Commissie buigt zich over Antillen-route spelersbond

Is de door de Vereniging van Contractspelers gehanteerde verzilvering van de populariteit van topvoetballers oirbaar? Over die vraag zal zich een onafhankelijke commissie van twee professoren en één fiscalist buigen....

Van onze verslaggever

GOUDA

Het onderzoek zal zich intern afspelen. De VVCS, SP en het CFK (Contractspelers Fonds der KNVB), de opdrachtgevers, zullen daartoe al hun boeken ter inzage geven. Maar de privé-gegevens van voetballers mogen niet over straat. Daarom heeft de spelersvakbond ook afgezien van een gerechtelijke vervolging van de bv Nr 10, die met het uitlekken van een omstreden contract en een betalingsopdracht veel stof heeft doen opwaaien.

De betalingsopdracht betrof er één van Sport Promotion aan NMB Luxemburg, bedrag 130 duizend gulden, begunstigde Prommis NV op Curaçao, een werkmaatschappij van de voetballer Richard Witschge. Het is volgens de insiders het eenvoudigste voorbeeld van hoe SP werkt. Het is een overboeking van royalty's, commerciële rechten, 'waarmee niets aan de hand is', aldus een woordvoerder,.

SP is sublicentiehouder van Espee Sports & Leisure, een bijna slapende bv op de Antillen, leven ingeblazen door de ING Trust op Willemstad. De 130 mille kwamen van Nike voor een campagne rond Witschge, in 1991 nog een van de meest belovende voetballers van Europa. SP maakte de 130 duizend gulden over aan Espee. En die op zijn beurt beloonde Witschge (Prommis) voor de verleende rechten.

De Antillen-route is in de voetballerij al twintig jaar oud. Volgens advocaat Keje Molenaar heeft zijn cliënt De Vos de fiscaal aantrekkelijke route al in 1974 toegepast. Zij wordt vooral gebruikt bij verzilverbare populariteit, bij reclame-, octrooi- en andere commerciële rechten.

Sport Promotion heeft de behartiging van die rechten voor een belangrijk deel afgekeken van IMG, de sportmarketinggroep van McCormack die de echte toppers uit de internationale sport onder de hoede heeft. Volgens SP lijken hun Bergkampen en Jonken daar op. 'Het is vergelijkbaar. Vast staat dat kop, naam en stem anno 1994 een zekere waarde hebben. Die waarde kun je te gelde maken.'

Volgens woordvoerders uit Gouda, waar het hoofdkwartier van de betrokken partijen is gevestigd, heeft de Nederlandse overheid groot financieel belang bij de gehanteerde route over de Antillen. 'Royalty's worden internationaal via de Antillen geëxploiteerd. Het is een bekend fiscaal fenomeen. Maar je moet je wel aan de spelregels houden.'

Verzilverbare populariteit kent opbrengsten in de commerciële sfeer waarop de bronheffing nul procent is. Maar de honderden, zo niet duizenden bv'tjes op de Antillen zorgen ervoor dat er aan de andere kant van de Oceaan toch twee tot vijf procent belasting geëd wordt.

In het onderzoek binnen SP, VVCS en CFK zal ook opnieuw de zaak-Wouters aan de orde komen. De Nederlandse belastingdienst vermoedde eind '92 dat bij de transfer van Ajax naa Bayern München de spelregels overtreden werden. De VVCS ontkent dat: 'Wij opereren zo zuiver mogelijk.'

Wouters werd drie jaar geleden door Ajax aan de Zuidduitse club verkocht. Daarbij kwamen twee transfersommen in de publiciteit, één van 2,5 en één van 3,5 miljoen. De fiscus vermoedde, analoog aan de Lerby-affaire, dat een eventueel aandeel van Wouters in de transfer boven op die som gezet zou zijn. Wouters zou zijn deel vervolgens in Duitsland in tekengeld uitgekeerd hebben gekregen. In dat geval kon de Nederlandse fiscus fluiten naar de centen van een recht 'dat aan de Nederlandse situatie kleefde'.

Dat 'extraatje' van Wouters zou als image-recht c.q. verzilverbare populariteit naar de Antillen zijn gevoerd, naar Espee. In november 1992 deed de fiscus daarom een onderzoek op het Goudse kantoor. Maar het voordeel dat Wouters ontleend zou hebben aan de 'vriendenprijs' die Ajax hem voor de transfer naar Bayern gaf, viel niet boven water te krijgen.

De begeleiders van Wouters ontkennen zulke constructies bedacht te hebben. 'Het is een hele normale gang van zaken geweest. Als wij zouden gaan splitsen, zouden we arbeid gaan benoemen als imagerecht. Dat mag niet van de Nederlandse fiscus. En daar houden we ons aan. Zoals je eruit haalt wat erin zit.'

Maar, zo betogen de specialisten - die kort voor het ingaan van de radio-stilte hun commentaar leverden - een club betaalt een speler niet alleen voor het feit dat hij goed kan voetballen. Er wordt ook betaald voor het 'smoel' dat zo'n speler aan een club geeft, voor een image-recht.

Sport Promotion, de commerciële tak van de VVCS, heeft zijn spelers op de juiste sporen gezet. Vinden ze zelf. 'Als wij in Nederland gaan zitten slapen, onze spelers niet op de maximale wijze adviseren, met de know-how die verkrijgbaar is, dan doe je het verkeerd, dan vliegen ze weg.'

Op de vraag of dat verzilveren maatschappelijk correct is - omdat de spelers via het CFK voor hun loon, premies, tekengelden en slotuikeringen al een fiscaal zachte route kennen - zeggen de woordvoerders dat het om iets anders dan beloning voor arbeid gaat. En dat het om een klein aantal topspelers gaat. 'Daarvoor bestond de noodzaak van een luxe-pakket aan service. De VVCS-service gaat ver, maar de behoefte van de grote spelers gaat verder.'

Ondersteuning bij commerciële projecten hoort daartoe. Verzilverbare populariteit is volgens SP een snel groeiend fenomeen. 'Het is soms echt wat de gek ervoor geeft. Bryan Roy kon op een gegeven moment wel met tien firma's een kleding- en schoenencontract afsluiten. Op dat vlak gebeuren dan de meest waanzinnige dingen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden