Colombia biedt naast coca ook vrede

Nederland moest zelf maar eens in Colombia komen kijken, vonden organisaties als Pax Christi en het Rode Kruis. Want de Nederlandse politiek heeft het wel over mensenrechtenschendingen en milieu, maar weet niets van de projecten voor vrede....

Zij doen dat opmerkelijk genoeg op uitnodiging van drie particuliere organisaties: Pax Christi, Cordaid en het Nederlandse Rode Kruis. Deze vinden dat de politiek de Nederlandse rol in de slepende oorlog in het Andesland niet onderkent. Nederland is betrokken via de Antillen en de drugshandel waarmee de oorlog gefinancierd wordt. En een ander punt van kritiek: er is ook te weinig oog voor de nieuwe politiek. Nederland staart al een decennium naar mensenrechtenschendingen en milieu, terwijl in de provincie belangwekkende experimenten met democratie plaatshebben die bijdragen tot vrede.

Deze inspirerende initiatieven moeten getoond worden en met die moedige burgemeesters moet gesproken worden. Maar in Colombia komt daar meer bij kijken dan alleen een afspraak maken. Op een groot deel van het platteland maken marxistische guerrillero's de wet. Een helikopter boven een cocaveld kan beschoten worden. Een cocaboer thuis opzoeken, betekent dat grote afstanden over het platteland gereden moet worden. De delegatie zou in een hinderlaag van de rebellen terecht kunnen komen en gekidnapt worden. Want in alle dorpen zijn spionnen van het verzet.

Het zijn rampscenario's waar de Colombiaanse gastheren niet aan moeten denken. Alle verplaatsingen in het binnenland geschieden per vliegtuig. En iedere stap die de delegatie verder zet, wordt begeleid door politie. Bovendien wordt het hotel in Bogotá bewaakt.

En riskante wensen zijn geschrapt. Inclusief een bezoek aan de voormalige gedemilitariseerde zone waar de FARC, de belangrijkste guerrillagroep, en de regering tot begin vorig jaar vruchteloos onderhandelden. Daar werd in het belangrijkste dorp vorige maand het gemeentehuis opgeblazen, vermoedelijk door militieleden van de FARC.

De Nederlandse missie zal nu naar Florencia vliegen, de dichtstbijzijnde grote stad. Deskundigen 'uit het veld' komen daar vertellen over de vluchtelingenstroom die op gang gekomen is sinds het gebied weer conflictzone is, en over de cocateelt. De rebellen misbruikten de zone en moedigden boeren aan meer coca te planten. Nu wordt er weer gif gesproeid en probeert men boeren te overtuigen coca te vervangen door andere gewassen.

De parlementariërs reizen verder naar de provincie Cauca in Zuid-Colombia. Daar boden indiaanse dorpen met succes ongewapend verzet aan guerrillero's. Van deze regio wil de Europese Unie met hulpgeld 'een vredeslaboratorium' maken.

Afgelopen zaterdag, de eerste excursiedag, was de missie te gast in Medellin, Colombia's tweede stad. Burgemeesters uit omringende dorpen vertelden hoe zij de oorlog proberen te negeren en samenwerken buiten de illegale krijgsheren om. Ook werd een sloppenwijk bezocht die tot begin dit jaar in handen was van de rebellen. Totdat de politie en militairen de wijk met geweld 'bevrijdde'. Dat bleek niet genoeg. Nu worstelen overheid en hulpverleners met de wederopbouw.

Een van de interessantste bijeenkomsten heeft evenwel in Bogotá plaats: de delegatie zal - op het neutrale terrein van de eigen ambassade - spreken met gedeserteerde guerrillastrijders en paramilitairen. De parlementariërs, onder wie D66-leider Boris Dittrich, VVD-prominente Ayaan Hirsi Ali, PvdA'er Bert Koenders, ontmoeten in de hoofdstad verder onder meer politici en bisschoppen.

Voor de Colombianen is het feit dat het bezoek plaatsheeft al een enorme opsteker, meent journalist Hector Torres, mede-organisator van de reis. 'Het is een blijk van solidariteit.'

Natuurlijk zullen veel mensen met wie de delegatie spreekt in stilte hopen op hulp, ook al is dat niet de opzet van de reis, geeft hij toe. En als het zover komt, heeft Pax Christi's Liduine Zumpolle heeft wel een idee waarvoor Nederland een potje zou kunnen maken. Voor de opvang van de snel groeiende stroom deserteurs. Zumpolle: 'Dat is een immense taak voor een samenleving. Je moet hun veiligheid garanderen, ze een opleiding of een baan geven, psychologische steun en er komt juridisch veel bij kijken.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden