Column

Commercie heeft publieke netten in haar greep

Ooit moesten schaatsers vlak voor interviews met Mart Smeets hun muts afzetten omdat daarop een reclame-uiting te zien was. Chriet Titulaer stopte zelfs zijn televisieprogramma Wondere Wereld omdat hij geen namen van fabrikanten van computers mocht noemen.

Max Verstappen in gesprek met Jeroen Pauw.Beeld NPO

Afgelopen vrijdag interviewde Jeroen Pauw een uur lang een wandelende reclamezuil op de televisie. Uiteraard zal het een voorwaarde voor de exclusieve ontmoeting met Max Verstappen zijn geweest dat het in vol race-ornaat gebeurde. Red Bull kreeg zo 60 minuten gratis STER-tijd - uitgaande van 20 duizend euro per minuut - een voordeeltje van 1,2 miljoen euro.

Er is van alles mis met de sport waarin Max Verstappen nu volksheld is. Het faciliteert belastingontwijking, draagt bij aan de opwarming van de aarde en propageert hard rijden. Het wordt door mede-eigenaar Bernie Ecclestone (de grootste aandeelhouder is het opkoopfonds CVC) geëxploiteerd op een wijze waarvoor zelfs voormalig FIFA-topman Sepp Blatter zich heel diep zou schamen. Het enige wat goed in elkaar zit is het commerciële aspect. Het is een ongekende geldmachine.

Forbes rekende vorig jaaruit dat Ecclestone de inkomsten van Formule 1 sinds 1999 heeft weten te vervijfvoudigen tot een totaal van 16,1 miljard dollar waarmee Formule One Group - gevestigd in het belastingparadijs Jersey - allang de FIFA naar de kroon heeft gestoken.

Komend weekeinde bereikt het poenerige circus zijn jaarlijks climax op een stratencircuit in Monaco, waar autoraces volgens voormalig coureur Emerson Fittipaldi zijn te vergelijken met helikopterraces in een woonkamer. Dat daar niemand elkaar kan passeren en serieuze strijd ontbreekt, zal de miljardairs op de superjachten een zorg zijn, net zoals de televisiestations die bizarre bedragen betalen om dit uit te zenden. Het mondiale publiek smult ervan.

Verstappen is Cruyff allang gepasseerd als marketingfenomeen. Dat is ook te danken aan de politiek. Dankzij het Mediabesluit 2008 kunnen publieke omroepen uitingen van producten of diensten tonen als dat binnen de context past, geen afbreuk doet aan de integriteit van het aanbod, niet op een overdreven of overdadige wijze plaatsvindt en er geen sprake is van een specifieke aanprijzingen van deze producten en diensten. Omdat Verstappen niet iedere tien seconden riep 'Drink Red Bull' komen VARA en Pauw daar probleemloos mee weg.

Het zal niet lang meer duren of de gasten van de kletsprogramma's zullen allemaal reclamezuilen worden: Johan Derksen met een Voetbal Inside-cap en Jort Kelder met 'Hoe heurt het'-bretels. Steven Kruijswijk zal na de Giro alleen in Lotto-Jumbo outfit aan een televisietafel willen aanschuiven.

De commercie heeft nu ook de publieke netten in haar greep. Dat maakt niets uit. Naar het interview met Verstappen keek een recordaantal van 1,2 miljoen kijkers.

Dat is de enige norm.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden