Comey strooide zonder oogknipperen met het begrip 'leugens'

Beeld de Volkskrant

Ontkennen dat je iets bent wat je niet zijn wilt - geen antisemiet, geen complotdenker, geen oplichter, geen minderwaardig mens, geen roze olifant: altijd link. Houd het klein, houd het zakelijk, ga nooit in op lasterpraat of op nare suggesties, zeggen de mensen die verstand van beeldvorming hebben. En herhaal nooit, nooit, nooit negatieve begrippen die anderen met jou in verband brengen. Ze blijven boven je hoofd dansen, als een nerveus knipperende lichtreclame in Hongkong. En dan komen ze weer met het voorbeeld van Richard 'I am not a crook' Nixon aanzetten.

'Ik kan met zekerheid zeggen dat de president geen leugenaar is', zei een woordvoerder van het Witte Huis gisteren. En ze ging op haar tenen staan, rekte zich nog eens extra uit, haalde er een trapje bij, om de neonverlichting aan te doen. Dat ze de de cursus beeldvorming had gemist, zou ik in een andere tijd onbegrijpelijk en wonderlijk hebben gevonden, maar nu allang niet meer.

'Leugenaar.' James Comey had het woord niet eens gebruikt in zijn urenlange verhoor, gisteren voor de Senaatscommissie die de lange arm van de Rus onderzoekt. Wel strooide de gewezen FBI-directeur zonder oogknipperen met het begrip 'leugens'. Geen 'zaken die niet geheel overeenkomen met mijn perceptie', of 'beweringen die niet worden ondersteund door het beschikbare bewijs'. Gewoon leugens, 'plain and simple'. En: 'Ik maakte me oprechte zorgen over de vraag of hij zou liegen over de aard van onze bijeenkomsten, daarom vond ik het belangrijk om aantekeningen te maken.' 'Hij' is de man aan wie de leiding over de vrije wereld is toevertrouwd, die een arsenaal kernwapens tot zijn beschikking heeft. Een leugenaar, door incompetentie, of door kwaadwillendheid, of door machtsbehoud, of door onwetendheid, of door al deze dingen samen.

Het gekste was misschien wel dat deze inspanning achteraf door de Witte Huismedewerker van de afdeling lichtreclame om de president schoon te wassen van leugens eigenlijk de enige echte poging was. Republikeinse partijgenoten leken het tijdens het verhoor zelf al half opgegeven te hebben om overtuigend gaten te schieten in het relaas van Comey. Af en toe schoot iemand met een elastiekje een propje af - waarom heeft u zich niet eerder beklaagd over inmenging door de president in een lopend onderzoek? Waarom heeft u niet ter plekke geprotesteerd? - maar de elastiekjes waren slap gespannen, de propjes slordig en losjes gerold. Iemand probeerde het met begrip: de president was nog onervaren toen hij zijn oneerbare voorstellen aan de FBI-directeur deed, hij kende de procedures nog niet, wist hij veel, het is ook zo ingewikkeld allemaal, hoe had hij dit moeten weten. Incompetentie als verzachtend omstandigheid.

Een mens zou licht geneigd zijn de affaire te zien als een bron van vermaak. Een Netflix-serie met ongeloofwaardige plotwendingen, een wedstrijd armpje drukken, leuk om naar te kijken. Toen herinnerde Comey ons eraan dat de Russische inmenging in de Amerikaanse binnenlandse politiek niets met partijpolitiek te maken heeft, niets met een voorkeur voor de één boven de ander, maar met schade aan het systeem. Aan het hele land. Aan een manier van leven.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden