Commentaar

Commentaar: Nederland en Indonesië moeten verzoenen, niet excuseren

Nederland en Indonesië moeten dieper in hun gezamenlijke verleden gaan spitten.

Veteranen bij het Nationaal Indië-monument in Roermond.Beeld anp

Het boek dat historicus Rémy Limpach heeft geschreven over dekolonisatieoorlog in Indonesië is in meerdere opzichten opmerkelijk. Het is tot stand gekomen in nauwe samenwerking met het Nederlands Instituut voor Militaire Historie (NIMH), onderdeel van het ministerie van Defensie. Daardoor krijgt de - juist voor Defensie - onthutsende inhoud meer gewicht. Limpach maakt aannemelijk dat de Nederlandse krijgsmacht 'als geheel' zich schuldig heeft gemaakt aan structureel 'massageweld'. Hij draait het standpunt dat de Nederlandse regering in 1969 innam - 'excessen' vormden de uitzonderingen op de regel van 'correct gedrag' - volledig om.

Het boek van Limpach laat geen relativering meer toe van de ernst van de in Indonesië begane misdrijven. Begrippen als 'politionele acties' en 'excessen' kunnen hooguit nog als eufemismen worden gebruikt. Ze laten zien hoeveel tijd het Nederland heeft gekost om deze duistere episode onder ogen te komen. Pas bij de nadering van het moment waarop de laatste Indië-veteraan sterft, durft het land de zelfconfrontatie aan te gaan.

Hoe nu verder, is de vraag die zich aandient. Minister Koenders zinspeelde op nader onderzoek, en Rémy Limpach noemde in zijn boek al enkele thema's die daarvoor in aanmerking komen. Dat vervolgonderzoek zou ook in die zin onbegrensd moeten zijn, dat het zich uitstrekt tot Indonesische archieven en in samenwerking met Indonesische historici wordt uitgevoerd. Daarvan is nu nog slechts mondjesmaat sprake. Het feit dat Nederland en Indonesië een gezamenlijke geschiedenis van bijna 350 jaar hebben, brengt de wenselijkheid van een gezamenlijke geschiedschrijving met zich mee - zonder taboes.

Dat betekent aan Nederlandse zijde dat de grootschaligste oorlog waarbij de Nederlandse krijgsmacht ooit betrokken was de aandacht krijgt die hij verdient. Aan Indonesische kant zou openheid van zaken gegeven moeten worden over de wreedheden die in de strijd zijn begaan - niet alleen tegen Nederlanders, maar ook tegen Indische Nederlanders, Chinezen, Ambonezen en andere minderheden. Deze gezamenlijke inspanningen dragen wellicht meer bij aan verzoening tussen de voormalige 'rijksdelen' dan excuses waarvan de betekenis op voorhand discutabel is.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden