Complexe Ross

De eerste zin is een voltreffer: ' 'Ze zouden die verrekte Kennedy's allebei dood moeten schieten', zei de minister van Buitenlandse zaken.' Die minister is niemand minder dan Joseph ('Jo') Luns....

Rolf Bos

Luns heeft een bloedhekel aan de broers John F. en Bobby, die verlangen dat Nederland de kolonie overdoet aan de 'volslagen paranoïde en fanatieke' Soekarno. De andere leden van de regering, incluis premier De Quay, Klompé, Cals en Toxopeus, proberen de nonchalante Luns enigszins te temperen, maar die laat zich nauwelijks vermurwen: 'Verdrinken mag ook.'

We zijn nauwelijks twee bladzijden ver in het nieuwe boek van Tomas Ross, Tranen over Hollandia (Fontein; fl 34,95) en de toon is meteen goed gezet. Natuurlijk heeft Luns die uitspraak in werkelijkheid nooit gedaan (hoewel?). Ross heeft die hele bijeenkomst van de ministerraad gewoon uit zijn duim gezogen, zoals gebruikelijk is in dit soort faction-thrillers.

Het is een weer bijzonder Ross-boek geworden, waarin fictie en werkelijkheid naadloos in elkaar overgaan. Historische personages en verzonnen karakters wisselen elkaar in hoog tempo af. Het is daarom maar goed dat Ross aan het begin van zijn boek een lijst met de voornaamste personae dramatis heeft opgenomen.

Wie doen er allemaal niet mee? Luns, De Quay en Toxopeus spelen een rol, evenals de CPN-leiders Paul de Groot en Marcus Bakker. Daar is ook Soekarno, en er is een rolletje weggelegd voor niemand minder dan Willem Oltmans, 'een gebruinde jongeman met witblond haar en een verwijfd uiterlijk'.

Toch figureren zij slechts in bijrolletjes. Het verhaal wordt gedragen door de fictieve personen Axel Boreel, voormalig BVD'er, en Theo Geutjes, CPN'er, die allebei met een eigen missie in Indonesië en later ook in Nieuw-Guinea verzeild raken.

Het verhaal is te ingewikkeld om in kort bestek na te vertellen, maar het komt hierop neer: aan de ene kant poogt Moskou Nieuw-Guinea binnen de communistische invloedssfeer te krijgen, terwijl Den Haag er alles aan wil doen om de greep op de kolonie te behouden. Verder zijn er de machthebbers binnen de Indonesische regering en bij strijdkrachten die zo hun eigen plannen met Nieuw-Guinea hebben.

Het maakt Tranen over Hollandia tot een complexe, politieke thriller, waarbij de lezer zijn aandacht niet mag laten verslappen. De samenzweringen zijn niet van de lucht, daarnaast is er ook nog volop ruimte voor harde acties en zijn vooral Ross' beschrijvingen van de couleur locale (Jakarta en Hollandia anno 1962) zeer geslaagd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden