Conclusies De Wit: Kamer onvolledig geïnformeerd, grote fouten bij overname ABN, gebrekkig toezicht

Volgens de commissie-De Wit hebben de Nederlandse autoriteiten grote fouten gemaakt bij de miljardeningrepen rond Fortis/ABN Amro en ING. De Tweede Kamer werd vaak te laat en onvolledig geïnformeerd. De belangrijkste conclusies van het rapport van de commissie op een rij.

Nout Wellink en Wouter Bos in 2009.Beeld ANP

Het ministerie van Financiën en de Nederlandsche Bank (DNB) waren niet goed voorbereid op de crisis en 'werden erdoor overrompeld', stelt de commissie. Hoe reageerden de instellingen vervolgens? De commissieleden bekeken dit per thema. De conclusies zijn spijkerhard.

Fortis/ABN Amro
1. Het toezicht op zowel Fortis als ABN Amro is tekort geschoten. Daardoor is pas 'zeer laat' ingegrepen bij Fortis.
2. Veel van de problemen zijn terug te voeren op de overname van ABN in 2007 door een drietal andere banken (het RFS-consortium). Hiervoor hebben DNB en minister Bos 'ten onrechte' geen bezwaar tegen aangetekend.
3. De risico's die de Staat nam met de overname van ABN Amro waren 'groot en niet inzichtelijk'.
4. De uitvoering van de reddingsplannen was op vele punten gebrekkig.
5. Bij de aankoop van de Nederlandse Fortis-delen 'zijn grote fouten gemaakt'.
6. De informatie-uitwisseling tussen het ministerie, haar adviseur Lazard en DNB was 'gebrekkig'.
7. De verantwoordelijke bewindslieden waren bij de slotonderhandelingen 'onvoldoende geïnformeerd'.
8. Ook bij de beslissing om Fortis Bank Nederland en ABN Amro samen te voegen, is niet alle beschikbare informatie goed gebruikt. Het extra geld wat later nodig bleek om de bank te redden 'kwam hierdoor onnodig als een verassing'.

ING
1. De problemen van ING - het bedrijf raakte in grote problemen doordat ze afhankelijk was van risicovolle Amerikaanse hypotheken - waren 'te weinig in beeld bij toezichthouder DNB'. Hierdoor was ook het ministerie van Financiën er te laat bij.
2. Door in oktober 2008 alleen kapitaal te injecteren in de bank bleef het probleem met de hypotheken bestaan. Het ministerie wilde evenwel geen directe oplossing treffen. Hierdoor moest nog een keer worden ingegrepen: het risico voor de Amerikaanse hypothekenpakket werd overgedragen naar de Staat. De uiteindelijk oplossing was daardoor 'niet optimaal', 'met vergaande gevolgen voor ING en te hoge risico's voor de belastingbetaler'.

Tweede Kamer
1. De toenmalige minister van Financiën Wouter Bos heeft de Kamer niet op tijd en/of niet volledig heeft geïnformeerd. Daardoor is de controlerende taak van de Kamer belemmerd. 'De Kamer is bij de crisismaatregelen in vrijwel alle gevallen pas achteraf door de minister geïnformeerd.'
2. Het budgetrecht van de Kamer is geschonden bij de ingrepen rond Fortis/ABN Amro, Icesave en bij de hypothekenoperatie in het geval van ING.

Er is overigens niet alleen kritiek. De commissieleden menen dat het besluit om het garantiestelsel voor spaarders te verhogen van 40.000 naar 100.000 euro 'verstandig' was. Ook hebben ze begrip voor de beslissing om de spaartegoeden van Nederlanders bij de IJslandse bank Icesave te garanderen. De commissie heeft lof voor de beslissing om kapitaalverstrekking aan banken en verzekeraars mogelijk te maken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden