Commentaar: Rutte laat zich door Wilders nu te ver naar beneden trekken

'Doe normaal of ga weg' is voor iedereen bedoeld, zegt premier Rutte. Zo doet hij zich naïever voor dan hij is.

Beeld anp

Voor wie nog twijfelde over de intenties van de premier in deze campagne, zette de VVD de boodschap paginagroot in alle kranten: 'Doe normaal of ga weg.' De boodschap is gericht aan 'mensen die zich steeds asocialer lijken te gedragen' en 'mensen die onze vrijheid misbruiken om hier de boel te verstieren'.

Vooropgesteld: jarenlang was de voornaamste kritiek op de premier dat hij nergens een mening over leek te hebben. Een man zonder eigenschappen, net zo gemakkelijk regerend met de PVV als met de PvdA, alleen geïnteresseerd in het terugdringen van het begrotingstekort.

Een mens kan veranderen. In 2014 gooide Rutte het roer om en besloot hij iets te gaan vinden, bijvoorbeeld over uit de bocht vliegende collega's zoals Geert Wilders. Diens Polenmeldpunt bleef in 2012 nog onweersproken, maar na het minder-Marokkanenoffensief reageerde Rutte zoals het een premier betaamt: 'Woorden hebben een betekenis. Ik denk dat de heer Wilders een bijdrage levert aan het zwakker maken van de samenleving.'

Zo is het. Maar juist omdat hij dus weet dat woorden een betekenis hebben, begeeft de premier zich nu heel bewust zelf op een hellend vlak. Hij verheft zijn omstreden 'pleur op' van vorig jaar tot belangrijkste campagnethema. De intentie is duidelijk: kiezers wegtrekken bij Wilders' splijtende, ondemocratische beweging.

Er is ook niets op tegen om relschoppers tot de orde te roepen en te stellen dat de kernwaarden van onze verlichte samenleving niet onderhandelbaar zijn. De premier beloofde vorige week dat hij Wilders uitsluit van samenwerking maar zijn kiezers serieus neemt. Dat doet hij hiermee.

Maar wie vervolgens zelf suggereert dat het land verlaten echt het beste is voor 'mensen die zich niet willen aanpassen', maakt wel degelijk een essentieel onderscheid: kennelijk moeten de hufters toch vooral in één hoek worden gezocht. Zo speelt de premier op listige wijze op de onderbuik en daar wordt de samenleving niet sterker van.

In zijn toelichting dat de optie van vertrek heus gewoon voor 'iedereen' bedoeld is, doet de VVD-leider zich naïever voor dan hij is. Hij laat zich door Wilders nu te ver naar beneden trekken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.