NIEUWSONTWIKKELINGSHULP

Compromis over coronahulpgeld voor ontwikkelingslanden

Na wekenlang geruzie binnen de coalitie is een akkoord bereikt over extra geld voor ontwikkelingssamenwerking. Door uitgaven naar voren te halen en een extra injectie van 350 miljoen blijft het budget dit jaar en komend jaar nagenoeg gelijk. Van de 1 miljard die adviesorgaan AIV wilde voor de mondiale bestrijding van corona-effecten, is nog 150 miljoen over.

Dropping van voedsel en noodhulp door het World Food Programme in Ayod, Zuid-Soedan. Na wekenlang geruzie binnen de coalitie is een akkoord bereikt over extra geld voor ontwikkelingssamenwerking.Beeld Hollandse Hoogte / AFP

Twintig ontwikkelingsorganisaties, waaronder Oxfam Novib en Hivos, noemen in een reactie dat laatste bedrag ‘een kleine stap in de goede richting, maar ontoereikend’. Oxfam Novib publiceerde deze week nog een rapport waarin wordt gewaarschuwd dat door de gevolgen van het coronavirus meer mensen kunnen sterven door hongersnood dan aan het virus zelf. De organisaties vinden het bedrag dat Nederland extra uittrekt ook schril afsteken tegen de extra investering van 3 miljard euro die Duitsland doet in het tegengaan van de mondiale gevolgen van het coronavirus.

Het moeizaam bereikte compromis in de coalitie zorgt er met 350 miljoen euro extra geld en met creatief boekhouden (namelijk het naar voren schuiven van 464 miljoen euro aan geplande uitgaven) voor dat dit jaar en komend jaar de al gecommitteerde gelden voor ontwikkelingsprogramma’s grotendeels gehandhaafd blijven.

De hete aardappel – een structurele oplossing voor de ontwikkelingsuitgaven – wordt doorgeschoven naar een volgend kabinet. De hoogte van het budget van Ontwikkelingssamenwerking is volgens het regeerakkoord afhankelijk van het bruto nationaal inkomen (bni). Nu het bni fors dreigt te dalen vanwege de coronacrisis, komt dus ook de hoogte van het hulpbudget structureel in gevaar.  

‘Er wordt geld uit het toekomstige budget van ontwikkelingssamenwerking naar voren gehaald om de begroting voor 2020 en 2021 op peil te houden’, schrijven de ontwikkelingsorganisaties. ‘Dat laatste betekent feitelijk een toekomstige bezuiniging op hulp aan mensen in kwetsbare posities.’

Minister Sigrid Kaag (Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking, D66) toonde zich vrijdag evenwel ‘tevreden over het eindpakket’ en noemde het een ‘mooi en verstandig compromis'.  Ze wees er op dat als het kabinet niet had ingegrepen er ‘een korting van 900 miljoen’ aan zat te komen. 

In een vrijdag door het kabinet verstuurde brief laat het kabinet zich lovend uit over een spoedadvies van de Adviesraad Internationale Vraagstukken, dat dit voorjaar uitkwam. Dat de financiële bijdrage zoveel lager uitvalt dan de door de AIV aanbevolen 1 miljard euro is een gevolg van het verzet binnen de VVD om extra geld te investeren in het verzachten van de mondiale effecten van covid-19.

Eind vorige maand haalde het kabinet zich de woede op de hals van AIV-voorzitter Jaap de Hoop Scheffer, die het een ‘kwalijke gang van zaken’ noemde dat een regeringsantwoord op het spoedadvies zo lang op zich liet wachten. Het was minister Kaag zelf die in maart in de Volkskrant waarschuwde voor een ‘stille ramp’ in Afrika als er geen extra stappen werden gezet. Zij had daar toen ruim 111 miljoen euro voor gevonden in haar eigen budget.

Bij de presentatie van het AIV-advies op 11 mei zei De Hoop Scheffer dat ‘het voorkomen van een instortend Afrika’ een ‘groot eigenbelang’ is van Nederland en Europa. Premier Rutte leek het daarmee gloeiend eens te zijn. Al op 18 april stond zijn handtekening onder een oproep in de Financial Times van achttien Afrikaanse en Europese leiders om ‘zo snel mogelijk’ te reageren op de nakende crisis.  De AIV wilde vrijdag nog niet reageren op het kabinetsbesluit.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden