Commissie: slechte gezondheid COA-personeel Ter Apel te wijten aan 'slecht binnenklimaat', niet de verontreinigde bodem

De gezondheidsklachten van COA-personeel in Ter Apel komen niet door een verontreinigde bodem, maar door werkstress en het ‘slechte binnenklimaat’ in een aantal gebouwen in het asieldorp. Tot die conclusie komt een onderzoekscommissie onder leiding van oud-staatssecretaris Joop Atsma.

De oorzaak van de gezondheidsklachten moet in de huisvesting worden gezocht, aldus commissielid en hoogleraar toxicologie Ivonne Rietjens: slechte ventilatie, hoge concentraties schimmels en bacteriën en irriterende verlichting. Beeld ANP

Het ziekteverzuim onder lokaal personeel van het Centraal orgaan Opvang Asielzoekers (COA) is opvallend hoog: op sommige afdelingen boven de twintig procent. Mensen die werken of werkten in het asieldorp hebben last van irritatie aan de huid, ogen en luchtwegen, oververmoeidheid, hoge bloeddruk, bloedneuzen en gewrichts- en hoofdpijn. ‘Er is wel degelijk iets aan de hand’, zegt Atsma.

Voordat in Ter Apel in 1996 het huidige asielcomplex verrees, was er een NAVO-basis. Ook werd het terrein gebruikt als illegale stortplaats. De grond zou daarna niet goed gesaneerd zijn. De afgelopen jaren vonden er graaf- en heiwerkzaamheden plaats voor de bouw van een nieuw opvangcomplex. Medewerkers roken daarbij een chemische lucht, hebben zij verklaard. Ze vrezen vergiftigd te zijn.

Eerder bodemonderzoek in opdracht van het COA leverde geen verklaring op voor de gezondheidsklachten. De bodemvervuiling zou slechts ‘licht’ zijn. Medewerkers reageerden woedend. Onder druk van de provincie stelde het COA vorig jaar zomer een onafhankelijke onderzoekscommissie in om het ziekteverzuim te onderzoeken.

Nu komt ook die commissie onder leiding van Atsma na gesprekken met tientallen (oud-)medewerkers, bloedonderzoek en analyses van aanvullende water- en grondmonsters tot de slotsom dat de bodem niet de boosdoener is. De oorzaak moet in de huisvesting worden gezocht, aldus commissielid en hoogleraar toxicologie Ivonne Rietjens: slechte ventilatie, hoge concentraties schimmels en bacteriën en irriterende verlichting. De chemische lucht die geroken is, zouden vrijgekomen zwavelverbindingen uit de Veenkoloniale grond zijn.

Daar is niet alles mee gezegd, aldus Atsma, die is bijgestaan door een hoogleraar toxicologie en een arbeidsziektedeskundige. ‘Psychosociale factoren, zoals werkstress, spelen ook een belangrijke rol.’ 

Tweederde van de COA-medewerkers heeft last van stress. Genoemde verklaringen zijn de hoge instroom van asielzoekers in 2015 en 2016, agressie onder bewoners, onregelmatige werktijden en onzekerheid over contractverlenging. Bovendien voelden veel zieke medewerkers zich niet serieus genomen met hun klachten. ‘Het COA heeft onvoldoende aandacht besteed aan de gezondheidsklachten van medewerkers’, aldus commissielid Paul Ulenbelt.

De commissie adviseert het COA snel maatregelen te treffen in de gebouwen, waaronder het vervangen van vloerbedekking, het verbeteren van de ventilatie en het afschermen van ledverlichting. Ook moet de organisatie de klachten van medewerkers serieus nemen en hun gezondheid blijven monitoren.

Maandagmorgen is het COA-personeel ingelicht over de bevindingen. Een deel is opgelucht, maar anderen blijven met een ongerust gevoel zitten. 'Er blijven veel vragen', erkent Atsma. Met name oud-personeel van het NAVO-depot, dat niet op het huidige COA-terrein ligt, is niet gerustgesteld. 

De COA-locatie in Ter Apel biedt capaciteit voor de opvang voor tweeduizend asielzoekers. De afgelopen jaren is er 85 miljoen euro geïnvesteerd in het complex. Bewoners van het centrum hebben geen structurele klachten, mogelijk omdat zij korter in de gebouwen verblijven.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.