Commentaar

Commentaar: Aleppo markeert overgang naar wereldorde zonder sturende macht

De val van Aleppo markeert de overgang naar een wereldorde waarin een sturende macht ontbreekt.

Britse demonstreren bij Downing Street 10 roepen op om de bombardementen in Aleppo te stoppen. Beeld epa

Rwanda en Srebrenica - moderne schandvlekken op het blazoen van de liberale westerse wereldorde die na de instorting van het communisme een bepalende rol opeiste - passeren in het Westen de revue nu men toekijkt hoe Aleppo valt. Maar er is een cruciaal verschil: weinigen claimen nog dat de wrede wijze waarop Assads en Poetins troepen en fosforbommen Aleppo in een nieuw Grozny hebben veranderd zich voltrekt in een door het Westen geleide liberale wereldorde.

Daarvoor is het Westen op dit moment politiek en mentaal te zeer verzwakt. In de internationale bemoeienis met Syrië zie je de contouren van een wereldorde waarin Amerikaans leiderschap tanende is, of ontbreekt. Een strijd van allen tegen allen, zonder sturende macht - en waarin nationalisme en nationale soevereiniteit het winnen van mensenrechten of humanitaire consideraties.

Amerika blijft een vooraanstaande rol spelen, maar kan en wil zich niet langer veroorloven elke crisis tot de zijne te maken. Ondanks alle verschillen zijn Obama en Trump het daarover eens. En Europa is in geen velden of wegen te bekennen. Dat opent perspectieven voor de rijzende supermachten China en India, en gelegenheidskansen voor landen als Rusland en Turkije, die graag meeboksen in de zwaarste gewichtsklasse.

Het Westen stuurt geen interventielegers meer, maar verontwaardigde tweets. Obama had vroeger in de crisis wellicht beslissend kunnen ingrijpen, maar koos ervoor dat niet of slechts zeer selectief te doen. Feit is: de prijs van door de Amerikanen geleide interventies in Irak en Afghanistan was hoog. Nu zien we de prijs van non-interventie.

Rusland en Iran intervenieerden wel en zien hun invloed in de regio toenemen. De 'multipolaire wereldorde' waarvoor, in de aanloop naar de Irak-oorlog, de leiders Poetin, Schröder en Chirac zich warmliepen, is snel dichterbij gekomen. Wat niet iedereen besefte, is dat deze orde een stuk harder zal zijn en nog minder fatsoensregels zal kennen.

Het lijden van de bevolking van Aleppo zal daarom moreel geen kantelpunt worden - zoals Srebrenica. Integendeel, het markeert een nieuw tijdperk.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.