'Computer-kok krijgt nooit een ster'

De oprukkende technologie gaat steeds meer banen vernietigen, waarschuwde topman Eric Schmidt van Google donderdag. Zijn mening sluit aan bij een special van het Britse zakenblad 'The Economist' over de dreiging van de baanloze groei. Wint de baan of de computer?

Eric Schmidt, topman Google:

'Banen worden het belangrijkste probleem van de komende twee, drie decennia. Het is een race tussen computers en mensen - en mensen moeten zien te winnen.'


Vanessa Evers, hoogleraar informaticatechnologie aan de Universiteit Twente:

'De baan, de mens wint. Wij zijn flexibel, kunnen omschakelen, inspelen op menselijke emoties. De computer kan vervelende, gevaarlijke en vieze taken van ons overnemen. De kernreactor van Fukushima schoonmaken, inpakken in de koekjesfabriek, of bedden opmaken bij ouderen die zo thuis kunnen blijven wonen. Maar wie alleen thuis woont, kunnen we niet met technologie isoleren. Daar hoort een sociale levensstijl bij en daar heb je mensen voor nodig.'


Bas van der Klaauw, arbeidseconoom aan de Vrije Universiteit van Amsterdam:

'Met schaken winnen we nog steeds, toch?'


Peter Hein van Mulligen, hoofd-econoom van het Centraal Bureau voor de Statistiek:

'Veel economen wijzen erop dat een steeds groter deel van het nationaal inkomen naar kapitaal gaat in plaats van naar arbeid. Of dat betekent dat het geld naar technologie gaat in plaats van naar banen? Dat is te kort door de bocht. Maar het is wel wat de Schmidts van deze wereld voorspellen.'


The Economist:

'De invloed van technologie zal voelen als een tornado, die het rijke deel van de wereld eerst treft, maar later ook de armere landen. Geen regering is er klaar voor. (...) Slimme industriële robots kunnen snel menselijke acties 'leren'. De dienstverlening is mogelijk nog kwetsbaarder. Computers kunnen al beter inbrekers in camerabeelden ontdekken dan een mens. Volgens een recente studie van Oxford University zou 47 procent van de huidige banen de komende twintig jaar geautomatiseerd kunnen worden.'


Cindy (33), ontslagen als hypotheekadviseur bij ABN Amro:

'Het werk is er gewoon niet meer. De banken moeten van de overheid transparant zijn over de afsluitkosten van een hypotheek, die mogen niet meer verwerkt zitten in het rentepercentage. Maar dan vindt de klant 2.000 euro te duur en regelt hij een hypotheek via een internetmodule. Daardoor komt hij niet meer bij de bank en kunnen we hem ook niet adviseren over verzekeringen. Ieder jaar sluiten banken nog steeds tientallen filialen. Ik ben nu op zoek naar een baan in de sales.'


The Economist:

De sociale gevolgen zullen enorm zijn. Veel van de banen in de gevarenzone staan lager op de ladder, terwijl vaardigheden die minder last hebben van automatisering (managen, creativiteit) hoger aangeschreven staan. Lonen zullen in doorsnee gelijk blijven, maar de inkomenskloof groeit waarschijnlijk.'


Bas van der Klaauw:

'Het grote risico is dat er aan de onderkant van de arbeidsmarkt een klasse ontstaat van mensen die niet meer tegen de computer kunnen concurreren. Over die groep moet de overheid zich zorgen maken. Maar ik zie ook dat de computer zijn eigen vraag schept en dat mensen meebewegen. De monteur van kopieermachines leest tegenwoordig computers uit. Je moet bijblijven, en vakmensen zijn in staat dat te doen. Bij McDonald's kan een computer de hamburgers omdraaien, maar een restaurant met een computer als chef-kok zal nooit een ster krijgen.'


The Economist:

'Toen de populaire fotodeeldienst Instagram in 2012 voor ongeveer een miljard dollar verkocht werd aan Facebook, had het 30 miljoen klanten en 13 werknemers. Kodak, dat even daarvoor faillissement aanvroeg, had op zijn hoogtepunt 145 duizend werknemers.


Daan Weddepohl van leenwebsite Peerby:

'We hebben nu twaalf medewerkers en dat verdubbelt elk halfjaar. Ik denk wel dat er een verschuiving optreedt naar een ander type banen. Niet alles is meer in geld te vangen en niet alle toevoeging van waarde draagt in de toekomst meer het stempel 'baan'. Dat wil niet zeggen dat we geen welvaart meer kennen en werkloos thuiszitten. Het betekent wel dat oude meettermen steeds minder goed werken om de hedendaagse economie te vangen.'


Vanessa Evers:

'Kinderen die nu opgroeien en over vijftien, twintig jaar de arbeidsmarkt betreden, moeten nu inzetten op banen waar wel de kansen zijn. Het basisonderwijs moet al inzetten op sociale vaardigheden, omgaan met menselijke emoties, het hebben van overzicht.'


Peter Hein van Mulligen:

'Of we na deze recessie te maken gaan krijgen met baanloze groei? Dat is te vroeg om te zeggen. Maar voor het uitbreken van de crisis in 2008 was er bijna voor iedere werkloze een vacature, zo laag was de werkloosheid. Toen was er dus geen sprake van.'


Pagina's 24 en 25: De schaduwkanten van Silicon Valley

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden