Commissiemacht

Minister Pechtold wordt er gek van. Al die adviezen van evenzovele commissies. Laat politici zelf zeggen wat ze vinden, in plaats van zich te verschuilen achter een rapport....

Als er iets is waardoor het Nederlandse bestuursmodel van schikken enplooien wordt geschraagd, is het de commissie. Om een probleem in kaart tebrengen, een uitweg te bieden uit een netelige kwestie of, als de boel tochuit de hand loopt, te bemiddelen.

Deze Nederlandse bestuurstraditie kent echter ook een schaduwzijde,stelde GroenLinks anderhalf jaar geleden in een nota over de invloed vanpolitieke commissies. Commissies organiseren consensus, maar ondermijnentegelijkertijd de democratie. Door niemand gecontroleerd, schrijven zijachter gesloten deuren hun rapporten. Doordat de samenstelling van decommissie meestal een afspiegeling is van de politieke verhoudingen van datmoment, voelen de politieke partijen zich bij voorbaat gecommitteerd aanhet advies. Zo wordt de angel uit het politieke debat gehaald.

Een analyse die op veel bijval kon rekenen, zonder dat er uiteindelijkiets veranderde. Tussen 1994 en 2004 werden negentig commissies ingesteld.In het vorige week gepubliceerde vervolgonderzoek constateert GroenLinksdat in de afgelopen anderhalf jaar 26 adviescommissies zijn benoemd, nogmeer dan in de periode ervoor. Het enige wat is veranderd, is dat hetvoorzitterschap nu meestal naar iemand van CDA of VVD gaat, conform desamenstelling van de coalitie.

Wie al dacht dat Den Haag meer bezig is met zichzelf dan met deproblemen van de burger, ziet in het advieswezen zijn gelijk snelbevestigd. Afschaffen dus die commissies, waarin vertegenwoordigers van degevestigde orde elkaar de bal toespelen? Zover gaan gelukkig GroenLinksnoch Pechtold. Commissies fungeren inderdaad vaak als bliksemafleider, maarkunnen soms een doorbraak forceren in een langslepende kwestie. Zonder hetadvies van de commissie-Donner inzake de WAO had de hervorming van ditonderdeel van de sociale zekerheid mogelijk nog langer op zich latenwachten. De commissie-Meijer daarentegen had geen andere taak dan de wegte bereiden voor de door het kabinet gewenste gasboringen in de Waddenzee.Pechtold stelt terecht dat politici verantwoordelijk zijn voor hetdraagvlak voor hun beleid en het organiseren daarvan niet mogen uitbestedenaan een commissie. Advies zou alleen mogen worden gevraagd als de overheidde vereiste kennis niet in huis heeft.

Om de drempel te verhogen, wil de minister dat de instelling van eencommissie altijd in het kabinet wordt besproken. Er is veel voor te zeggendeze suggestie te verbinden met het oude voorstel van GroenLinks hetparlement daarbij het laatste woord te geven over de samenstelling. Nu maarhopen dat voor de uitwerking geen commissie wordt benoemd.Reageren? volkskrant.nl/commentaar

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden