Commissie stelt voor VN grondig te hervormen

De voormalige Duitse president, Richard von Weizsäcker, heeft maandag in New York de belangrijkste lidstaten van de Verenigde Naties opgeroepen de vijftig jaar oude volkerenorganisatie grondig te hervormen....

OSCAR GARSCHAGEN

Van onze correspondent

Oscar Garschagen

WASHINGTON

De commissie onder leiding van de Duitser en de Pakistaan heeft in het rapport 'De Verenigde Naties in zijn tweede halve eeuw' voorgesteld naast een uitgebreide Veiligheidsraad een Economische Raad en een Sociale Raad in te stellen. Deze twee nieuwe organen zouden samen de 'Wereldalliantie voor Houdbare Groei' moeten vormen.

De Economische Raad, aldus het rapport, moet naast het coördineren van betrokken VN-organisaties de richtlijnen opstellen voor fiscaal-monetair-, en handelsbeleid. Ook milieu en ontwikkelingssamenwerking vallen onder deze Economische Raad. In de Sociale Raad zouden dan alle VN-activiteiten op het terrein van mensenrechten en humanitaire hulpverlening verenigd moeten worden.

Von Weizsäcker en Quershi, die gisteren hun rapport aanboden aan Boutros Ghali, willen dat de Veiligheidsraad uitgebreid wordt van 15 naar 23 leden, die niet alleen worden uitgekozen op grond van hun economische en politieke gewicht, maar ook op hun bereidheid bij te dragen aan vredesoperaties van de VN. Voor het uitvoeren van vredebewarende, maar ook vredeafdwingende opdrachten moet een snelle reactiemacht ontwikkeld worden. Iedere opdracht moet duidelijk omschreven worden.

De commissie vindt verder dat het vetorecht in zijn huidige vorm afgeschaft moet worden. Het vetorecht zou alleen nog maar moeten worden gegund als het gaat om vredestaken in de ruime zin van het begrip. De financiering van de VN en van vredesoperaties moet worden verbeterd en worden uitgebreid door het heffen van belastingen en het innen van vergoedingen.

Volgens Von Weizsäcker en Quershi, die een jaar lang aan het rapport, dat is gefinancierd door de Ford Foundation, hebben gewerkt is het van het allergrootste belang dat de VN-bureaucratie gaat voldoen aan de 'hoogste eisen van efficiëntie, vakbekwaamheid en integriteit'.

Of dit rapport in een New Yorkse bureaula zal verdwijnen of dat de voorstellen serieus genomen worden, hangt af van de grootste landen van de VN. In het moeizame debat over de hervorming van de VN zullen de suggesties zeker een rol gaan spelen, hoewel op voorhand duidelijk is dat wijzigingen in het vetorecht, de uitbreiding van de Veiligheidsraad en de financiering van de VN op grote bezwaren zullen stuiten.

Von Weiszäcker zei gisteren dat de VN in de 21-ste eeuw alleen maar een belangrijkere rol zullen gaan spelen, omdat geen land, ook niet het machtigste en de rijkste, in staat is voor veiligheid te zorgen. De voormalige president zei dat veiligheid in de breedste zin van het woord een gedeelde verantwoordelijkheid moet zijn.

De Nederlandse minister van Defensie Voorhoeve leverde gisteren in New York ook een bijdrage in het debat over de hervorming van de VN. In een toespraak tot de Academic Council on the UN System zei hij dat vredesoperaties doelmatig opgezet moeten worden door vooraf glasheldere afspraken te maken over het doel en het commando. Volgens Voorhoeve moet het mogelijk zijn dat de VN het commando delegeert aan een van de deelnemende landen aan een bepaalde vredesoperatie. Zeker bij operaties met een grote militaire component is het voor de doelmatigheid verstandiger het commando aan een groter land te geven, dat dan samen met de landen die de klus klaren een coalitie vormt, aldus de minister.

Voorhoeve pleitte ook voor een wijziging van het Handvest van de Verenigde Naties, zodat een humanitaire hulpactie ook zonder de toestemming van een bepaald land uitgevoerd kan worden. Een zeer ernstige, massale schending van mensenrechten moet volgens Voorhoeve al voldoende legitimatie zijn om in te grijpen. Het Handvest sluit dergelijk optreden zonder toestemming nagenoeg uit, omdat het zou gaan om inmenging in binnenlandse aangelegenheden. Voorhoeve is vandaag en morgen in Washington, waar hij in het kader van de Westeuropese Unie minister Perry en leden van het Congres ontmoet.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden