Commentaar

Commentaar: Kabinet scoort bij het volk een mager zesje

Het kabinet scoort goed in het in de hand houden van de overheidsuitgaven, maar de uitwerking van het beleid wordt als kil en technocratisch ervaren.

Het kabinet-Rutte II heeft het vier jaar volgehouden en ook nog eens 50 miljard bezuinigd. Een knappe prestatie. Als je een blik werpt op de kosten van AOW, sociale uitkeringen en zorg, moest het gebeuren. Nu bedragen de zorgkosten 12 procent van het nationaal inkomen. Als er niets was gedaan, zou dat straks een vijfde of meer zijn geworden. We blijven een welvarend en aantrekkelijk land, zei de koning in de Troonrede.

Zo is het. Vergelijk de economische cijfers van de Europese landen, wekelijks achterin The Economist. Nederland groeit betrekkelijk goed, de werkloosheid loopt terug. De staatsschuld valt mee. Dat heeft dit kabinet van tegenpolen in eensgezindheid voor elkaar gekregen, ook nog geholpen door de oppositie. Weinig Europese landen hebben zo diep ingegrepen, zonder Malievelden vol demonstranten of grote stakingen. Spanje liet een paar maanden geleden de ex-politici Melkert en Tjeenk-Willink overkomen: hoe doe je dat toch, zo'n coalitiekabinet?

En toch is er wel degelijk grote onzekerheid, onbehagen en ongenoegen. Waar het kabinet van bestuurlijke insiders een dikke voldoende krijgt, geeft de bevolking (via onderzoeksbureau Ipsos) een mager zesje. Officieel is de crisis achter de rug. Maar huishoudens hebben ingeteerd, hypotheken staan nog onder water. De helft zegt dat ze slecht kunnen rondkomen; zes van de tien merken weinig van de betere conjunctuur. Vooral kijkt iedereen naar een toekomst die weinig vrolijkheid biedt, en veel bedreiging.

Het grootste ongenoegen betreft de immateriële sfeer. Ook als het mij financieel goed gaat, overheerst het gevoel dat het met ons minder is gesteld. De klachten over de zorg gaan niet alleen over de hoogte van het eigen risico, maar ook over een kille, technocratische benadering. Een huisartsenpost die slecht benaderbaar is, een apotheek die plompverloren meldt dat uw geneesmiddel helaas niet meer leverbaar is, een gemeente-ambtenaar die aan de keukentafel komt informeren of er niet meer aan mantelzorg kan worden gedaan - het draagt allemaal bij aan verlies aan vertrouwen en groeiend onbehagen.

Juist op dat vlak wijkt Nederland beslist niet af van het Europees gemiddelde. De Troonrede rept van een 'maalstroom', en dat is een goede weergave van het sentiment. We leven in een woeste internationale omgeving, de vluchtelingenaantallen zijn bepaald niet beteugeld, de terreurdreiging houdt aan. De nationale politiek is gepolariseerd en over alles wat met immigratie en integratie te maken heeft, verschillen de meningen tot op het bot.

Hier gaan ook de wegen van PvdA en VVD na vier jaar broederschap uiteen, in de aanloop naar de verkiezingen. Veel perspectief levert dat tot nu toe niet op. Premier Rutte zoekt het de laatste weken in straattaal in de sfeer van pleur op en tuig van de richel. Normeren, noemde hij dat zelf in de Tweede Kamer. Het had meer weg van een brevet van machteloosheid. De Partij van de Arbeid probeerde deze week haar ideologische blos terug te vinden met het zoveelste initiatief om de asielgrond voor minderjarigen op te rekken. Ook dat is bepaald niet de manier om de boel bij elkaar te houden. Nederland heeft weer vaste grond onder de voeten, zei de koning. Gefeliciteerd. Nu nog de geestelijke volksgezondheid. Die taak is de komende tijd urgenter.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden