Commentaar

Commentaar: Europa ontkomt niet aan langetermijnvisie op migratie

Met defensief beleid creëert Europa een selffulfilling prophecy van meer illegale migratie en falende integratie.

Kinderen poetsen hun tanden in een vluchtelingenkamp op het Griekse eiland Chios. Beeld afp

De oorlog in Syrië bereikte Europa in 2015, toen een miljoen vluchtelingen via Griekenland en de Balkan een veilig heenkomen zochten én kregen. In 2016 kantelde het sentiment; de grenzen in de Balkan gingen op slot en de Europese Unie sloot een deal met Turkije om de bootvluchtelingen tegen te houden.

De oudejaarsnacht in Keulen, waarin tientallen vrouwen werden aangerand door - waarschijnlijk - afgewezen asielzoekers, bevestigde het angstbeeld van een 'invasie' van jonge islamitische mannen die de christelijke waarden en normen in Europa bedreigt. De terreuraanslagen in Brussel, Nice en Berlijn legden het risico bloot dat extremisten zich onder de vluchtelingen kunnen mengen.

Het is wrang dat deze gebeurtenissen terugslaan op de miljoenen onschuldige burgers die juist voor diezelfde terreur hun land ontvluchten. Toch is het begrijpelijk dat Europa de vluchtelingenstroom wil controleren. Bij veel burgers heerst het gevoel dat het continent niet is opgewassen tegen zoveel vluchtelingen en dat verworven rechten en gedeelde waarden gevaar lopen. Het populisme dat deze gevoelens kanaliseert, splijt de Europese bevolking in toenemende mate. In reactie hierop ontwikkelde Europa vooral beleid dat erop gericht is om vluchtelingen en migranten tegen te houden.

Maar met die defensieve respons roept Europa juist ook problemen over zich af. De trage reactie vorig jaar op de instroom in Griekenland is heeft ertoe bijgedragen dat zich ongewenste migranten onder de vluchtelingen hebben gemengd en dat lidstaten hun eigen grenswachter zijn gaan spelen. Hiermee lijkt de kans op een zo noodzakelijk eenduidig en functionerend Europees asiel-, -migratie- en grensbeleid verspeeld.

Het gebrek aan legale mogelijkheden om Europa te bereiken, leidt tot meer oncontroleerbare illegale migratie, zoals de onophoudelijke stroom vluchtelingen naar Italië aantoont. Ook dit jaar zijn meer dan 170 duizend Afrikanen clandestien binnengekomen die grotendeels in de illegaliteit verdwijnen en zich zo onttrekken aan het oog van veiligheidsdiensten. Mensenhandel vormt bovendien een steeds lucratievere inkomstenbron voor terreurorganisaties die onze veiligheid bedreigen.

Ondertussen is aan de oorlog en het vluchtelingenleed allerminst een einde gekomen. Miljoenen vluchtelingen overleven in schrijnende omstandigheden in kampen in de regio of scharrelen hun kostje bij elkaar in de rafelranden van de Turkse samenleving. Een generatie Syrische kinderen groeit op zonder onderwijs.

In Griekenland worden baby's geboren in de vrieskou omdat er voor tienduizenden gestrande vluchtelingen nog geen winterklare onderkomens zijn gevonden. Op de Griekse eilanden verkeren meer dan 13 duizend vluchtelingen al bijna een jaar in limbo vanwege de halfslachtig uitgevoerde Turkije-deal. Van de Europese belofte 160 duizend vluchtelingen op te halen uit Griekenland, Italië en Turkije is vrijwel niets terechtgekomen.

Grenzen verdedigen is slechts een deel van de oplossing. De volgende stap is regulering en pragmatisme. Europa ontkomt er niet aan om een langetermijnvisie op migratie te ontwikkelen die voorziet in veilige routes voor oorlogsvluchtelingen en die recht doet aan de wereldwijde wens en economische noodzaak van arbeidsmigratie.

Ook in Nederland mag in 2017 meer realiteitszin worden getoond: het ontmoedigen van asielzoekers met trage procedures en slecht georganiseerde inburgering verhindert succesvolle integratie met alle gevolgen van dien. Zolang defensieve reflexen overheersen, blijft de migratieproblematiek een selffulfilling prophecy.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden