Nieuws Mantelzorg

Combinatie mantelzorg en werk begint meer problemen op te leveren

De helft van de werkgevers verwacht dat de combinatie van werk en mantelzorg de komende jaren meer problemen gaat geven, onder meer door de bezuinigingen op de zorg en de vergrijzing.

Inmiddels is een op de vijf werknemers ook mantelzorger. Beeld anp

De bedrijven doen volgens de werkgeversorganisaties wat ze kunnen om hun werknemers ruimte te bieden voor zorg, maar er zitten volgens hen grenzen aan wat mogelijk is. Vooral kleine bedrijven worstelen met een werknemer die minder inzetbaar is, zegt woordvoerder Mieke Ripken van de werkgeversorganisaties VNO-NCW en MKB-Nederland. ‘Het werk moet worden gedaan, daar wordt een werknemer voor betaald. Werknemers zijn geen boemannen. Maar we moeten ervoor waken dat het probleem van de een automatisch het probleem van de ander wordt. De flexibiliteit moet van twee kanten komen.’

Nederland vergrijst en het kabinet verwacht met de in 2015 doorgevoerde hervorming van de zorg dat mensen meer voor elkaar gaan zorgen: de participatiesamenleving. Daarnaast zijn meer ouderen en vrouwen gaan werken – uitgerekend de groepen die het vaakst mantelzorg verlenen.

Nu inmiddels een op de vijf werknemers ook mantelzorger is, knelt dit vaker. Vakbond FNV kent schrijnende gevallen van werkgevers met wie geen afspraken te maken zijn – zelfs niet als een werknemer bijvoorbeeld moet zorgen voor een naaste die terminaal ziek is. Beleidsadviseur Jessica van Ruitenburg: ‘Maar er zijn gelukkig ook ontzettend flexibele werkgevers.’

Veel mantelzorgende werknemers zien ervan af om korter te gaan werken, waardoor de zorg ten koste gaat van hun vrije tijd, en soms van hun gezondheid. Vaak durven werknemers niet met hun baas te bespreken dat ze mantelzorger zijn.

Vooral bij langdurige intensieve mantelzorg is het verzuim hoog: een kwart van de werknemers in deze situatie meldt zich op den duur minimaal twee aaneengesloten weken ziek per jaar.

Bewustwording

De bewustwording onder werkgevers is wel aan het groeien, zegt onderzoeker Alice de Boer van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP). En dat is volgens haar ook hard nodig. ‘Als zij rekening houden met mantelzorgende werknemers, bijvoorbeeld door het invoeren van flexibele werktijden en het tonen van begrip, kan dat de kans op verzuim terugbrengen.’

Driehonderd werkgevers, waaronder 85 gemeenten, hebben inmiddels van de Stichting Werk en Mantelzorg het predicaat ‘mantelzorgvriendelijk’ gekregen. Zij houden aantoonbaar rekening met zorgende werknemers.

‘Vooral de laatste twee jaar gaat het hard. De bekendheid van het begrip mantelzorg is enorm toegenomen, maar we zijn nog lang niet klaar’, zegt adviseur Lenette van Tienhoven van deze landelijke organisatie die werkgevers stimuleert na te denken over de combinatie van werk en mantelzorg.

‘Het is belangrijk dat leidinggevenden worden geschoold: hoe ga ik hiermee om? Desondanks blijft het mensenwerk. Een werknemer maakt gemakkelijker afspraken met een leidinggevende die hem ligt dan met iemand met wie het niet klikt’, zegt Van Tienhoven. ‘Een werknemer in een mantelzorgvriendelijke organisatie weet in elk geval dat er openlijk over de zorgtaken kan worden gesproken.’

De werkgevers realiseren zich dat in de participatiesamenleving veel van mantelzorgers met een baan wordt gevraagd, zegt woordvoerder Ripken. ‘Ze houden er al in toenemende mate rekening mee. Door het bieden van extra verlofmogelijkheden bovenop de wettelijke regelingen, met aangepaste werktijden of werken in deeltijd. Maar het moet wel binnen de mogelijkheden liggen: een werkgever kan niet altijd aan alle wensen voldoen, hoe graag hij dat ook zou willen.’

‘Juist als mantelzorger zet je op je werk vaak een stapje extra’

Dat werkgevers verschillend omgaan met werknemers die naast hun baan ook moeten zorgen voor een familielid, hebben Stephanie (32) en Ivo (34) van Witzenburg aan den lijve ondervondenToen Stephanie een paar weken uitviel, werd een ander in haar functie benoemd. Vader Ivo heeft wel een werkgever die zich om hem bekommert.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.