Compromisloze idealiste (Gerectificeerd)

De jongste bundel met artikelen van Ayaan Hirsi Ali, De Maagdenkooi, borduurt voort op haar vorige boek, De Zoontjesfabriek. Centraal staat opnieuw de ondergeschikte en rechteloze positie van vrouwen in de Arabische wereld en de islamitische gemeenschap....

De bundel begint met het essay 'De Maagdenkooi', waarin de stelling wordt verdedigd dat de voornaamste reden voor het gebrek aan vrijheid en economische ontwikkeling in de Arabische wereld ligt in het islamitische denken over seksualiteit en seksuele moraal. Centraal daarbij staat volgens Hirsi Ali de noodzaak voor moslimvrouwen om beschikbaar te zijn voor de huwelijksmarkt en tot dan toe hun maagdelijkheid te bewaren. Dit gebod fungeert als een doos van Pandora, waaruit een eindeloze reeks misstanden tevoorschijn komt. Zoals de onmogelijkheid om open en eerlijk over seksualiteit te praten, een dubbele moraal, scherpe sociale controle vanuit de familie op meisjes, en in het meest extreme geval cliterodectomie.

De bundel besluit met een open brief aan moslimmeisjes die voor een autonoom en onafhankelijk bestaan willen kiezen. Hirsi Ali geeft hier tien tips aan jonge meisjes die van huis weg willen, omdat ze bij hun familie geen begrip vinden voor hun verlangen om ook eens 'de zon en de wind op je huid te voelen'. Het zijn weloverwogen en verstandige adviezen; in deze open brief is Hirsi Ali op haar best.

Juist daarom is het zinvol de tien tips wat preciezer te bekijken, want het is niet gering wat zo'n meisje allemaal zou moeten doen. Vrienden maken buiten de eigen kring, een vertrouwenspersoon zoeken, die je door de moeilijke momenten heen helpt, studiefinanciering of een uitkering aanvragen, een betaalbare kamer zoeken en ongemerkt met goedkope spulletjes inrichten, je adres en telefoonnummer geheimhouden en dan op een goede dag zonder afscheid te nemen het ouderlijk huis verlaten.

Daarna nog wel een brief schrijven of opbellen om te vertellen dat je van je ouders, broers en zussen houdt, maar dat je je er niet van laat weerhouden om je eigen toekomst in te richten.

Nogmaals: deze adviezen zijn zinnig en concreet; Hirsi Ali ontpopt zich hier zowaar als een echte hulpverleenster, een mensensoort waar ze in het algemeen geen hoge dunk van heeft. Toch dringt zich onwillekeurig de veronderstelling op dat een meisje dat over zoveel geestkracht, initiatief en inventiviteit beschikt dat ze alle gesuggereerde stappen met succes kan uitvoeren, misschien ook wel in staat zou zijn om haar ouders er, eventueel met hulp van vrienden, van te overtuigen dat ze haar haar eigen weg moeten laten gaan.

Maar zou een meisje dat kort gehouden wordt door een streng islamitische familie en daardoor niet goed weet hoe het in de samenleving toegaat, in staat zijn het door Hirsi Ali aangegeven traject tot een goed einde te brengen? Zelf heeft ze het zo gedaan, wat pleit voor haar moed en doorzettingsvermogen, maar de vraag blijft of deze weg van de meeste weerstand in alle gevallen de beste weg is.

Ayaan Hirsi Ali is een activiste, een compromisloze idealiste; dat is haar kracht en haar zwakte tegelijk. Het is mooi dat ze er telkens in slaagt h punt, onderdrukking van moslima1

s, op de agenda te krijgen. Maar het is jammer dat ze niet het geduld heeft om in eigen verlichte moslimkring naar bondgenoten te zoeken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden