Arbeids Reserve, de HAR. Dat was de wieg van de huidige SHB....

Herman de Haas (49) is controleur bij de Rotterdamse havenpool SHB. Hij werkt er nu 33 jaar, zijn schoonvader veertig jaar. De haven is het beste wat hem ooit is overkomen, zegt hij. Maar ook: altijd gezeur. Nooit rust. Fusies, sluitingen, overnames, inkrimpingen. Nu weer de plannen van directeur E. Janssen om het personeelsbestand bijna te halveren. 'De inkt van een akkoord is hier nog niet droog of ze staan alweer aan de deur te morrelen.'

Het laatste akkoord dateert van begin 1998. Ontslagen konden toen nog worden afgewend doordat het personeel korter ging werken, met minder loon genoegen nam en afzag van toeslagen. Maar het bleek niet genoeg. Sindsdien gingen afnemers failliet of vertrokken naar elders. Het omzetverlies na de aanslagen in de Verenigde Staten is de nekslag. Dit jaar koerst de SHB af op acht- à negenduizend minder geleverde dagdiensten dan vorig jaar.

De Haas en zijn collega Ton Bruin zien nog een oorzaak voor dit verlies: 'mensen op gympies'. De havenbedrijven huren steeds vaker uitzendkrachten in. 'Sommigen kunnen de voorkant van een boot nog niet vinden', zegt De Haas. Mag niet, gebeurt toch.

Dinsdagavond, tijdens schafttijd in de kantine van containerbedrijf Hanno in de Waalhaven, lepelen de SHB'ers de namen van de kapers moeiteloos op: ILS, Van der Meer, Intercedent, Dootgat, Transcore. Dus hoezo, niet genoeg werk? 'De werkgevers willen gewoon van ons af', zegt W. van Schaik. Hij wijst op een dertigtal collega's aan andere tafels. De meesten zijn rond de vijftig. 'We zijn te oud en dus te duur.'

Een collega valt hem bij. 'ECT heeft pas geleden tweehonderd jongeren de SHB in geschoven. Met die jongeren kunnen ze alles doen: 's nachts werken, overwerken, noem maar op. Maar als je hier al dertig jaar rondloopt, pik je natuurlijk niet alles meer.'

Ton Bruin is 48 en ook zo iemand die al dertig jaar in de haven rondloopt. De plannen van de directie komen hem bekend voor. 'Dit willen ze nu al die tijd al: Werknemers die niks kosten als er geen werk voor hen is.'

En Bruin kost niet niks, geeft hij toe. 'Voor mijn salaris heeft een werkgever twee man van een uitzendbureau.' De Haas relativeert dat: als je de toeslagen weglaat, blijft er gewoon een 'net loon' over. 'En wat zou het? Het is ons niet komen aanwaaien. We hebben er hard voor gevochten.'

Die gevechten tussen havenarbeiders en werkgevers waren legendarisch. Nog maar enkele jaren geleden ontsloeg de SHB-directie de voorzitter van de ondernemingsraad op staande voet, toen die zich niets aantrok van een verbod op wilde acties. Binnen de OR hadden marxisten nog lang na de jaren zeventig een stevige vinger in de pap. Het scheelde weinig of de klassenstrijd had in deze sector van de haven de eenentwintigste eeuw gehaald.

Die strijdlust leidde wel tot de riante lonen en arbeidsvoorwaarden binnen de SHB. Stukje bij beetje breken de werkgevers die verworvenheid weer af, vindt de oude garde. 'Ze willen gewoon weer terug in de tijd', zegt De Haas. 'Wat dat betreft is het misschien niet toevallig dat ze de pool weer HAR willen gaan noemen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden