Commando's VS vonden eeuwenoude kunst bij IS-leider

De VS hebben eeuwenoude gestolen kunst en antiquiteiten teruggegeven aan Irak die door commando's waren gevonden in een huis van een hoge commandant van IS. Sommige van de ruim 400 stukken waarop Delta Force-commando's tot hun verbazing in mei stuitten, waren vierduizend jaar oud. De meeste bleken te zijn gestolen na de Amerikaanse invasie van 2003.

Een deel van de gevonden antiquiteiten. Beeld reuters

Hoe de gestolen kunst in de handen van Abu Sayyaf belandde, is nog onduidelijk. Sayyaf, die volgens de VS de lucratieve olie-operaties leidde van IS, werd in het oosten van van Syrië gedood. Een eenheid van Delta Force, de elite-commando's van de Amerikaanse landmacht, werd diep in de nacht op hem afgestuurd toen het Pentagon zijn verblijfplaats in het kalifaat ontdekte.

Het was de eerste actie van Delta Force, tegenhanger van de US Navy SEAL's, in Syrië. Sayyaf werd gedood bij de geheime operatie. Toen de special forces het huis van Sayyaf doorzochten, op zoek naar zijn laptop en documenten, vonden ze de enorme hoeveelheid gestolen kunst. Dit melden The Washington Post en andere Amerikaanse media. De roofkunst werd door de commando's in alle haast meegenomen in hun Osprey-helikopters.

IS staat er niet alleen bekend om eeuwenoude archeologische ruïnes te vernietigen, ook gaan er al lang verhalen dat de beweging handelt in antiquiteiten. Volgens de VS toont de vondst voor het eerst aan dat dit zo is. De jihadisten namen in mei het Syrische Palmyra in, een stadje met een Romeins amfitheater. Eerder dit jaar hielden de rebellen in Noord-Irak huis in Hatra en Nimrod, die beide op de Unesco-lijst staan van cultureel erfgoed. In het enorme gebied dat IS nu onder controle heeft in Irak en Syrië, bevinden zich zo'n 4.500 kleine en grote archeologische vindplaatsen.

Iraakse en Amerikaanse functionarissen bekijken de stukken in het Nationaal Museum in Bagdad. Beeld reuters

Munten en zegels

Nadat de jihadisten zomer vorig jaar een derde van Irak hadden veroverd, kwamen al snel berichten dat IS handelde in antiquiteiten om aan geld te komen. Volgens de VS waren de meeste stukken die Sayyaf in huis had echter niet afkomstig van de door IS geplunderde plekken.

Na de invasie van Irak in 2003 werden diverse musea in Irak geplunderd. Een deel van de stukken werd later weer teruggevonden, een ander deel belandde op de zwarte markt. De vondst van Delta Force duidt erop dat Sayyaf, over wie weinig bekend is, mogelijk betrokken was bij het doorsluizen van antiquiteiten naar het buitenland.

Onder het erfgoed dat de mysterieuze IS-commandant in huis had, waren honderden munten en zegels uit Nimrod. Ook werden ruim 500 jaar oude religieuze teksten gevonden in het Aramees, zegels uit het Assyrische rijk, scherven en sieraden.

'De lijst van wandaden van IS is lang, waaronder de diefstal van jullie erfgoed en cultuur', zei de Amerikaanse ambassadeur in Bagdad Stuart Jones bij de overhandiging van de eeuwenoude stukken. 'Zij stelen jullie antiquiteiten en wij geven ze terug.'

Illegale kunsthandel

De handel in illegale archeologische voorwerpen uit Irak en Syrië, in roofkunst, is uitgegroeid tot een miljardenbusiness. Hoe IS illegale kunst vernietigt en verhandelt om de strijd te financieren. De Volkskrant zocht het uit.

Een deel van de munten die IS-commandant Abu Sayyaf gewoon in zijn huis had. Beeld reuters
Volgens de VS toont de vondst aan dat IS handelt in geroofd cultureel erfgoed. Beeld reuters
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.