Componist schrijft muziek in een werkkamer waar het vriest

Erik van den Berg deelt dagelijks een opmerkelijk fragment uit zijn verzameling historische dagboeken.

Een huis in Louveciennes. Beeld afp

Louveciennes, 31 januari 1945

Na tien dagen van sneeuw, vorst en ijs wederom dooi. Ondanks al mijn voorzorgen bevroor de waterleiding en vanochtend heb ik twee lekken moeten repareren. Het is nog nooit zo koud geweest in ons grote, antieke, onbehouwen, door Pissarro en Cézanne geschilderde huis.

Op de spiegel in mijn slaapkamer vond ik een korst ijzel van een halve centimeter dikte. Het vroor overal, tot in mijn werkkamer, waar matig gestookt wordt en waar wij ons kleine proviand van aardappelen en wortelen hebben moeten bergen.

Deze morgen, na mijn lekken gestopt te hebben en terwijl ik muziek schreef, dacht ik: de tekens welke ik hier zet en waarmee ik mijn diepste leven tracht uit te spreken, zingend te maken, zijn pure conventie, tijdelijk, voorbijgaand. Vroeg of laat zullen die tekens even kabbalistisch, even hypothetisch worden als de middeleeuwse neumen, als het Griekse muziekschrift.

Het oorlogspapier waarop ik schrijf is van verfoeilijke kwaliteit. Het zal niet duren. Maar gesteld dat 't duurt, gesteld dat ik die tekens beitelde in marmer, in graniet, gesteld dat zij de onsterfelijkheid verdienen. Vroeg of laat niettemin zullen zij onbegrijpelijk worden. De mensen zullen gissen naar hun zin, zij zullen conjectures moeten wagen.

Mijn diepste leven dat ik zingend maakte, zal onverstaanbaar zijn voor de mensen van vijf, tien eeuwen na ons.

Matthijs Vermeulen (1888-1967), Nederlandse componist. Ingekort fragment uit Het enige hart. De Bezige Bij, 1991.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden