Concorde voor Britten 'hopeloos project'

Het opstijgen van de eerste Concorde werd in 1976 gevierd als een triomf van Brits-Franse samenwerking, maar in werkelijkheid vonden de Britten het een 'hopeloos project'....

Van onze correspondent Peter de Waard

In een in 1973 door Downing Street opgesteld rapport werd het Concorde-project niet economisch levensvatbaar genoemd. Ook werd ervoor gewaarschuwd dat de politieke kosten van het annuleren van het project te hoog zouden kunnen zijn. Dit blijkt uit geheime regeringsstukken die dinsdag openbaar zijn gemaakt.

De ontwikkelingskosten, die door Downing Street al werden geschat op 970 miljoen pond, zouden volgens de stukken nooit worden terugverdiend. Een door toenmalig premier Edward Heath ingestelde studiecommissie schatte dat buiten Air France en British Airways hoogstens tien Concordes zouden kunnen worden verkocht. De Fransen dachten dat er een markt was voor 175 toestellen. Uiteindelijk zouden slechts twintig Concordes worden gebouwd, alleen voor Air France en British Airways.

Het Britse ministerie van Handel suggereerde in 1973 nog het project te annuleren vanwege de economische omstandigheden, met name de oliecrisis. Minister Michael Heseltine van Transport noemde de bouw van de Concorde in een gesprek met premier Heath een 'hopeloos project'.

De premier weigerde echter uit het project te stappen. De reden was waarschijnlijk dat hij het Britse lidmaatschap van de EEG, dat toen nog moest worden geratificeerd, niet op het spel wilde zetten. Een unilaterale annulering van het Concorde-project zou de Fransen tegen de Britten in het harnas jagen, zo waarschuwden ambtenaren. Met name de toenmalige Franse president Georges Pompidou zou hierdoor zo geïrriteerd kunnen worden dat het op handen zijnde Britse EEG-lidmaatschap in gevaar kon komen.

'Het is duidelijk, niet in de laatste plaats door de persoonlijke toewijding van president Pompidou aan de Concorde, dat de Fransen het project niet willen opgeven', zo schreven Britse ambtenaren. 'We kunnen daardoor niet uit het project stappen zonder de ratificatie van het EEG-lidmaatschap in gevaar te brengen, of tenminste een situatie te creëren waardoor vraagtekens worden gesteld bij dit lidmaatschap.'

De Britten waren ook bang dat Frankrijk bij een internationaal gerechtshof een deel van de ontwikkelingskosten op de Britten zou willen verhalen. Daarnaast werd gevreesd voor stakingen in eigen land als uit het project zou worden gestapt. 'Vliegtuigbouwer British Aerospace en motorenfabriek Rolls-Royce zullen mogelijk 23 duizend banen moeten schrappen', aldus het rapport. De ambtenaren voorspelde ook al dat Concorde tarieven zou moeten hanteren die drie of vier keer hoger waren dan die voor andere vliegtuigpassagiers.

De voorspelling kwam deels uit. De Concorde zou nooit rendabel worden. Nadat een vliegtuig in 2000 verongelukte bij Parijs, werd het toestel in 2003 definitief buiten gebruik gesteld.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden