Commentaar

Commentaar: Fidel Castro was vooral gericht op machtsbehoud

Bij Fidel Castro stond machtsbehoud altijd centraal. De bevolking kwam op de tweede plaats.

Een afbeelding van Fidel Castro in Havana, twee dagen na zijn overlijden.Beeld afp

Fidel Castro was in de eerste plaats een opportunist. Van jongs af aan verlangde hij naar de macht. Dankzij zijn doorzettingsvermogen, zijn intelligentie en zijn ongeëvenaarde retorische gaven slaagde hij erin het onmogelijke te bereiken. Met een clubje dat op enig moment nog slechts bestond uit negentien man verdreef hij in 1959 dictator Batista.

In de bijna vijftig jaar dat hij aan de macht was, trachtte hij Cuba om te vormen tot een communistische heilstaat. Bedrijven en landgoederen werden genationaliseerd, onderwijs en gezondheidszorg werden gratis, maar de economie kreeg hij nooit aan de praat, waardoor de Cubaanse bevolking veroordeeld bleef tot armoede.

Bij alles stond machtsbehoud centraal. De VS werden niet zijn vijand vanwege afkeer van het Amerikaans imperialisme, maar vooral omdat hij een vijandbeeld nodig had om zijn volk achter zich te krijgen. Zijn vriendschap met de Sovjet-Unie kwam niet voort uit een diepe liefde voor het communisme, maar vooral omdat hij geld nodig had. Zijn strijdmakker Che Guevara die ideologisch verder ontwikkeld was, werd door Castro al snel op een zijspoor gerangeerd. Dissidenten werden met harde hand aangepakt.

Castro was niettemin voor veel armen in Zuid-Amerika en ook elders een lichtend voorbeeld. Hij liet zien dat een volk zich niet hoefde neer te leggen bij onderdrukking. Het is te betreuren dat sommige westerse intellectuelen ook een held in hem zien. We moeten vrezen dat ze in de ban raakten van het heldenepos en te veel goede bedoelingen in Castro's schoenen schoven of slachtoffer zijn geworden van de bedwelmende pracht van het eiland en zijn bewoners.

We weten niet hoe het met Cuba was afgelopen als Castro niet de macht had gegrepen (het nabijgelegen Haïti is er nog veel slechter aan toe), maar dat doet niets af aan het feit dat Castro in de eerste plaats als een dictator moet worden gezien, die zijn volk hardhandig heeft onderdrukt.

Ja, het is prachtig dat elke Cubaan toegang heeft tot gratis onderwijs en gezondheidszorg, maar wie Cuba in deze eeuw bezocht, zag toch vooral een land dat was verstikt door ruim vijftig jaar dictatuur met een gedemoraliseerde bevolking die zijn heil vaak zocht in goedkope alcohol.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden