Commentaar: Trumps eerste weken stellen allerminst gerust

Zelfbeheersing en zorgvuldigheid - de nieuwe president loopt er niet van over. Met alle risico's van dien.

Donald Trump bij een campagnebijeenkomst in Phoenix, Arizona.Beeld afp

Dat Donald Trump ook na zijn overwinning met zijn onconventionele stijl van politiek bedrijven doorgaat, hoeft niemand te verbazen. Juist zijn afkeer van conventies, zijn dikke middelvinger naar alle omgangsvormen van 'Washington', verklaart voor een belangrijk deel zijn populariteit. Veel van zijn kiezers zullen dan ook applaudisseren voor de stijlvastheid die hun politieke held momenteel aan de dag legt. Maar steeds duidelijker wordt ook welke risico's aan zijn gedrag kleven.

De recentste controverse betreft de verkiezingsuitslag. Landelijk blijkt Hillary Clinton royaal meer stemmen te hebben behaald; Trump dankt zijn presidentschap aan het systeem van het Electoral College. Suggesties over computerfraude hebben nu tot een hertelling in Wisconsin geleid. Een reële bedreiging voor Trump vormt dat niet. Van de president zou je dus een rustige reactie mogen verwachten. Maar Trump is wild om zich heen gaan maaien. Hij beweert landelijk te hebben gewonnen, 'als je de miljoenen mensen ervan aftrekt die illegaal hebben gestemd'. Die reactie toont twee risico's van zijn presidentschap: een gebrek aan zorgvuldigheid (voor zijn stelling ontbreekt elk bewijs) en een gebrek aan zelfbeheersing.

Ook toont hij bar weinig gevoel voor het gevaar van belangenverstrengeling. Zijn familieleden gaan zijn zakenimperium bestieren, met name zijn dochter Ivanka. Toch geeft Trump haar man, Jared Kushner, een cruciale functie in zijn team. 'De president kán geen belangenverstrengeling hebben', luidt zijn verweer.

Juridisch klopt dat, want de wetgever heeft een uitzondering gemaakt voor de president. Allerlei functionarissen zijn op dit vlak gehouden aan verboden, maar de president wordt geacht het juiste te doen. Hij zou zelf moeten kunnen afwegen wat wel en niet kan. Met een president als Trump, die deze bepaling doodleuk in zijn voordeel uitlegt, hield de wetgever geen rekening.

Wat diens presidentschap precies gaat betekenen, is nog grotendeels in nevelen gehuld. Maar de eerste weken stellen allerminst gerust. En dan te bedenken dat zijn feitelijke machtsuitoefening nog moet beginnen.

De dubbele pet van zakenman-president Trump

De zakelijke banden van de familie Trump met buitenlandse partners kunnen in de weg zitten als Amerika moet reageren op gebeurtenissen overzee, vrezen zowel Republikeinen als Democraten. Hoe Trumps imperium zijn buitenlandbeleid beïnvloedt. (+)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden